Devletin Egemenlik Unsuru ve Egemenlikten Kaynaklanan Yetkileri (9786253776824)

ÖNSÖZ 7
İKİNCİ BASKIYA DAİR 9
GİRİŞ 15
A. ARAŞTIRMANIN KONUSU VE ÖNEMİ 15
B. ARAŞTIRMANIN AMACI 16
C. ARAŞTIRMANIN KAYNAKLARI VE METODU 17
D. ARAŞTIRMANIN SUNULMASI 19
BİRİNCİ BÖLÜM
İSLAM HUKUKUNDA DEVLET
I. DEVLET KAVRAMI VE DEVLETİN DOĞUŞU 21
A. Devlet Kavramı 21
1. Devlet Kelimesinin Etimolojisi ve Anlamı 21
2. Devlet Kavramının Tanımı ve Mahiyeti 23
B. İslâm’da Devlet Anlayışı 27
1. İslâm Hukukunun Kaynakları Olarak Kur’ân ve Sünnet’te Devlet
Telakkisi 27
2. İslâm Hukuk Literatüründe Devlet Kavramı ve İlgili Terminoloji 32
C. Devletin Kökeni ve Doğuşu 38
1. Devletin Kökeni Sorunu ve İlgili Yaklaşımlar 38
2. İslâm Düşüncesinde Devletin Kökeni Sorunu 43
II. İLK İSLAM DEVLETİNİN DOĞUŞU 45
III. DEVLETİ OLUŞTURAN UNSURLAR 52
A. Genel Yaklaşım 52
B. Devletin Unsurları 54
1. Devletin Ülke Unsuru 54
a. Devletin Varlık Koşulu Olarak Ülke Unsuru 54
aa. Üstün Aynî Hak (Mülkiyet Hakkı) Görüşü 56
ab. Organik Görüş (Uzviyet veya Eleman–Süje Görüşü) 57
ac. Devletin Faaliyet ve Salâhiyet Sahası Görüşü 58
b. İslâm Hukukunda Ülke Kavramı 58
ba. İslâm’ın Temel Kaynakları Kur’ân ve Sünnet’te Ülke
Kavramı 58
bb. İslâm Hukuk Literatüründe Ülke Kavramı 60
2. Devletin Millet Unsuru 66
a. Devletin Varlık Koşulu Olarak Millet Unsuru 66
b. İslâm Hukukunda Millet Kavramı 70
ba. İslâm Hukukunda Vatandaşlık 70
bb. Millet–Ümmet Kavramları ve Aralarındaki İlişki 73
bc. İslâm Hukukunda Milliyet Anlayışı 78
3. Devletin Egemenlik Unsuru 79
İKİNCİ BÖLÜM
İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN EGEMENLİK UNSURU
I. EGEMENLİK KAVRAMI 81
A. Egemenlik Kavramına Giriş 81
1. Egemenlik Kavramı ile İlgili Terminoloji 81
2. Egemenlik Kavramının Tanımlanması 82
B. Egemenlik Kavramının Mahiyeti 85
1. Batı Hukuk Düşüncesinde Egemenlik Teorisi: Doğuran Etkenler ve
Tarihî Gelişimi 85
2. Egemenlik Kavramının İçeriği 91
II. DEVLETİN BİR UNSURU OLARAK EGEMENLİK 95
A. Devletin Varlık Koşulu Olarak Egemenlik Kavramı 95
1. Devletin Egemenliği ve Devlet İçinde Egemenlik 96
2. Devletin Egemenliği Anlayışına Yönelik Tenkitler ve Devletin
Egemenlik Unsurunun Anlamı 101
B. İslâm Hukuku Bakımından Devletin Egemenlik Unsuru Kavramı 110
III. EGEMENLİĞİN SAHİBİ VE KAYNAĞI 112
A. Genel Olarak 112
1. Egemenliğin Sahibi 112
2. Egemenliğin Kaynağı 115
a. Egemenliğin Kaynağı ile İlgili Teokratik Yaklaşımlar 115
aa. Yönetenlerin İlahî Tabiatı Teorisi 116
ab. Tabiatüstü İlahî Hukuk Teorisi 116
ac. Providansiyel İlahî Hukuk Teorisi 117
b. Egemenliğin Kaynağı ile İlgili Demokratik Yaklaşımlar 119
ba. Millî Egemenlik Teorisi 120
bb. Halk Egemenliği Teorisi 122
B. İslâm Hukukunda Egemenliğin Sahibi ve Kaynağı Sorunu 124
1. İslâm Hukukunda Egemenliğin Sahibi ve Kaynağı ile İlgili Görüşler 126
a. İslâm Hukukunda Egemenliğin Allah’a Ait Olduğunu İleri Süren
Telakkiler 127
aa. Allah’ın Doğrudan Belli Bir Şahsı Yönetici (Halife) Tayin
Ettiğini İleri Süren Egemenlik Anlayışı 127
ab. Egemenliğin Allah’a/Şerîat’a Ait Olduğunu ve Ümmet
Tarafından Temsil Olunduğunu İleri Süren Egemenlik
Anlayışı 136
b. İslâm Hukukunda Egemenliğin Millete Ait Olduğunu Kabul Eden
Egemenlik Anlayışı 142
2. İslâm Hukukunda Egemenlik Hakkında İleri Sürülen Görüşlerin
Değerlendirilmesi: Egemenliğin Sahibi ve Kaynağı 146
IV. İSLAM HUKUKUNDA MİLLET EGEMENLİĞİNİN ÖZELLİKLERİ 151
A. Millet Egemenliğinin Soyut Olmaması 152
B. Millet Egemenliğinin Hukukî Yetki Mahiyetinde Olması 154
C. Millet Egemenliğinin İlahî İradeyi Temsil Eden Vahyin İlkeleri ile Bağlı
Olması 155
D. Millet İradesinin Yanılmazlık (İsmet) Niteliği 157
E. Millet Egemenliğinin Devredilmez ve Temellük Edilmez Olması 158
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İSLAM HUKUKUNDA DEVLETİN EGEMENLİK UNSURUNDAN KAYNAKLANAN YETKİLERİ (DEVLET KUDRETİ/İKTİDARI)
I. İSLAM HUKUKUNDA DEVLET YETKİLERİ 159
A. Yetki Kavramı 159
B. Devlet Yetkilerinin Hukukî Mahiyeti 160
C. Siyasî Teşkilâtlanma (Örgütlenme) 163
II. İSLAM HUKUKUNDA DEVLET YETKİLERİNİN TAKSİMİ 164
A. Yasama Yetkisi 169
1. Yasama Kavramı 169
2. İslâm Hukukunda Yasamanın Kaynakları 174
3. İslâm Hukukunda Yasama Yetkisinin Alanı ve Sınırları 181
a. Nassların Tedvini Anlamında Yasama İşlevi 182
b. İctihada Dayalı Hukuk Kuralları Koyma Anlamında Yasama İşlevi 183
c. Siyâset–i Şer’iyye Anlamında Yasama İşlevi 183
B. Yürütme Yetkisi 186
1. Yürütme Kavramı 186
2. İslâm Hukukunda Yürütmenin İşlevleri 188
a. Yürütmenin Dinî Nitelikli İşlevleri 188
b. Yürütmenin Siyasî ve İdarî İşlevleri 189
ba. Kanunların Uygulanması 189
bb. İdarî Teşkilâtın Kurulması 190
bc. İç Güvenlik ve Dış Savunma 190
bd. Maliyenin Sevk ve İdaresi 191
3. İslâm Hukukunda Yürütme Yetkisinin Sınırları 191
C. Yargılama Yetkisi 194
1. Yargılama Kavramı 194
2. İslâm Hukukunda Yargılama Yetkisi ve Yargılama İşlevinin Mahiyeti 196
3. İslâm Hukukunda Yargılama Yetkisinin Kapsamı (Alanı ve Konusu) 199
4. İslâm Hukukunda Yargılama İşlevinin Sınırları 201
III. İSLAM HUKUKUNDA DEVLET YETKİLERİNİN KULLANIMI 203
A. Siyasî İktidar 203
1. Siyasî İktidar Kavramı 203
2. Siyasî İktidar Kavramının Egemenlik ve Devlet Kudreti Kavramları
ile İlişkisi 209
B. İslâm Hukukunda Siyasî İktidarın Kullanılması: Hükûmet 212
C. İslâm Hukukunda Siyasî İktidarın Hukukî Dayanağı ve Temsil Sorunu 218
1. Seçim (el–İhtiyâr) 221
a. İktidarı Kullanacak Kimsenin Ehlu’l–Hall ve’l–Akd Tarafından
Seçilmesi (İhtiyâru/Bey’atu Ehli’l–Hall ve’l–Akd) 221
b. İstihlâf/Ahd 224
2. İstîlâ (Kahr ve Ğalebe) 228
SONUÇ 237
KAYNAKLAR 245
DİZİN 269