Deniz İcra Hukukunda Geçici Hukuki Korumalar (9786253612115)

Önsöz 7
Kısaltma Cetveli 23
Giriş 25
Kısım I:
DENİZ İCRA HUKUKUNUN GENEL ESASLARI
Bölüm 1:
DENİZ İCRA HUKUKUNUN KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ
§1. DENİZ İCRA HUKUKU KAVRAMI 29
I. Tanım 29
II. Deniz İcra Hukukunun Konusu 30
A. Gemi ve Diğer Malvarlığı Değerleri 31
B. Deniz Alacakları ve Kanuni Rehin Hakları 32
III. Deniz İcra Hukukunun Önemi 33
A. Hukukî Güvenlik ve Riskin Önlenmesi 33
B. Finansmanın ve Alacaklı Haklarının Korunması 34
C. Uluslararası Ticaret ve Yeknesaklık 34
§2. DENİZ İCRA HUKUKUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ 35
I. Roma Hukukunda Durum 36
II. Orta Çağ Deniz Hukuku 37
III. Modern Deniz İcra Hukukunun Doğuşu 38
IV. Türk Hukukunda Gelişim 39
A. Tanzimat Dönemi 39
B. 1929 tarihli Deniz Ticaret Kanunu 39
C. 1929 Tarihli İcra ve İflas Kanunu Dönemi 39
D. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (ETK) Dönemi 40
E. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) Dönemi 41
§3. DENİZ İCRA HUKUKUNUN KAYNAKLARI 43
I. Ulusal Kaynaklar 44
A. Anayasa 44
B. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) 44
C. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) 45
D. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 45
E. İkincil Mevzuat 46
II. Uluslararası Kaynaklar 46
A. 1926 Rehin Sözleşmesi (Deniz Ticaret Vasıtalarının Rehni ve İmtiyazı ile İlgili Bazı Kaidelerin Tevhidi Hakkında 1926 tarihli Milletlerarası Sözleşme) 46
B. 1952 Brüksel Sözleşmesi (Deniz Gemilerinin İhtiyati Haczine İlişkin) 47
C. 1993 Rehin Sözleşmesi (Gemi Alacaklısı Haklarına ve Gemi İpoteklerine İlişkin Milletlerarası Sözleşme) 47
D. 1999 İhtiyati Haciz Sözleşmesi (Gemilerin İhtiyati Haczine İlişkin) 48
III. Öğreti ve Mahkeme Kararları 49
§4. DENİZ İCRA HUKUKUNUN GENEL İCRA HUKUKUYLA İLİŞKİSİ 50
I. Genel–Özel İlişkisi ve Tamamlayıcılık İlkesi 50
II. Tamamlayıcılık İlkesi 51
III. Deniz İcra Hukukunun Özellikleri 51
A. Geminin Hareketliliği (Seferden Men Zorunluluğu) 52
B. Milletlerarası Nitelik ve Lex Fori Prensibi 53
C. Alacakların Sınırlı Sayıda Olması ve Çeşitliliği 53
D. Özel Güvence Sistemi (Rehinli Alacakların Haczi ve Kardeş Gemi Haczi) 54
§5. DENİZ İCRA HUKUKUNUN TEMEL İLKELERİ 55
I. Geminin Ekonomik Değerinin Korunması İlkesi 55
II. Deniz Ticaretinin Devamlılığının Sağlanması İlkesi 57
III. Alacaklılar Arasında Denge İlkesi 58
IV. Milletlerarası Uyum İlkesi 59
Bölüm 2:
GEMİ VE GEMİ ÜZERİNDEKİ HAKLAR
§6. GEMİ KAVRAMI 61
I. Gemi Tanımının Hukuki Tahlili (TTK m. 931) 61
A. Yapısal Unsurlar: Araç, Yüzme Kabiliyeti ve Pek Küçük Olmamanın Sınırları 62
B. Fonksiyonel Unsurlar: Hareket Amacına Tahsis ve Kendiliğinden Hareket Yeteneği 63
II. Ticaret Gemisi Kavramı 63
III. Gemi Niteliğinin Kazanılması ve Kaybedilmesi 65
A. İnşa Halindeki Geminin Kazanılması 65
B. Gemi Niteliğinin Kaybedilmesi 66
IV. Gemi ile Karıştırılmaması Gereken Kavramlar ve Cebri İcra İlişkisi 67
A. Tahsis Amacına Göre Değerlendirilen Yapılar 67
B. Deniz Aracı ve Su Aracı (Gemi Vasfını Taşımayanlar) 68
§7. GEMİ TÜRLERİ 69
I. Ticaret Gemileri – Ticaret Gemisi Olmayan Gemiler Ayrımı 69
II. Sicile Kayıtlı Gemiler – Sicile Kayıtlı Olmayan Gemiler Ayrımı 71
III. Bayraklarına Göre Ayrım (Türk Bayraklı – Yabancı Bayraklı) 73
§8. GEMİ SİCİLLERİ 75
I. Gemi Sicilinin Fonksiyonları 76
A. Tescil Fonksiyonu 76
B. Aleniyet Fonksiyonu (Kamuya Açıklık) 76
C. Sicile Güven İlkesi 77
II. Türk Hukukunda Gemi Sicilleri 78
A. Gemi Sicili (TTK m. 954 vd.) 78
B. Yapı Halindeki Gemiler Sicili (YHGÖS) 79
C. Türk Uluslararası Gemi Sicili (TUGS) 80
D. Bağlama Kütüğü (BK) 81
III. Sicile Tescil Edilecek Hususlar 81
IV. Tescilin Kurucu ve Bildirici Etkileri 83
A. Kurucu Etki 83
B. Bildirici Etki 84
V. Sicil Düzeltmeleri 85
§9. GEMİ MÜLKİYETİ 87
I. Gemi Mülkiyetinin Konusu 87
A. Gemi Bütünlüğü Kavramı 88
B. Bütünleyici Parça ve Eklentiler 89
II. Gemi Mülkiyetinin Kazanılması 90
III. Gemi Mülkiyetinin Kaybı 91
§10. GEMİ ÜZERİNDE SINIRLI AYNİ HAKLAR 93
I. Gemi İpoteği 93
A. Gemi İpoteği Kavramı 94
B. Gemi İpoteğinin Hukuki Niteliği 95
C. Gemi İpoteğinin Kurulması 96
D. Gemi İpoteğinin Kapsamı 99
E. Gemi İpoteğinin Hükümleri 100
1. Alacaklının Hakları 100
2. Malikin Hakları ve Yükümlülükleri 102
F. Gemi İpoteğinin Sona Ermesi 103
G. Gemi İpoteğinin Paraya Çevrilmesi 104
H. Yabancı Gemi İpoteklerinin Türkiye'de Tanınması 105
II. Gemi Alacaklısı Hakkı (TTK m. 1320) 107
A. Gemi Alacaklısı Hakkı Kavramı 107
B. Hukuki Niteliği 108
C. Gemi Alacaklısı Hakkı Doğuran Alacaklar (TTK m. 1320) 111
D. Gemi Alacaklısı Hakkının Doğumu 113
E. Gemi Alacaklısı Hakkının Kapsamı 114
F. Gemi Alacaklısı Hakkının Sona Ermesi 116
1. Alacağın Sona Ermesi ve Geminin Cebri İcra Yoluyla Satışı 116
2. Hak Düşürücü Süre – TTK m. 1326 117
3. Geminin İrade Dışında Zilyet Değiştirmesi 118
Bölüm 3:
DENİZ ALACAKLARI VE DENİZ ALACAKLISI HAKKI
§11. DENİZ ALACAĞI KAVRAMI (TTK M. 1352) 119
I. Deniz Alacağı Tanımı 119
II. Deniz Alacağı Kavramının Fonksiyonu 120
A. Geminin İhtiyati Haczinin Ön Şartı Olarak 121
B. Uluslararası Sözleşmelerdeki Yeri 122
III. Deniz Alacağı Türleri (TTK m. 1352) 122
A. Geminin İşletilmesinin Sebep Olduğu Zıya veya Hasar 123
B. Geminin İşletilmesi ile Doğrudan Doğruya İlgili Olarak Karada veya Suda Meydana Gelen Can Kaybı veya Diğer Bedensel Zararlar 124
C. Kurtarma Faaliyeti 125
D. Çevre Zararı ve Zarar Tehdidi 126
E. Enkaz Kaldırma Faaliyetleri 127
F. Bir Çarter Parti Düzenlenmiş Olup Olmadığına Bakılmaksızın, Geminin Kullanılması veya Kiralanması Amacıyla Yapılmış Her Türlü Sözleşme 128
G. Bir Çarter Parti Düzenlenmiş Olup Olmadığına Bakılmaksızın, Gemide Eşya veya Yolcu Taşınması Amacıyla Yapılmış Her Türlü Sözleşme 129
H. Gemide Taşınan, Bagaj Dâhil, Eşyaya Gelen veya Bu Eşyaya İlişkin Zıya veya Hasar 130
İ. Müşterek Avarya 131
J. Römorkaj 132
K. Kılavuzluk 134
L. Geminin İşletilmesi, Yönetimi, Korunması veya Bakımı İçin Sağlanan Eşya, Malzeme, Kumanya, Yakıt, Konteynerler Dâhil Teçhizat ve Bu Amaçlarla Verilen Hizmetler 134
M. Geminin Yapımı, Yeniden Yapımı, Onarımı, Donatılması ya da Geminin Niteliğinde Değişiklik Yapılması 135
N. Liman, Kanal, Dok, İskele ve Rıhtım, Diğer Su Yolları ile Karantina İçin Ödenecek Resimlerle Diğer Paralar 136
O. Ülkelerine Getirilme Giderlerini ve Onlar Adına Ödenmesi Gereken Sosyal Sigorta Katılma Paylarını da İçererek Gemi Adamlarına, Gemide Çalışmaları Dolayısıyla Ödenecek Ücretlerle, Onlara Ödenmesi Gereken Diğer Tutarlara İlişkin İstemler 137
P. Gemi İçin Alınmış Krediler Dâhil Olmak Üzere, Geminin veya Malikinin Adına Yapılmış Harcamalar 137
R. Geminin Maliki Tarafından veya Onun Hesabına Ödenecek, Karşılıklı Sigorta Aidatları da Dâhil Sigorta Primleri 139
S. Geminin Maliki Tarafından veya Onun Hesabına Gemiye İlişkin Olarak Ödenecek Her Türlü Komisyon, Brokaj veya Acente Ücretleri 139
T. Geminin Mülkiyeti veya Zilyetliğine İlişkin Her Türlü Uyuşmazlık 139
U. Geminin Ortak Malikleri Arasında Çıkan, Geminin İşletilmesine ya da Gemiden Sağlanan Hasılata İlişkin Her Türlü Uyuşmazlık 140
V. Gemi Rehni, Gemi İpoteği veya Gemi Üzerinde Aynı Nitelikteki Ayni Bir Yükümlülük 140
Y. Geminin Satışına İlişkin Bir Sözleşmeden Kaynaklanan Her Türlü Uyuşmazlık 141
Kısım II:
GEÇİCİ HUKUKİ KORUMALAR
Bölüm 1:
GEÇİCİ HUKUKİ KORUMALARIN GENEL ÇERÇEVESİ
§12. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA KAVRAMI VE ANAYASAL TEMELLERİ 144
I. Adil Yargılanma Hakkı 145
A. Mahkemeye Erişim ve Etkili Yargısal Koruma Hakkı 146
1. Etkili Başvuru Hakkı 147
2. Kararın İcrası Hakkı 148
II. Mülkiyet Hakkı 150
§13. DENİZ İCRA HUKUKUNA ÖZGÜ GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA İHTİYACI 152
I. Geminin Hareketliliği 153
II. Alacakların Çokluğu 154
III. Milletlerarası Unsur 155
IV. Deniz İcra Hukukunda Geçici Hukuki Koruma Türleri 156
A. Geminin İhtiyati Haczi (Ana Koruma Türü) 156
B. Delil Tespiti 157
C. Muhafaza Tedbirleri 159
D. İcranın Geri Bırakılması (İİK m. 36) 161
Bölüm 2:
GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA TÜRLERİ VE
DENİZ İCRA HUKUKUNDA GÖRÜNÜMLERİ
§14. GENEL OLARAK İHTİYATİ TEDBİR 164
I. İhtiyati Tedbirin Diğer Hukuki Kurumlarla İlişkisi 165
A. İhtiyati Tedbir ve Dava İlişkisi 165
B. İhtiyati Tedbir ve Çekişmesiz Yargı İlişkisi 166
II. İhtiyati Tedbirin Konusu 166
III. İhtiyati Tedbirin Çeşitleri ve Tedbir Kararının Kapsamı 167
A. Hâkimin Yetkisi: “Her Türlü Tedbir” 167
B. Amacına Göre Tedbir Türleri 168
1. Teminat Amaçlı İhtiyati Tedbirler 168
2. Düzenleme Amaçlı İhtiyati Tedbirler 169
3. Eda Amaçlı İhtiyati Tedbirler 170
IV. İhtiyati Tedbirin Şartları 170
A. Tedbire Esas Olan Hak (Uyuşmazlık Konusu) 170
B. Tedbir Sebebi 171
V. İspat Ölçüsü 172
VI. İhtiyati Tedbirde Menfaat Dengesi 173
VII. Davanın Esasını Çözer Nitelikte İhtiyati Tedbir Kararı Verilmesi 174
VIII. İhtiyati Tedbir Yargılaması, Kararın Uygulanması ve Kanun Yolları 176
A. Talep, Görevli–Yetkili Mahkeme ve Yargılama Usulü 176
B. Teminat Gösterme Zorunluluğu 176
IX. İhtiyati Tedbir Kararının Uygulanması ve Asıl Davanın Açılması Zorunluluğu 177
X. Karara Karşı Hukuki Yollar 178
A. İtiraz 178
B. Kanun Yolu (İstinaf) 179
C. Haksız İhtiyati Tedbirden Doğan Tazminat Davası 179
§15. DENİZ İCRA HUKUKUNDA İHTİYATİ TEDBİR 181
I. Deniz Alacakları Bakımından İhtiyati Tedbir Yasağı (Münhasırlık Kuralı) 181
A. Münhasırlık Kuralının Sadece Deniz Alacakları Bakımından Uygulanması 182
B. Münhasırlık Kuralının Sadece Gemiler Bakımından Uygulanması 185
II. Deniz İcra Hukukunda İhtiyati Tedbirin Uygulanabileceği İstisnai Haller 187
A. Deniz Alacağı Niteliği Taşımayan Alacaklara Örnekler 187
1. Gemi Alım Satım Sözleşmesinden Doğan Alacaklar (Deniz Alacağı Haricindekiler) 188
2. Gemi İnşa Sözleşmesinden Doğan Belirli Alacaklar 189
3. Geminin İşletilmesiyle Doğrudan İlgisi Bulunmayan Zararlar (Haksız Fiiller) 191
B. Gemi Dışındaki Malvarlığı Unsurlarına Örnekler 192
1. Borçlunun Karada Bulunan Malları 192
2. Borçlunun Üçüncü Şahıslardaki Hak ve Alacakları 193
C. İhtiyati Tedbirin Gemi Üzerinde Uygulanmasının Mümkün Olduğu Haller 194
§16. GENEL OLARAK İHTİYATİ HACİZ 196
I. İhtiyati Haczin Kapsamı ve Benzer Müesseselerle Karşılaştırılması 197
A. İhtiyati Haciz ile Kesin Haczin Karşılaştırılması 197
B. İhtiyati Haciz ile İhtiyati Tedbirin Karşılaştırılması 198
C. İhtiyati Haciz ile Geçici Haczin Karşılaştırılması 199
II. İhtiyati Haczin Şartları 199
A. İhtiyati Hacze Esas Olan Alacak 199
1. Bir Para Alacağının Bulunması 200
2. Alacağın Rehinle Teminat Altına Alınmamış Olması 200
B. İhtiyati Haciz Sebepleri 201
1. Muaccel Alacaklar Hakkında 201
2. Muaccel Olmayan Alacaklar Hakkında 201
a. Borçlunun Belirli Yerleşim Yerinin Olmaması 202
b. Borçlunun Taahhütlerinden Kurtulmak Amacıyla Mallarını Gizlemesi, Kaçırması veya Kendisinin Kaçmaya Hazırlanması yahut Kaçması ya da Bu Amaçla Alacaklının Haklarını İhlal Eden Hileli İşlemlerde Bulunması 202
C. İhtiyati Hacizde İspat Ölçüsü ve Teminat 203
III. İhtiyati Haciz Yargılaması 203
A. Görevli ve Yetkili Mahkeme 204
B. İhtiyati Haciz Talebi ve Usulü 204
IV. İhtiyati Haciz Kararı 205
V. İhtiyati Haciz Kararının İcrası 205
VI. İhtiyati Haciz Kararının Kaldırılması 206
A. İhtiyati Haciz Kararına İtiraz ve İstinaf 206
B. Teminat Karşılığı İhtiyati Haczin Kaldırılması 207
VII. İhtiyati Haczi Tamamlayıcı Merasim 208
VIII. Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan Tazminat 209
§17. DENİZ İCRA HUKUKUNDA İHTİYATİ HACİZ 210
I. Geminin İhtiyati Haczi Kavramı 210
A. Tanım 210
B. Terminoloji Sorunu 213
1. “İhtiyati Haciz” Terimi 213
2. “İhtiyati Tutuklama” Terimi 214
3. “Arrest” Terimi 215
4. Türk Hukukundaki Tercih 217
II. Geminin İhtiyati Haczinin Hukuki Niteliği 218
A. Geçici Hukuki Koruma Niteliği 218
B. Ayni Nitelikli Yargı Yetkisi Tartışması 222
III. Geminin İhtiyati Haczinin Şartları 223
A. Deniz Alacağının Varlığı (TTK m. 1352) 223
1. Muaccel ve Müeccel Deniz Alacaklarında İhtiyati Haciz Rejimlerinin Ayrımı 225
a. Muaccel Deniz Alacakları 226
b. Müeccel (Vadesi Gelmemiş) Deniz Alacaklarında İhtiyati Haciz Rejimi 228
2. İspat Ölçüsü 230
3. Alacağın Miktarının Belirliliği Meselesi 233
4. Ticaret Gemisi Olma Şartı 235
a. Ticaret Gemisi Kavramı (TTK m. 931) 235
b. Ticaret Gemisi Olmayanların Durumu 236
c. Kamu Hizmetine Tahsisli Gemiler 236
IV. İhtiyati Hacze Konu Olabilecek Gemiler 237
A. Alacağı Doğuran Gemi 238
1. Kural ve Hukuki Temellendirme 238
a. Şahsi Sorumluluk ile Mülkiyetin Özdeşleştiği Haller (TTK m. 1369/I–a ve b) 238
b. Ayni Hakların ve Eşyaya Bağlılığın Devreye Girdiği Haller
(TTK m. 1369/I–c ve e) 239
c. Uyuşmazlığın Bizatihi Geminin Aynına Taalluk Ettiği Hal (TTK m. 1369/I–d) 240
B. Kardeş Gemiler (Sister Ships) (TTK m. 1369/II) 241
1. Kardeş Gemi Kavramı 241
2. Kardeş Gemilerin İhtiyati Haczinin Şartları 243
3. Aynı Malike Ait Olma Şartı 245
4. İşleten–Malik Ayrımının Sonuçları 247
C. Aynı Alacak İçin Aynı Geminin Tekrar yahut Birden Fazla Geminin İhtiyaten Haczi 250
V. Geminin İhtiyati Haczinde Yetki 252
A. Geminin Bulunduğu Yer Mahkemesi (TTK m. 1354 ve 1355) 256
1. Yetki Kuralının Niteliği 256
2. Geminin Bulunduğu Yer Kavramı 257
3. Limanda Bulunan Gemiler 259
B. Yetki Anlaşmaları ve Etkileri 262
VI. Geminin İhtiyati Haczinde Teminat 263
A. Alacaklının Yatırması Gereken Teminat 264
1. 10.000 SDR Zorunlu Teminat (TTK m. 1363/I) 264
2. Teminat Miktarının Hesaplanması 268
3. SDR'nin Türk Lirasına Çevrilmesi 269
4. Teminat Türleri 270
B. Gemi Adamı Alacaklarında İstisna (TTK m. 1320/I–a) 271
C. Mahkemenin Takdir Yetkisi 272
D. Teminatın İadesi 274
VII. Geminin İhtiyati Haczi Usulü 275
A. Başvuru 276
1. Başvuru Dilekçesi 276
2. Başvuruya Eklenecek Belgeler 277
3. Teminatın Depo Edilmesi 279
B. İnceleme 281
1. Basit Yargılama Usulü 281
2. Karşı Tarafın Dinlenmesi Meselesi 281
3. Aciliyet ve Duruşmasız Karar 282
C. Karar 283
1. Kararın İçeriği 283
2. Geminin Tanımlanması 284
3. Alacak Miktarının Gösterilmesi 285
4. Teminat Miktarının Gösterilmesi 286
5. Kararın Gerekçelendirilmesi 287
D. Karara Karşı Müracaat Kanun Yolları 288
1. İtiraz Müessesesi 288
2. İstinaf Kanun Yolu 291
3. Temyiz Yasağı 291
VIII. Geminin İhtiyati Haczi Kararının İcrası 292
A. İhtiyati Haciz Kararının İcra Süresi ve Hukuki Niteliği 293
B. Yetkili İcra Dairesine Başvuru ve İcranın Derhal Yapılması 296
C. İhtiyati Haciz Kararının İnfazı İşlemi 297
D. Bildirim Yükümlülüğü 299
1. İhtiyati Haciz Kararı Uygulanamayan Gemilerde Sicile Bildirim 300
a. İhtiyati Haciz Kararı Uygulanamayan Yabancı Bayraklı Geminin Siciline Bildirimin Yapılması 300
b. İhtiyati Haciz Kararı Uygulanamayan Türk Bayraklı Geminin Siciline Bildirimin Yapılması 302
IX. Geminin İhtiyati Haczinin Kaldırılması 305
A. İtiraz Yoluyla Kaldırma 306
1. İtiraz Sebepleri 308
a. Deniz Alacağı Vasfının Bulunmaması 308
b. İhtiyati Haciz Şartlarının Yokluğu 309
c. Yetkisizlik 310
d. Teminatın Yetersizliği 311
2. İtiraz Süresi 312
3. İtiraz Usulü 313
4. İtiraz Üzerine Verilecek Karar 314
B. Teminat İkamesi Yoluyla Kaldırma 316
C. Kendiliğinden Sona Erme Halleri 318
1. Tamamlama Merasiminin Yapılmaması (İhtiyati Haczi Tamamlayan İşlemler) 318
2. Davanın Reddi 320
3. Davanın Düşmesi (Dosyanın İşlemden Kaldırılması) 321
4. Süresi İçinde İhtiyati Haciz Kararının Uygulanmasının Talep Edilmemesi 322
D. Durum ve Koşulların Değişmesi Sonucu Sona Erme 322
E. Tamamlama Merasimi 324
1. Genel Olarak İhtiyati Haczi Tamamlayan İşlemlerin Hukuki Niteliği 324
2. İcra Takibine Geçilmesi Suretiyle Tamamlama 324
a. İlamsız İcra (Genel Haciz) Yoluyla Takip 325
b. İlamlı İcra Takibi 326
c. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip 327
3. Dava Açılması Yoluyla Tamamlama 329
a. Türk Mahkemeleri Nezdinde İkame Edilen Eda Davası 329
b. Yabancı Mahkemeler Nezdinde Derdest Kılınan Davalar 330
c. Haciz Yeri Mahkemesi ve Esas Yetki Tefriki 330
4. Tahkim Yoluyla Tamamlama 332
a. Tahkim Anlaşmasının veya Tahkim Kaydının Varlığı Hâlinde 332
b. Tahkim Yargılamasının Başlatılması 332
c. Tahkim Yargılamasının İhtiyati Hacze Etkisi 333
5. Tamamlama Merasiminin Süresi 333
6. Tamamlama Merasiminin Yapılmamasının Sonuçları 335
X. Geminin İhtiyati Haczine Uygulanacak Hukuk 336
A. Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Etkisi 339
1. Yabancı İhtiyati Haciz Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Sorunu 339
2. Yabancı Esas Hakkındaki Hükümlerin İhtiyati Hacze Etkisi 339
3. Yabancı Hakem Kararlarının Hukuki Tesiri ve Devletin Cebri İcra İnhisarı (Tekeli) 341
XI. Yabancı Cebri Satışların İhtiyati Haciz Kararlarına Etkisi 341
A. Türkiye’de Muhafaza Tedbirlerinin İnfaz Edildiği Yabancı Bayraklı Gemiler 343
B. Türkiye’de Muhafaza Tedbirlerinin Bilfiil İnfaz Edildiği Türk Bayraklı Gemiler 344
C. Türkiye’de Muhafaza Tedbirlerinin İnfaz Edilemediği Yabancı Bayraklı Gemiler 344
D. Türkiye’de Muhafaza Tedbirlerinin İnfaz Edilemediği Türk Bayraklı Gemiler 344
E. Kamu Düzeni Müdahalesi 345
1. İç Hukuk Bağlamında Kamu Düzenine Aykırılığa Dayalı Cebri Satışa Etki Tanımama 351
2. MÖHUK m. 5 Bağlamında Kamu Düzenine Aykırılığa Dayalı Cebri Satışa Etki Tanımama 352
3. MÖHUK m. 54/1–c Bağlamında Kamu Düzenine Aykırılığa Dayalı Cebri Satışa Etki Tanımama 356
§18. GENEL OLARAK MUHAFAZA TEDBİRLERİ 357
I. Muhafaza Tedbirinin Hukuki Niteliği ve Kapsamı 358
A. Para, Kıymetli Evrak ve Değerli Eşyaların Muhafazası (İİK m. 88/I) 358
1. Nakit Para ve Dövizlerin Hukuki Rejimi 359
2. Kıymetli Evrakların ve Menkul Kıymetlerin Muhafazası 360
3. Altın, Gümüş ve Ziynet Eşyaları 360
B. Diğer Taşınır Malların Muhafazası ve Lisanslı Yediemin Depoları 360
C. Ticari İşletme Rehni 362
D. Üçüncü Kişilerin İstihkak İddiası 362
E. Taşınmazların İdaresi, Kira Gelirlerinin Haczi ve Muhafazası 362
1. Haczin Kapsamı 363
a. Kira Gelirleri 363
b. Doğal Semereler ve İşletme İdaresi 363
II. Muhafazasına Gerek Kalmayan Malların Tasfiyesi 363
A. Tasfiye Sebepleri ve Bildirim Süreci 363
B. Tasfiye Bedelinin Paylaştırılması ve Giderler 364
§19. DENİZ İCRA HUKUKUNDA MUHAFAZA TEDBİRLERİ 364
I. Geminin Muhafazası 364
A. Geminin Muhafazası Kavramı 364
B. Geminin İhtiyati Haczi ile Muhafazasının Farkı 366
1. Kavramsal Fark 366
2. Hukuki Sonuçları Bakımından Fark 367
C. Muhafaza Tedbirlerinin Türleri 368
1. Seyrüseferden Men (Hareket Yasağı) Tedbiri 368
a. Liman Başkanlığına (Denizcilik İdaresine) İhbar 369
b. Gümrük Makamlarına İhbar 369
c. Fiili Engelleme ve Zor Kullanma (Maddi Zapt) 369
2. Bayrak Çekme Yasağı 370
3. Geminin Emniyetli Demirleme / Bağlama Mahalline Alınması 371
4. Geminin Şamandıraya (Tonoza) Bağlanması 372
5. Hayati Ekipman ve Makine Parçalarının Zapt (Muhafaza) Altına Alınması 373
D. Muhafazanın Sağlanmasında İlgili Kurumlar 373
1. Liman Başkanlığı 374
2. Sahil Güvenlik Komutanlığı 375
3. Gümrük Makamları 376
4. İcra Müdürlüğü (Merkezi İcra Makamı) 377
E. Gemide Yediemin Tayini 378
1. Yediemin Sıfatının Tevdi Edilmesi 379
a. Kaptanın, Malikin veya Malik Olmayan Donatanın Yahut Bunların Temsilcisinin Yediemin Sıfatıyla Tayini 379
b. Üçüncü Şahısların (Profesyonel İşletmecilerin) Yediemin Tayini 380
c. Liman İşletmelerinin Fiili (De Facto) Yedieminlik Statüsü 380
2. Yedieminin Görev ve Yetkileri 381
a. Geminin Cismani ve Hukuki Bütünlüğünü Muhafaza Külfeti 381
b. Geminin Maddi İdamesi (Bakım) ve İktisadi Değerinin Korunması 382
c. Geminin İşletilmemesi 383
3. Yedieminin Sorumlulukları 384
a. Hukuki (Tazminat) Sorumluluğu 384
b. Cezai Sorumluluk ve Yaptırımlar 385
F. Gemi Adamlarının Durumu 386
G. Yükün Muhafazası 388
H. Yükün Tahliyesi 389
§20. GENEL OLARAK DELİL TESPİTİ 390
I. Delil Tespiti Kavramı ve Amacı 390
II. Delil Tespitinin Hukuki Niteliği 391
A. Geçici Hukuki Koruma Tedbiri Olarak Karakteri 391
B. Tespit Davası (HMK m. 106) ile Ayrımı 392
III. Delil Tespitinin Konusu 392
IV. Delil Tespitinin Şartları 393
V. Görevli ve Yetkili Mahkeme 394
VI. Yargılama Usulü ve İnceleme 395
VII. Delil Tespitinin İcrası ve Elde Edilen Verilerin Hukuki Denetimi 396
A. Bilirkişi Seçimi ve “Hukuki Nitelendirme Yasağı” 396
B. Tebligat Zorunluluğu ve Savunma Hakkı 397
VIII. Delil Tespiti Kararına ve Rapora İtiraz 398
IX. Delil Tespitinin Asıl Davadaki Değeri 399
X. Delil Tespitinin Zamanaşımına Etkisi 400
§21. DENİZ İCRA HUKUKUNDA DELİL TESPİTİ 400
I. Deniz İcra Hukukunda Delil Tespitinin Önemi 400
A. Geminin Hareketliliği ve Delillerin Kaybolma Riski 401
1. Delillerin Kaybolma Riski 401
2. Geminin Yargı Çevresini Terk Etmesi 402
3. Ticaret Gemisinin Bayrak Değiştirmesi 404
4. Ticaret Gemisinin Mülkiyetinin El Değiştirmesi 404
B. Çok Taraflı İlişkiler ve Sorumluluk Belirleme İhtiyacı 406
1. Donatan, İşleten, Kaptan İlişkileri 406
2. Yük İlgililerinin Çokluğu 407
3. Sigortacıların Rolü 407
C. Teknik Konuların Yoğunluğu ve Uzman İncelemesi İhtiyacı 408
1. Çatma Hâllerinde TTK m. 1292 Düzenlemesi 408
2. Deniz Raporu Müessesesi 409
3. Bilirkişi İncelemesi ve Yaklaşık İspat Standardı 409
II. Deniz İcra Hukukuna Özgü Delil Tespiti Halleri 410
A. Çatma (Kollizyon) Halinde Delil Tespiti 410
1. Çatma Kavramı ve Hukuki Niteliği 411
2. Çatmada Kusur Tespiti 411
3. Tespit Edilecek Hususlar 413
a. Gemilerin Konumu ve Seyir Durumu 413
b. Manevra Kayıtları 413
c. Hasar Durumu 414
d. Deniz ve Hava Koşulları 414
e. VDR (Voyage Data Recorder) Kayıtları 415
f. AIS (Automatic Identification System) Verileri 415
B. Yük Hasarlarında Delil Tespiti 417
1. Yük Hasarı Türleri ve Hukuki Nitelendirilmesi 418
2. Tespit Edilecek Hususlar ve İspat Külfeti 418
3. Survey (Gözetim) Raporlarının Hukuki Değeri 420
C. Deniz Kirliliği Olaylarında Delil Tespiti 421
D. Gemi Adamı Yaralanma ve Ölüm Olaylarında Delil Tespiti 422
E. Kurtarma Olaylarında Delil Tespiti 422
III. Gemide Delil Tespitinde Yetkili Mahkeme 424
A. Yetki Sorunları ve Mahkemenin Tespiti 424
1. Geminin Limanda Bulunduğu Yer Mahkemesi 424
2. Geminin Türk Karasuları Sınırları Haricinde yahut Açık Denizde Bulunması Hali 425
B. Acele Hallerde Özellikler ve Hukuki Dinlenilme Hakkı 426
Sonuç 429
Kaynakça 441
Kavram Dizini 463