Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Uygulamada Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri (9786052644959)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7
GİRİŞ 13
BİRİNCİ BÖLÜM BAŞKANLIK SİSTEMLERİ
I. BAŞKANLIK SİSTEMİ 17
A. Başkanlık Sisteminin Doğuşu ve Tarihsel Gelişimi 17
B. Başkanlık Sistemi ve Özellikleri 22
C. Başkanlık Hükümeti Sisteminde Yasama Organı 24
D. Başkanlık Hükümeti Sisteminde Yürütme Organı 25
E. Başkanlık Hükümeti Sisteminde Yargı Organı 27
F. Başkanlık Hükümeti Sisteminde Denge ve Denetleme Mekanizmaları 28
II. BAŞKANLIK SİSTEMİ TÜRLERİ 30 A. Klasik Başkanlık Sistemi: ABD 31
1. ABD Başkanlık Sistemi ve Özellikleri 32
2. ABD Başkanlık Sisteminde Yasama Organı 32
a. Kongre’nin Yapısı ve İşleyişi 33
b. Kongre’nin Yetkileri 35 (1) Temsilciler Meclisi’nin Yetkileri 38 (2) Senato’nun Yetkileri 39
3. ABD Başkanlık Hükümeti Sisteminde Yürütme Organı 40
a. Başkanın Seçimi 40
b. Başkanın Görev ve Yetkileri 42 (1) Başkanın Kongreye Mesaj Verme ve Rapor Gönderme Yetkisi 43 (2) Başkanın Veto Yetkisi 44 (3) Başkan Tarafından Çıkarılan Yürütme Emirleri 45 (4) Başkanın Üyesi Olduğu Partinin Lideri Olması 47 (5) Bütçe 48
c. Başkanın Teşkilatı 49 (1) Başkanın Yürütme Ofisi 49 (2) Ofis ya da Konseyler 50 (3) Başkan Yardımcısı 52 (4) Bakanlar ya da Sekreterler 54
4. ABD Başkanlık Hükümeti Sisteminde Yargı Organı 54
5. ABD Başkanlık Hükümeti Sisteminin Uygulanması 56
a. Başkan Kongre İlişkileri 56 (1) Başkan Senato İlişkileri 59
b. Başkan Bürokrasi İlişkisi 61
c. Başkan Baskı Grupları İlişkisi 64
B. İstikrarsız Başkanlık Sistemi: Kolombiya 66
1. Kolombiya Başkanlık Sistemi 70
2. Kolombiya Başkanlık Sisteminde Yasama Organı 70
3. Kolombiya Başkanlık Sisteminde Yasama Organının Görev ve Yetkileri 71
4. Kolombiya Başkanlık Sisteminde Yürütme Organı 73
5. Kolombiya Başkanlık Sisteminde Yürütme Organının Görev ve Yetkileri 75
6. Kolombiya Başkanlık Sisteminde Yargı Organı 77 C. Koalisyoncu Başkanlık Sistemi: Brezilya 78
1. Brezilya Başkanlık Sistemi 81
2. Brezilya Başkanlık Sisteminde Yasama Organı 81
3. Brezilya Başkanlık Sisteminde Yasama Organının Görev ve Yetkileri 82
4. Brezilya Başkanlık Sisteminde Yürütme Organı 85
5. Brezilya Başkanlık Sisteminde Yürütme Organının Görev ve Yetkileri 88
6. Brezilya Başkanlık Sisteminde Yargı Organı 94 D. Otoriterleşmiş Başkanlık Sistemi: Meksika 95
1. Meksika Başkanlık Sistemi 97
2. Meksika Başkanlık Sisteminde Yasama Organı 97
3. Meksika Başkanlık Sisteminde Yasama Organının Görev ve Yetkileri 99
4. Meksika Başkanlık Sisteminde Yürütme Organı 101
5. Meksika Başkanlık Sisteminde Yürütme Organının Görev ve Yetkileri 103
6. Meksika Başkanlık Sisteminde Yargı Organı 106
İKİNCİ BÖLÜM CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ VE PARLAMENTER HÜKÜMET SİSTEMİ KARŞILAŞTIRILMASI
I. PARLAMENTER HÜKÜMET SİSTEMİ VE CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ 109
II. PARLAMENTER HÜKÜMET SİSTEMİ ve CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE YASAMA ORGANI 112
A. TBMM’nin Yapısı ve İşleyişi 113
B. TBMM’nin Görev ve Yetkileri 115
C. Cumhurbaşkanı ve Parti İlişkisi 118
III. PARLAMENTER HÜKÜMET SİSTEMİ VE CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE YÜRÜTME ORGANI 121
A. Parlamenter Hükümet Sisteminde Bakanlar Kurulu 122
1. Bakanlar Kurulu’nun Yapısı ve İşleyişi 123
2. Bakanlar Kurulu’nun Görev ve Yetkileri 124
B. Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanı 131
1. Cumhurbaşkanı Adaylığı ve Seçimi 132
2. Cumhurbaşkanının Sorumluluğu 138
3. Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri 141
C. Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı 148
1. Parlamenter Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı 149
a. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği 150
b. Devlet Denetleme Kurulu 152
2. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı 155
a. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı 155
b. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar 156
c. Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları 160
d. Cumhurbaşkanlığı Ofisleri 162
e. Bakanlıklar 166
f. Cumhurbaşkanına Bağlı, İlgili ya da İlişkili Kurum ve Başkanlıklar 168 (1) Devlet Arşivleri Başkanlığı 169 (2) Devlet Denetleme Kurulu 172 (3) Diyanet İşleri Başkanlığı 176 (4) İletişim Başkanlığı 180 (5) Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği 183 (6) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı 185 (7) Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı 188 (8) Savunma Sanayi Başkanlığı 191 (9) Strateji ve Bütçe Başkanlığı 193 (10) Türkiye Varlık Fonu 195 (11) Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu 199
D. Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde İdare 201
1. Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Merkezi İdare 203
a. Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Başkent Teşkilatı 204 (1) Parlamenter Hükümet Sisteminde Başkent Teşkilatı 204 (a) Başbakan 205 (b) Bakanlar Kurulu 209 (2) Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanı 210 (3) Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Bakanlıklar 212 (4) Parlamenter Hükümet Sistemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Yardımcı Kuruluşlar 215 (a) Milli Güvenlik Kurulu 216 (b) Danıştay 219 (c) Sayıştay 222
IV. PARLAMENTER HÜKÜMET SİSTEMİ VE CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE YARGI ORGANI 227
A. Anayasa Yargısı 231
B. İdari Yargı 237
C. Adli Yargı 240
D. Uyuşmazlık Yargısı 244
E. Seçim Yargısı 245
F. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle Kaldırılan Askeri İdari Yargı 247
G. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle Kaldırılan Askeri Ceza Yargı 248
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
I. CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR 253
A. Yetki Devri Sorunu 253
B. Bürokrasinin Hantallığı Sorunu 258
C. Üst Kademe Kamu Yöneticilerinin Cumhurbaşkanı Tarafından Atanması 261
D. Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları ve Ofislerinin Uygulamadaki Etkinliği 265
E. Kamu Politikalarının Oluşturulması ve Uygulanmasında Politika Kurulları ve Ofislerle Bakanlıklar Arasında Yaşanan Koordinasyon Sorunu 272
F. Cumhurbaşkanının İş Yükü Sorunu 274
G. Bakanların Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Uyum Sağlayamama Sorunu 275
H. Bakanlıkların Sayısının Düşürülmesinden Kaynaklanan İş Yükü Sorunu 280
İ. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayısının Yetersizliği 283
J. Milletvekili Seçilme Yaşının 18’e İndirilmesi 286
K. Partili Cumhurbaşkanlığı 290
L. TBMM’nin Bilgi Edinme ve Denetleme Yollarından Yazılı Soru Önergeleri 292
M. TBMM’nin Yasama İşlevinin Azalması 294
N. Bakan Yardımcıları Arasında Koordinasyon Sorunu 299
II. CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ UYGULAMA ARAŞTIRMASI 301
A. Araştırmanın Yöntemi 301
B. Araştırmanın Problemi 302
C. Araştırmanın Amacı 303
D. Araştırmanın Önemi 303
E. Varsayımlar 304
F. Sınırlılıklar 304
G. Araştırma Modeli 304
H. Araştırmanın Bulguları 306
İ. Araştırmanın Bulgularının Değerlendirilmesi 354
SONUÇ 369
KAYNAKÇA 389