Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (9786253770969)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR CETVELİ 17
GİRİŞ 21
I. Konunun Takdimi 21
II. Konunun Sınırlandırılması 23
BİRİNCİ BÖLÜM DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER, DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ VE TAZMİNATININ ÖZELLİKLERİ İLE HUKUKİ TEMELLERİ
§
1. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 25
I. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Müessesesinin Tarihçesi 25
II. Destekten Yoksun Kalma Tazminatına İlişkin Temel Kavramlar 29 A. Destek Kavramı 29
1. Gerçek Destek 37
2. Farazi Destek 38
3. Kanuni Destek 41
B. Destek Gören Kavramı 42
C. Destekten Yoksun Kalma Zararı ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kavramı 44
III. Konunun Çeşitli Hukuk Sistemlerindeki Görünümü 46 A. Kıta Avrupası Hukuk Sistemi 48
1. İsviçre–Türk Hukuku 48
2. Almanya–Avusturya Hukuku 51 B. Anglo–Sakson Hukuk Sistemi (Common Law) 62
§
2. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ VE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ÖZELLİKLERİ 65
I. Destekten Yoksun Kalma Zararının Özellikleri 65
A. Maddi Bir Zarar Olması 65
B. Yansıma Yoluyla Uğranılan Bir Zarar Olması 68
C. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Kapsamı 74
1. Tazminatın Zarara Uğrayanlar Bakımından Kapsamı 74
2. Tazminatın Zarar Açısından Kapsamı 75
a. Malvarlığı Zararı 75
b. Tazminatın Kapsamına Dahil Olmayan Zararlar 76 aa. Manevi Zarar 76 bb. Şok Zarar 77 cc. Diğer Zararlar 78
II. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Özellikleri 79 A. Bağımsız Bir Tazminat Olması 79
1. Genel Olarak 79
2. Tazminat Talebinin Bağımsızlığından Çıkarılan Sonuçlar 83
a. Ölenin Ölmeden Önce Tazminat Sorumlusu ile Tazminata İlişkin Yaptığı Anlaşma ve Tasarrufların Etkisi 83
b. Desteğin Rızası veya Kabul Ettiği Sorumsuzluk Kaydının Etkisi 86
c. Taleplerin Bağlı Olduğu Zamanaşımı Sürelerinin Bağımsızlığı 87
d. Tazminat Talebinin Her Bir Destek Gören Açısından Bağımsız Olması 88
e. Destekten Yoksun Kalma Tazminatından Veraset İntikal Vergisi Alınmaması 89
f. Desteğin Vergi Borcundan Dolayı Tazminata Haciz Konulamaması 90
B. Tazminat Talebinin İstisnai Olması 90
C. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Haczedilemez Olması 93
D. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Nafaka Borcu Olmaması 94
E. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Devri ve Mirasçılara İntikali 96
1. Tazminat Talebinin Devri 96
2. Tazminat Talebinin İntikali 97 F. Tazminat Alacağının Takası 99
§
3. ÖLÜM SEBEBİYLE DOĞAN ZARARLAR 100
I. Genel Olarak 100
II. Cenaze Giderleri (Defin Masrafları) 102
III. Tedavi Giderleri ve Çalışamamaktan Doğan Zarar 105
IV. Destekten Yoksun Kalma Zararı 106
V. Manevi Zarar 106
§
4. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ HUKUKİ TEMELLERİ 108
I. Haksız Fiiller ve Diğer Akit Dışı Sorumluluk Sebepleri 108
A. Haksız Fiiller 108
B. Diğer Akit Dışı Sorumluluk Sebepleri 108
II. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk Sebepleri 110
A. Genel Olarak 110
B. Taşıma Sözleşmesinden Doğan Sorumluluk 112
C. Tıbbi Müdahaleden Doğan Sorumluluk 114
D. Hizmet Sözleşmesinden Doğan Sorumluluk 116
III. Vekaletsiz İş Görmeden Doğan Sorumluluk 118
İKİNCİ BÖLÜM DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ŞARTLARI VE DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ HESAPLANMASI
§
5. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ŞARTLARI 121
I. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Genel Şartları 121
A. Hukuka Aykırı Bir Fiilin Bulunması 122
B. Hukuka Aykırı Fiilden Bir Zarar Doğması 124
C. Hukuka Aykırı Fiille Desteğin Ölümüne Sebep Olanın Kusurlu Olması 127
D. Hukuka Aykırı Fiille Zarar Arasında Uygun İlliyet Bağının Bulunması 129
II. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Özel Şartları 134 A. Destek Bakımından 135
1. Ölen Kişinin Destek Sayılması 135
2. Hukuka Aykırı Fiil Sebebiyle Desteğin Ölümü 136
3. Bakma Unsuru 139
a. Genel Olarak 139
b. Bakmanın Sürekli ve Düzenli Olması 142
c. Bakmanın Karşılıksız Olması 146
d. Bakmanın Ekonomik Bir Değer İfade Etmesi 147
e. Ölenin Bakım Gücüne Sahip Olması 150
f. Bakmanın Ahlaka Aykırı Bir Amaç Taşımaması 153
4. Destek Tipleri 154
a. Genel Olarak 154
b. Eşlerin Birbirine Destekliği 155
c. Resmi Nikahsız Karı Koca Hayatını Yaşayanların Birbirlerine Destekliği 162
d. Ana ve Babaların Çocuklarına Destekliği 169
e. Çocukların Ana Babalarına Destekliği 177
f. Kardeşlerin Birbirine Destekliği 186
g. Nişanlıların Birbirlerine Destekliği 190
ğ. Diğer Kimselerin Destekliği 193
B. Destek Gören Bakımından 194
1. Hayatta Kalanın Destek Gören Sayılması 194
2. Bakım İhtiyacı 195
a. Genel Olarak 195
b. Davacının Ölenden Başka Kişilere Karşı İleri Sürebileceği Nafaka Talep Hakkının Bakım İhtiyacına Etkisi 203
§
6. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ HESAPLANMASI 207
I. Genel Olarak 207
II. Desteğin Geliri 210 A. Desteğin Gelirinin Tespiti 212
1. Gerçek Desteğin Geliri 221 a. Ücretliler Yönünden 221 b. Serbest Çalışanlar Yönünden 226
2. Farazi Desteğin Geliri 229
B. Desteğin Elde Ettiği Diğer Ekonomik İmkânlar 233
C. Desteğin Gelirinde ve Elde Ettiği Diğer Ekonomik İmkânlarda Meydana Gelebilecek Değişiklikler 234
D. Desteğin Gelirinin Netleştirilmesi 238
III. Ayni Yardım ve Hizmet Ediminin Karşılığının Tespiti 244
IV. Desteğin Gelirinden Destek Görenlere Düşecek Payın Belirlenmesi 255
A. Genel Olarak 255
B. Destek Payının Belirlenmesinde Yargıtay Hukuk Daireleri Arasındaki Fark 260
C. Destek Payı İstemeye Birden Fazla Kişinin Hakkı Olması 263
1. Eşe Ayrılacak Destek Payı 270
2. Çocuklara Ayrılacak Destek Payı 275
3. Ana Babaya Ayrılacak Destek Payı 278
4. Kardeşler veya Diğer Hak Sahiplerinin Destek Payı 281
V. Destekten Yoksun Kalma Zararının Hesaplanmasında Esas Alınacak Süre 282
A. Genel Olarak 282
B. Muhtemel Destek Süresi 286
1. Bakım Gücünün Devam Edeceği Süre 286 a. Gerçek Destek Bakımından 286 b. Farazi Destek Bakımından 296
2. Bakım İhtiyacının Devam Edeceği Süre 298
a. Sağ Kalan Eşin Bakım İhtiyacının Süresi 301 aa. Sağ Kalan Eşin Yeniden Evlenmesi ve Yeniden Evlenme İhtimali 301 bb. Sağ Kalan Eşin Çalışması veya Çalışmaya Başlamasının Beklenmesi 305 cc. Sağ Kalan Eşin Boşanması 310
b. Çocukların Bakım İhtiyacının Süresi 311
c. Ana ve Babanın Bakım İhtiyacının Süresi 322
d. Kardeşlerin Bakım İhtiyacının Süresi 325
e. Nişanlıların Bakım İhtiyacının Süresi 326
f. Resmi Nikahsız Karı Koca Hayatını Yaşayan Partnerlerin Bakım İhtiyacının Süresi 327
g. Diğer Destek Görenlerin Bakım İhtiyacının Süresi 328
3. Fiili Destek İlişkisinin Devam Edeceği Süre 328
VI. Destekten Yoksun Kalma Zararının Hesaplanmasında Zararı Azaltan Haller 330
A. Genel Olarak 330
B. Destek Görenlerin Ölüm Sonrası Elde Ettikleri Menfaatlerin Zararla Denkleştirilmesi 330
1. Denkleştirme Kavramı 330
2. Denkleştirmeye Tabi Menfaatler 334
a. Miras ve Miras Geliri 335 aa. Miras ve/veya Miras Gelirinin Zarardan İndirilip İndirilmeyeceği Meselesi 335 bb. Mirasın Reddi veya Mirastan Feragat Meselesi 343 cc. Denkleştirme Kuralına Göre Mi Denkleştirme Uygulanmadan Mı Zararın Belirleneceği Meselesi 344 dd. Üçüncü Kişilerden İntikal Eden Miras 345
b. Mal Rejimi Sebebiyle Elde Edilecek Yararlar 346
c. Sigorta Tazminatlarının Zarardan İndirilmesi 348 aa. Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Yapılan Ödemeler 348 aaa. Dul ve Yetim Aylığına İlişkin Doktrindeki Görüşler 350 bbb. TBK m. 55 Hükmüne Göre Sosyal Güvenlik Ödemeleri 354 aaaa. Genel Olarak 354 bbbb. Sosyal Güvenlik Ödemeleri 355 bb. Özel Sigortalar 363 aaa. Hayat Sigortaları 363 bbb. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 369
d. Ölüm Sebebiyle Tasarruf Edilen Masraflar 374
e. İfa Amacı Taşımayan Ödemeler 382
f. Tazminat Alacakları 385
g. Hayatta Kalan Eşin Kazanç Getirici İşte Çalışması 388
C. Hayatta Kalanın Yeniden Evlenme İhtimali 390
1. Hayatta Kalan Eşin Yeniden Evlenme İhtimali 392
a. Dul Kalan Kadının Yeniden Evlenme İhtimali 392
b. Dul Kalan Erkeğin Yeniden Evlenme İhtimali 406
c. Nişanlının Yeniden Evlenme İhtimali 409
2. Hayatta Kalanın Evlenme İhtimalinin Tazminata Etkisi 409 D. İndirim Sırası 412
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ HESAPLANMASI
§
7. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ HESAPLANMASI 417
I. Tazminat Hesabında Dikkate Alınması Gereken İlkeler 417
II. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesabı Yapılırken İzlenmesi Gereken Yol 419
III. Bakiye Yaşam Süresi ve Hesaplamada Dikkate Alınacak Yaşam (Mortality) Tabloları 421
A. Bakiye Yaşam Süresi 421
B. Yaşam Tabloları 422
1. PMF 1931 Yaşam Tablosu 423
2. CSO 1980 Yaşam Tablosu 423
3. TRH 2010 Yaşam Tablosu 424
IV. Tazminat Hesaplama Yöntemleri 427 A. Progresif Rant Yöntemi 427 B. Aktüeryal Yöntem 430
V. Tazminat Hesabında Dikkate Alınan Dönemler 433 A. Aktif Dönem 433
1. İşlemiş (Bilinen) Aktif Dönem 436
2. İşleyecek (Bilinmeyen) Aktif Dönem 438 B. Pasif Dönem 438
VI. Tazminatın Hesaplanmasında Dikkate Alınacak Tarih 439
VII. Tazminatın Belirlenmesinde Göz Önünde Bulundurulacak Hususlar 443
A. Genel Olarak 443
B. Tazminattan İndirim Sebepleri 445
1. Zarar Verenin Kusurunun Ağırlığı– Hafifliği 446 a. Kusur Sorumluluğunda 446 b. Kusursuz Sorumluluk Hallerinde 449
2. Zarar Görenin Ortak (Müterafik) veya Kişisel Kusuru 450
a. Genel Olarak 450
b. Desteğin Kusuru 455 aa. Genel Olarak 455 bb. Desteğin Kusurunun Münferit Görünüm Biçimleri 464 aaa. Zarar Görenin Zararın Doğmasına veya Artmasına Sebep Olması 464 bbb. Zarar Görenin Tehlike Riskini Göze Alması 469 ccc. Zarar Görenin Zarara Rıza Göstermesi 472
c. Destekten Yoksun Kalanların Kusuru 477
3. Tazminatın Ödenmesinin Zarar Verenin Mali Durumunu Kötüleştirmesi 479
4. Üçüncü Kişinin Kusuru 483
5. Diğer İndirim Sebepleri 484
a. Beklenmedik Hâl (Umulmayan Hâl) 484
b. Zarar Görenin Yapısal Yatkınlığı (Bünyevi İstidatı) 487
c. Zayıf (Uzak) İlliyet Bağı 489
d. Zarar Görenin Çok Yüksek Bir Gelire Sahip Olması 490
e. Zarar Miktarının Çok Büyük Olması 491
f. Hatır İşleri 492
g. İktisadi Hayattaki Gelişmelere Engel Olunmama İlkesi 500
h. Resmi Nikahsız Partner Olmaktan Kaynaklanan İndirim 501
6. Tazminatta Hakkaniyete Dayalı İndirim veya Artış Yapma Yasağı 502
C. Destekten Yoksun Kalma Zararından Birden Fazla Kimsenin Sorumlu Olması Halinde Tazminatın Belirlenmesi 507
1. Genel Olarak 507
2. Müteselsil Sorumluluğu Doğuran Sebepler 508
a. Birden Fazla Kişinin Aynı Zarara Birlikte Sebep Olmalarından Doğan Müteselsil Sorumluluk 508
b. Birden Fazla Kişinin Aynı Zarardan Çeşitli Sebeplerden Dolayı Sorumlu Olması 510
3. Müteselsil Sorumluluğun Hüküm ve Sonuçları 511
a. Genel Olarak 511
b. Dış İlişki 511 aa. Zarar Görenin Sorumlu Kişilere Karşı Durumu 511 bb. Sorumlu Kişilerin Zarar Gören Karşısındaki Durumları 512
c. İç İlişki (Rücû Düzeni) 518
4. Birden Fazla İşletenin Sorumluluklarının Çatışması 521
VIII. Tazminatın Şekli 523 A. İrat Şeklinde Tazminat 526
1. Genel Olarak 526
2. İratların Süresi ve Türleri 528
3. İrat Şeklinde Tazminatın Faydaları ve Sakıncaları 530
B. Sermaye Şeklinde Tazminat 535
C. İratların Sermayeye Çevrilmesi 536
D. İratların Sermayeye Çevrilmesinde Esas Olan Tarih 540
E. Sermayenin İşletilmesinden Doğacak Menfaat Karşılığının İndirilmesi 542
IX. Tazminata Uygulanacak Faiz 545
A. Faizin İşlemeye Başlayacağı Tarih 545
B. Destekten Yoksun Kalma Tazminatına Uygulanacak Faizin Niteliği ve Miktarı 550
X. Geçici Ödemeler 553
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATINDA USULE İLİŞKİN HÜKÜMLER
§
8. DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ İSPATI 563
I. Genel Olarak 563
II. Bakım Gücü ve Bakım İhtiyacı Kavramlarının İspat Edilmesi 566
A. Ölenin Bakım Yükümlülüğünün Olması 568
B. Ölenin Bakım Yükümlülüğünün Bulunmaması 570
III. Destek İlişkisinin İspatı 570
A. Eşler Arasındaki Destek İlişkisinin İspatı 570
B. Resmi Nikahsız Karı Koca Hayatını Yaşayan Partnerler Arasındaki Destek İlişkisinin İspatı 572
C. Anne –Baba ile Çocuk Arasındaki Destek İlişkisinin İspatı 574
D. Nişanlılar Arasındaki Destek İlişkisinin İspatı 576
E. Çocuklar ile Anne Babaları Arasındaki Destek İlişkisinin İspatı 577
F. Kardeşler Arasındaki Destek İlişkisinin İspatı 578
G. Diğer Hallerde Destek İlişkisinin İspatı 581
IV. Zararın İspatı 581
§
9. ZAMANAŞIMI 586
§
10. DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI ÖDEME BORCUNUN SONA ERMESİ 604
I. Genel Olarak 604
II. İbra Yoluyla Borcun Sona Ermesi 604
III. Takas Yoluyla Borcun Sona Ermesi 609
§
11. SORUMLULUĞU KALDIRAN VEYA AZALTAN BİR ANLAŞMA YAPILMASI 610
§
12. DAVADA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME 613
I. Görevli Mahkeme 613 A. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun İptal Edilen
3. Maddesi ile TBK m. 55/II Arasındaki İlişki 613 B. Çeşitli Uyuşmazlıklarda Görevli Mahkeme 615
II. Yetkili Mahkeme 625 SONUÇ 629
KAYNAKÇA 643