Çocuk Yargılamalarında Yapılan Tüm Hatalar ve Bozma Nedenleri
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 9
KISALTMALAR 27
BİRİNCİ BÖLÜM ÇOCUK VE SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK KAVRAMI, ÇOCUK YARGILAMASINDA TEMEL AMAÇ VE İLKELER, SORUŞTURMA EVRESİ, SAĞIR VE DİLSİZLERİN DURUMU, İLGİLİ MEVZUAT
I. ÇOCUK VE SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK KAVRAMI 29
II. ÇOCUK YARGILAMASININ AMACI VE YARGILAMADA DİKKATE ALINACAK TEMEL İLKELER 34
III. SORUŞTURMA EVRESİ 37
IV. SAĞIR VE DİLSİZLERİN DURUMU 50
V. İLGİLİ MEVZUAT 54 A. Ulusal Mevzuat 54 B. Uluslararası Mevzuat 55
İKİNCİ BÖLÜM 5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNUNUN (GENEL HÜKÜMLER) UYGULAMASINDAN KAYNAKLANAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ
I. TCK'NIN "YAŞ KÜÇÜKLÜĞÜ" MADDE BAŞLIKLI 31'İNCİ MADDESİ KAPSAMINDA YAPILAN CEZA SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 57
A. Genel Olarak 58
B. Bozma Nedenleri 59
1) Cezai Sorumluluklarının Bulunmaması Nedeniyle 12 Yaşından Küçük Çocuklar Hakkında Ceza Kovuşturması Yapılamayacağının Gözetilmemesi 59
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 59
b. Açıklama 60
c. Yargıtay Kararları 64
2) 12–15 Yaş Aralığında Bulunan Suça Sürüklenen Çocuklardan İşlediği Fiilin Hukuki Anlam ve Sonuçlarını Algılama ve Bu Fiille İlgili Olarak Davranışlarını Yönlendirme Yeteneği Gelişmeyenlerin Cezai Sorumluluklarının Bulunmadığının / Bu Kişiler Hakkında Kusurlarının Bulunmaması Nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/3–a Maddesi Gereğince "Ceza Verilmesine Yer Olmadığı Kararı" Verilmesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 65
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 65
b. Açıklama 66
c. Yargıtay Kararları 69
3) 12–15 Yaş Aralığında Bulunan Suça Sürüklenen Çocuklardan İşlediği Fiilin Hukuki Anlam ve Sonuçlarını Algılama ve Bu Fiille İlgili Olarak Davranışlarını Yönlendirme Yeteneği Gelişenlerin Cezai Sorumluluklarının Bulunduğunun / Bu Yaş Grubunun Cezalarından TCK'nın 31/2 Maddesinde Belirtilen Miktar veya Oranda İndirim Yapılması Gerektiğinin Gözetilmemesi 70
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 70
b. Açıklama 71
c. Yargıtay Kararları 74
4) 15–18 Yaş Aralığında Bulunan Suça Sürüklenen Çocukların Cezalarından TCK'nın 31/3 Maddesinde Belirtilen Miktar ve Oranda İndirim Yapılması Gerektiğinin Nazara Alınmaması 75
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 75
b. Açıklama 75
c. Yargıtay Kararları 78
5) Suça Sürüklenen Çocuğun 12'nci, 15'inci veya 18'inci Yaş Gününde Suç İşlemesi Halinde Yaşın Tamamlanıp Tamamlanmadığının Tespiti Hususunda Hata Yapılması 79
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 79
b. Açıklama 79
c. Yargıtay Kararları 80
II. 5237
SAYILI TCK'NIN 31/2–3
MADDELERİNİN UYGULANMASI AKABİNDE VERİLECEK HAPİS CEZASININ SÜRESİNE İLİŞKİN YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 82
A. Genel Olarak 82
B. Bozma Nedenleri 82
1) 12–15 Yaş Grubunda Bulunan Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında TCK'nın 31/2 Maddesinin Uygulanması Akabinde Belirlenen Süreli Hapis Cezasının 7 Yıldan Fazla Olamayacağı Şeklindeki Kanun Hükmüne Aykırı Karar Verilmesi 82
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 82
b. Açıklama 82
c. Yargıtay Kararları 84
2) 15–18 Yaş Grubunda Bulunan Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında TCK'nın 31/3–Son Cümle Maddesinin Uygulanması Akabinde Belirlenen Süreli Hapis Cezasının 12 Yıldan Fazla Olamayacağı Şeklindeki Kanuni Düzenlemeye Aykırı Davranılması 86
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 86
b. Açıklama 86
c. Yargıtay Kararları 87
3) Temel Ceza Olarak Ağırlaştırılmış Müebbet Hapis ve Müebbet Hapis Cezalarına Hükmedilmesi Halinde TCK'nın 31/2–Son Cümle ila 31/3– Son Cümle Maddelerinin Uygulanmasında Hata Yapılması 89
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 89
b. Açıklama 89
c. Yargıtay Kararları 91
III. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLAR HAKKINDA TCK'NIN 31/2
MADDESİ UYARINCA ALINMASI GEREKEN "UZMAN HEKİM RAPORU" İLE İLGİLİ YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 93
A. Genel Olarak 93
B. Bozma Nedenleri 94
1) 12–15 Yaş Grubu Suça Sürüklenen Çocukların İşledikleri Fiilin Hukuki Anlam ve Sonuçlarını Algılama ve Bu Fiille İlgili Olarak Davranışlarını Yönlendirme Yeteneklerinin Gelişip Gelişmediği Yönünde Uzman Hekim Raporu Alınması Gerekliliğine Aykırı Davranılması 94
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 94
b. Açıklama 94
c. Yargıtay Kararları 96
2) Suça Sürüklenen Çocuğa İsnat Edilen Her Suç Yönünden Ayrı Ayrı Uzman Hekim Raporu Alınması Gerektiğinin / Genel Nitelikte Raporla Yetinilemeyeceğinin Dikkate Alınmaması 98
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 98
b. Açıklama 98
c. Yargıtay Kararları 99
3) Yargılama Konusu Suça İlişkin Olmayan, Başka Dosyalardan Temin Edilen Uzman Hekim Raporlarının Hükme Esas Alınamayacağının Gözetilmemesi 100
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 100
b. Açıklama 100
c. Yargıtay Kararları 101
4) Uzman Hekim Raporlarında Kanuni Tabirlerin Kullanılması Gerektiğinin Nazara Alınmaması / Kanuni Tabirlerin Kullanılmadığı Uzman Hekim Raporuna Dayanılarak Hüküm Kurulamayacağının Gözetilmemesi 102
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 102
b. Açıklama 103
c. Yargıtay Kararları 103
5) Uzman Hekim Raporları Arasındaki Çelişkinin Giderilmesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 104
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 104
b. Açıklama 104
c. Yargıtay Kararları 105
6) Uzman Hekim Raporu İle Sosyal İnceleme Raporu Arasında Çelişki Bulunması Durumunda Çelişki Giderilmeden Esas Hakkında Hüküm Kurulması 106
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 106
b. Açıklama 106
c. Yargıtay Kararları 107
7) Raporun Uzmanlığı Bulunan Hekimlerden (Adli Tıp Uzmanı, Uzman Çocuk Doktoru, Psikiyatrist veya Zorunluluk Halinde Uzman Hekim) Alınması Gerektiğinin Nazara Alınmaması 109
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 109
b. Açıklama 109
c. Yargıtay Kararları 110
8) Mahkemenin Atılı Suçu İşlediği Sabit Olan Suça Sürüklenen Çocuğun Fiiliyle İlgili Olarak, Hukuki Anlam ve Sonuçlarını Algılama ve Davranışlarını Yönlendirme Yeteneğinin Yeterince Gelişip Gelişmediğine Dair Kesin Bir Kanaate Varamaması Halinde, Çocuğun Mahkumiyetine Karar Veremeyeceğinin Gözetilmemesi 111
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 111
b. Açıklama 111
c. Yargıtay Kararları 112
IV. 5237
SAYILI TCK'NIN
31. MADDESİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN SAİR KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 113
A. Genel Olarak 113
B. Bozma Nedenleri 113
1) Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Uygulanan Kanun Maddelerinin ve İndirim Oranının Kararda Gösterilmesi Gerektiğinin Dikkate Alınmaması 113
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 113
b. Açıklama 113
c. Yargıtay Kararları 114
2) Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında TCK'nın 31/2–3 Maddelerinde Gösterilen Oranlardan Farklı İndirim Oranlarının Uygulanması 115
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 115
b. Açıklama 115
c. Yargıtay Kararları 116
3) TCK'nın 31/2 ila 31/3 Maddelerinin Birbirine Karıştırılarak Uygulanması 117
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 117
b. Açıklama 117
c. Yargıtay Kararları 117
V. TÜRK CEZA KANUNUNUN AKIL HASTALIĞINI DÜZENLEYEN 32'NCİ MADDESİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 119
A. Genel Olarak 119
B. Bozma Nedenleri 127
1) Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında, Akıl Hastalığı Nedeniyle İşlediği Fiilin Hukuki Anlam ve Sonuçlarını Algılayamadığı veya Bu Fiille İlgili Olarak Davranışlarını Yönlendirme Yeteneğinin Önemli Derecede Azalmış Olduğu Yönündeki İddiaların TCK'nın
32. Maddesi Kapsamında Değerlendirilmesi ve Bu Yönde Araştırma Yapılması Gerektiğinin Gözetilmemesi 127
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 127
b. Açıklama 127
c. Yargıtay Kararları 129
2) 15 Yaşını Doldurmayan Suça Sürüklenen Çocukların Aynı Zamanda Akıl Hastası Olmaları Halinde Haklarında Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanamayacağının / Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanması Gerektiğinin Gözetilmemesi 131
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 131
b. Açıklama 131
c. Yargıtay Kararları 131
3) 15 Yaşını Doldurmuş Suça Sürüklenen Çocukların Suç Tarihinde Akıl Hastası Olduklarının Tespit Edilmesi Halinde Haklarında Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbiri Uygulanacağının / Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanamayacağının Gözetilmemesi 135
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 135
b. Açıklama 135
c. Yargıtay Kararları 136
4) Akıl Hastalığından Kaynaklanmayıp Yaş Küçüklüğünden Kaynaklanan "Fiilin Hukuki Anlam ve Sonuçlarını Algılayamama veya Davranışlarını Yönlendirme Yeteneğinin Gelişmemesi" Hallerinde Akıl Hastalığına Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanamayacağı / Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanması Gerektiğinin Gözetilmemesi 138
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 138
b. Açıklama 138
c. Yargıtay Kararları 139
VI. 5237
SAYILI TÜRK CEZA KANUNU'NUN KISA SÜRELİ HAPİS CEZASINA SEÇENEK YAPTIRIMLARI DÜZENLEYEN
50. MADDESİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 141
A. Genel Olarak 142
B. Bozma Nedenleri 148
1) Daha Önceden Hapis Cezasına Mahkumiyeti Bulunmayan ve Fiili İşlediği Tarihte Onsekiz Yaşını Doldurmamış Bulunan Çocukların Mahkum Edildikleri Bir Yıl veya Daha Az Süreli Hapis Cezalarının Seçenek Yaptırımlara Çevrilmesi Zorunluluğuna Aykırı Hareket Edilmesi 148
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 148
b. Açıklama 148
c. Yargıtay Kararları 153
2) Suç Karşılığında Kanunda Öngörülen Seçenekli Cezalardan Hapis Cezası Tercih Edilmiş İse, Daha Önceden Hapis Cezasına Mahkum Edilmemiş Olup Suç Tarihinde 18 Yaşından Küçük Olan Çocuğun Mahkum Edildiği Kısa Süreli Hapis Cezasının Adli Para Cezası Dışındaki Diğer Seçenek Tedbirlere Çevrilmesinin Zorunlu Olduğunun Gözetilmemesi 154
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 154
b. Açıklama 154
c. Yargıtay Kararları 156
3) Daha Önceden Hapis Cezasına Mahkumiyeti Bulunan Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Hükmolunan Kısa Süreli Hapis Cezasının Seçenek Yaptırıma Çevrilmesinin Mahkemenin Takdirinde Olduğunun / Talep Halinde TCK'nın 50/1 Maddesinin Uygulanıp Uygulanmayacağının Kararda Tartışılması Gerektiğinin Gözetilmemesi 157
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 157
b. Açıklama 157
c. Yargıtay Kararları 158
4) 5237 Sayılı CMK'nın
231. Maddesi Uyarınca Verilen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının, "Denetim Süresi İçerisinde İşlenen Kasıtlı Suç Nedeniyle" Açıklanmasına Karar Verilirken Daha Önceden Hapis Cezasına Mahkumiyeti Bulunmayan ve Fiili İşlediği Tarihte Onsekiz Yaşını Doldurmamış Bulunanların Mahkum Edildiği Bir Yıl veya Daha Az Süreli Hapis Cezasının Seçenek Yaptırımlara Çevrilmesi Zorunluluğu Bulunduğunun / Hükmün Aynen Açıklanamayacağının Gözetilmemesi 160
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 160
b. Açıklama 160
c. Yargıtay Kararları 162
5) Gönüllü Olsa Dahi 12–15 Yaş Arasındaki Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Kamuya Yararlı Bir İşte Çalışma Tedbirinin Uygulanamayacağının Nazara Alınmaması 164
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 164
b. Açıklama 164
c. Yargıtay Kararları 166
6) Bir Yıldan Fazla Süreli Hapis Cezalarının Seçenek Yaptırıma Çevrilmesine Karar Verilemeyeceğinin Gözetilmemesi 166
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 166
b. Açıklama 166
c. Yargıtay Kararları 167
7) Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Suçla Mantıksal Olarak Bağı Bulunmayan Seçenek Tedbir Belirlenemeyeceğinin veya Seçenek Yaptırımın İnfazı İle Ulaşılmak İstenilen Temel Amacın Gözetilmesi Gerektiğinin Dikkate Alınmaması 168
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 168
b. Açıklama 168
c. Yargıtay Kararları 169
8) İnfazı Olanaksız Olan Seçenek Yaptırımlara Karar Verilemeyeceğinin Gözetilmemesi 171
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 171
b. Açıklama 171
c. Yargıtay Kararları 172
9) Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Sonuç Ceza Olarak Adli Para Cezasına Hükmedilmesi Halinde, Adli Para Cezasının Yerine Getirilmemesi Durumunda Hapse Çevrileceğine Dair İhtarat Yapılamayacağının Nazara Alınmaması 174
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 174
b. Açıklama 174
c. Yargıtay Kararları 175
10) Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Verilen Seçenek Tedbirin Yerine Getirilmemesi Halinde, Tedbire Çevrilen Kısa Süreli Hapis Cezasının Tamamen veya Kısmen İnfazına Karar Verilemeyeceğinin, Bu Yönde İhtarat Yapılamayacağının, Tedbire Aykırılık Halinde Diğer Seçenek Tedbirlerden Birine veya Adli Para Cezasına Karar Verilebileceğinin Gözetilmemesi 176
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 176
b. Açıklama 177
c. Yargıtay Kararları 178
VII. 5237
SAYILI TCK'NIN HAPİS CEZASININ ERTELENMESİNİ DÜZENLEYEN
51. MADDESİNİN UYGULANMASINA DAİR YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 181
A. Genel Olarak 182
B. Bozma Nedenleri 187
1) Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Hükmolunan 3 Yıl veya Daha Az Süreli Hapis Cezasının Ertelenebileceğinin Gözetilmemesi 187
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 187
b. Açıklama 187
c. Yargıtay Kararları 189
2) Lehe Yasaların Uygulanma Talebi Bulunması Halinde Denetime Olanak Sağlayacak Şekilde Erteleme Hususunun Da Kararda Tartışılması Gerektiğinin Gözetilmemesi 190
a. Kanuna Aykırılık Bozma Nedeni 190
b. Açıklama 191
c. Yargıtay Kararları 192
3) Hapis Cezasının Ertelenmesine veya Ertelenmesine Yer Olmadığına Karar Verilirken Yasal ve Yeterli Gerekçenin Gösterilmesi Gerekliliğine Aykırı Davranılması 193
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 193
b. Açıklama 194
c. Yargıtay Kararları 195
VIII. 5237
SAYILI TCK'NIN BELLİ HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKILMA HÜKMÜNÜ DÜZENLEYEN
53. MADDESİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 197
A. Genel Olarak 198
B. Bozma Nedenleri 200
1) Suç İşlediği Tarihte Onsekiz Yaşından Küçük Olan Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında TCK'nın 53/1 Maddesinde Yer Alan Hak Yoksunluklarına Hükmedilemeyeceğinin Gözetilmemesi 200
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 200
b. Açıklama 201
c. Yargıtay Kararları 201
2) Geçerli Bir Sürücü Belgesi Bulunmayan Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında "Sürücü Belgesinin Geri Alınmasına" Karar Verilemeyeceğinin / Yalnızca Kazaya Neden Olunan Aracı Kullanma Yetkisini İçeren Sınıftaki Sürücü Belgesinin Geri Alınmasına Karar Verilebileceğinin Düşünülmemesi 202
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 202
b. Açıklama 202
c. Yargıtay Kararları 205
IX. "SUÇTA TEKERRÜR VE ÖZEL TEHLİKELİ SUÇLULAR" DÜZENLEMESİNİN YER ALDIĞI TCK'NIN
58. MADDESİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 206
A. Genel Olarak 207
B. Bozma Nedenleri 210
1) Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Tekerrür Hükümlerinin Uygulanamayacağının Gözetilmemesi 210
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 210
b. Açıklama 210
c. Yargıtay Kararları 211
2) Örgüt Mensubu Suçlu Olan Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında TCK'nın 58/9 Maddesinin Uygulanacağının Gözetilmemesi 212
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 212
b. Açıklama 212
c. Yargıtay Kararları 213
X. 5237
SAYILI TCK'NIN CEZANIN BELİRLENMESİ BAŞLIKLI
61. MADDESİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 214
A. Genel Olarak 215
B. Bozma Nedenleri 216
1) TCK'nın 31'inci Maddesinin Uygulanma Sırasına Riayet Edilmeyerek TCK'nın 61/5 Maddesine Aykırı Davranılması 216
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 216
b. Açıklama 217
c. Yargıtay Kararları 219
XI. 5237
SAYILI TCK'NIN ZAMANAŞIMINA İLİŞKİN HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINDAN KAYNAKLANAN KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 220
A. Genel Olarak 221
B. Bozma Nedenleri 226
1) Fiili İşlediği Sırada Oniki Yaşını Doldurmuş Olup Onbeş Yaşını Doldurmamış Olanlar Hakkında, TCK'nın 66/1 Maddesinde Yazılı Sürelerin Yarısının Geçmesiyle Kamu Davasının Düşeceğinin Gözetilmemesi 226
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 226
b. Açıklama 226
c. Yargıtay Kararları 228
2) Fiili İşlediği Sırada Onbeş Yaşını Doldurmuş Olup Onsekiz Yaşını Doldurmamış Olan Kişiler Hakkında TCK'nın 66/1 Maddesinde Yazılı Zamanaşımı Sürelerinin Üçte İkisinin Geçmesiyle Kamu Davasının Düşmesine Karar Verilmesi Gerektiğinin Nazara Alınmaması 229
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 229
b. Açıklama 229
c. Yargıtay Kararları 230
3) Zamanaşımı Süresinin Belirlenmesi Bakımından Suça Sürüklenen Çocuğun Gerçek Yaşının Tespitinin Gerekliliğine Aykırı Davranılması 232
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 232
b. Açıklama 232
c. Yargıtay Kararları 233
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 5395 SAYILI ÇOCUK KORUMA KANUNU'NUN UYGULANMASINDAN KAYNAKLANAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ
I. SOSYAL İNCELEME RAPORU ALINMASI İLE İLGİLİ KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 235
A. Genel Olarak 235
B. Bozma Nedenleri 242
1) 12–15 Yaş Arası Suça Sürüklenen Çocuklar Yönünden Sosyal İnceleme Raporu Alınmasının Zorunlu Olduğunun Gözetilmemesi 242
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 242
b. Açıklama 242
c. Yargıtay Kararları 245
2) 15–18 Yaş Arası Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Sosyal İnceleme Raporu Alınmaması veya Kararda Rapor Alınmamasının Gerekçesinin Gösterilmemesi 246
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 246
b. Açıklama 247
c. Yargıtay Kararları 249
3) Sosyal İnceleme Raporu Alınmaması Hususunda Gösterilen Gerekçenin Yasal, Yeterli ve Dosya Kapsamına Uygun Olmaması 251
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 251
b. Açıklama 251
c. Yargıtay Kararları 253
4) Dosyaya Özgü Sosyal İnceleme Raporu Alınması Gerekirken Başka Dosyalardan Temin Edilen Sosyal İnceleme Raporları İle Yetinilmesi 254
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 254
b. Açıklama 254
c. Yargıtay Kararları 254
5) Yetersiz Olan ve Yönetmeliğe Uygun Nitelikleri Taşımayan Sosyal İnceleme Raporuna Dayanılarak Hüküm Kurulması 256
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 256
b. Açıklama 256
c. Yargıtay Kararları 257
6) Sosyal İnceleme Raporu Alınmamasına Tensip Aşamasında Karar Verilmesi 258
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 258
b. Açıklama 258
c. Yargıtay Kararları 259
II. ÇOCUKLARA ÖZGÜ GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN UYGULANMASI İLE İLGİLİ KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 261
A. Genel Olarak 261
B. Bozma Nedenleri 273
1) Ceza Sorumluluğu Bulunan Çocuklar Hakkında ÇKK'nın 5'inci Maddesinde Öngörülen Koruyucu ve Destekleyici Tedbirlerin Uygulanamayacağının Gözetilmemesi 273
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 273
b. Açıklama 273
c. Yargıtay Kararları 275
2) 12–15 Yaş Aralığında Bulunup İşlediği Fiilin Hukuki Anlam ve Sonuçlarını Algılama ve Davranışlarını Yönlendirme Yeteneği Yeterince Gelişmeyen Çocuklar Hakkında "Ceza Verilmesine Yer Olmadığına" Karar Verilmesi ve Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerine Hükmedilmesi Gerektiğinin Nazara Alınmaması 277
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 277
b. Açıklama 277
c. Yargıtay Kararları 278
3) Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanmamasının Kazanılmış Hakka Konu Olamayacağının Nazara Alınmaması 279
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 279
b. Açıklama 279
c. Yargıtay Kararları 280
4) Cezai Sorumluluklarının Bulunmadığı Gerekçesiyle Haklarında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar Verilen Oniki Yaşından Küçükler Hakkında Tedbir Kararı Verecek Görevli Mahkemenin Mahalde Teşkilatlanmış Olması Durumuna Göre Sırasıyla Çocuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi ve Asliye Hukuk Mahkemesi Olduğunun Gözetilmemesi 281
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 281
b. Açıklama 281
c. Yargıtay Kararları 283
III. GÖREV KURALLARINA İLİŞKİN KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 290
A. Genel Olarak 290
B. Bozma Nedenleri 294
1) Çocuk Mahkemesi Bulunan Mahallerde Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkındaki Yargılamaya Genel Mahkemelerde Devam Edilemeyeceği / Çocuk Mahkemesine Yönelik Olarak Görevsizlik Kararı Verilmesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 294
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 294
b. Açıklama 295
c. Yargıtay Kararları 296
2) Çocuk Mahkemesi Bulunmayan Mahallerde, Suç Tarihinde 18 Yaşından Küçük Olanların Yargılamalarının Genel Mahkemelerde "Çocuk Mahkemesi Sıfatıyla" Görülmesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 297
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedenleri 297
b. Açıklama 298
c. Yargıtay Kararları 299
3) Suç Tarihinde Onsekiz Yaşından Büyük Olanların Çocuk Mahkemelerinde Yargılanamayacaklarının Gözetilmemesi 300
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 300
b. Açıklama 300
c. Yargıtay Kararları 301
4) Suça Sürüklenen Çocuklarca İşlenen ve Ağır Ceza Mahkemelerinin Görevine Giren Davalarda Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin Görevli Olduğunun Gözetilmemesi 303
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 303
b. Açıklama 303
c. Yargıtay Kararları 304
5) Çocuk Mahkemesi Sıfatıyla Görülen Davalara Cumhuriyet Savcısının Katılamayacağının Dikkate Alınmaması 306
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 306
b. Açıklama 306
c. Yargıtay Kararları 308
6) Özel Kanunlarca Belirlenen Görev Kurallarının Çocuk Mahkemelerinde De Gözetilmesi Gerektiğinin Nazara Alınmaması 309
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 309
b. Açıklama 309
c. Yargıtay Kararları 310
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU KAPSAMINDA YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ
I. DAVALARIN BİRLEŞTİRİLMESİ İLE İLGİLİ YAPILAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 313
A. Genel Olarak 314
B. Bozma Nedenleri 319
1) Çocuk Dosyası İle Yetişkin Dosyalarının Birleştirilmesinin Zorunlu Olduğu Hallerde Mümkünse Birleştirme Kararı Verilmesi, Mümkün Değilse Dosya Akıbetinin Araştırılması İle Onaylı Suretlerin Dosya Arasına Alınması Gerekliliğine Aykırı Davranılması 319
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 319
b. Açıklama 319
c. Yargıtay Kararları 321
2) Çocuklarla Yetişkinler Hakkında Ayrı Ayrı Açılan Kamu Davalarının Birleştirilmelerine Karar Verilmesi Halinde Bu Davaların Çocuk Mahkemelerinde Görülemeyeceği, Birleşen Davaların ÇKK'nın 17'nci Maddesi Uyarınca Genel Mahkemelerde Görülmesi Gerektiğinin Nazara Alınmaması 324
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 324
b. Açıklama 325
c. Yargıtay Kararları 327
3) Çocuklarla Yetişkinler Hakkında Ayrı Ayrı Açılan Kamu Davalarının Birleştirilebilmesi İçin Yargılama Yapan Diğer Mahkemenin Birleştirmeyi Uygun Bulması Gerektiğinin Nazara Alınmaması 327
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 327
b. Açıklama 328
c. Yargıtay Kararları 328
II. MÜDAFİ GÖREVLENDİRİLMESİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLERİN UYGULANMASINDAN KAYNAKLANAN HATALAR VE BOZMA NEDENLERİ 331
A. Genel Olarak 331
B. Bozma Nedenleri 340
1) Suça Sürüklenen Çocuğa CMK'nın 150/2 Maddesi Uyarınca Zorunlu Müdafii Atanmadan Yargılamaya Devam Edilmesi 340
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 340
b. Açıklama 341
c. Yargıtay Kararları 346
2) Hükmün Zorunlu Müdafiinin Hazır Bulunmadığı Duruşmada Açıklanamayacağının Gözetilmemesi 346
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 346
b. Açıklama 347
c. Yargıtay Kararları 348
3) Suça Sürüklenen Çocuğun Başka Mahalde Bulunması Nedeniyle Yargılamaya Katılamadığı ve Savunmasının Talimat (İstinabe) Yoluyla Alındığı Dosyalarda, Hem Talimat Mahkemesinde Hem De Esas Mahkemesinde Müdafi Atanması Gerektiğinin Gözetilmemesi 348
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 348
b. Açıklama 349
c. Yargıtay Kararları 350
4) Atanan Zorunlu Müdafiin Görevini Etkin ve Yeterli Şekilde Yerine Getirmemesi Halinde Mahkemece Başka Bir Müdafi Atanmasının Sağlanması Gerektiğinin Gözetilmemesi 351
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 351
b. Açıklama 351
c. Yargıtay Kararları 352
5) Henüz Müdafii Atanmadan Onsekiz Yaşını Tamamlayan Suça Sürüklenen Çocuğun Müdafi Seçebilecek Durumda Olmadığını Belirterek Müdafii Talebinde Bulunması Halinde Talebin CMK'nın 150/1 Maddesi Gereğince Karşılanması Gerektiğinin Gözetilmemesi 353
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 353
b. Açıklama 353
c. Yargıtay Kararları 354
6) Zorunlu Müdafilik Görevinin Kararın Kesinleşmesine Kadar Devam Ettiğinin / Görevin Devamı Süresince Bildirimlerin/Tebligatların Müdafiye Yapılması Gerektiğinin / Görevin Sona Ermesinden Sonra Yapılan Tebligatların Geçersiz Olduğunun Gözetilmemesi 356
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 356
b. Açıklama 356
c. Yargıtay Kararları 359
7) Birden Fazla Suça Sürüklenen Çocuk Arasında Menfaat Çatışması Bulunması Halinde Çocukların Aynı Müdafii Tarafından Savunulamayacaklarının, Bu Halde Aralarında Çatışma Bulunanlara Farklı Müdafi Görevlendirilmesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 361
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 361
b. Açıklama 361
c. Yargıtay Kararları 363
III. DURUŞMANIN KAPALI VEYA AÇIK YAPILMASINA VE HÜKMÜN KAPALI YA DA AÇIK DURUŞMADA AÇIKLANMASINA İLİŞKİN KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 364
A. Genel Olarak 365
B. Bozma Nedenleri 367
1) Suça Sürüklenen Çocuklardan Duruşma Tarihinde Onsekiz Yaşını Doldurmayanların Duruşmalarının Kapalı / Onsekiz Yaşını Dolduranların Duruşmalarının İse Açık Yapılması Gerektiğinin Gözetilmemesi 367
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 367
b. Açıklama 367
c. Yargıtay Kararları 370
2) 18 Yaşını İkmal Etmeyen Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Verilen Hükmün Kapalı Duruşmada / Onsekiz Yaşını Dolduranlar Hakkında Verilen Hükmün İse Açık Duruşmada Tefhim Edilmesi Gerektiğinin Nazara Alınmaması 371
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 371
b. Açıklama 371
c. Yargıtay Kararları 372
3) Safahatın Tutanağa Geçirilmesi Sırasında Duruşmanın Açık veya Kapalı Yapıldığı Hususunda Çelişki Meydana Getirilmesi 373
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 373
b. Açıklama 373
c. Yargıtay Kararları 374
4) Büyüklerle Onsekiz Yaşından Küçüklerin Dosyalarının Birleştirilmesi Halinde Yargılamanın Kapalı Yapılması Gerektiğinin Gözetilmemesi 375
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 375
b. Açıklama 375
c. Yargıtay Kararları 376
IV. YAŞ DÜZELTİLMESİNE İLİŞKİN KANUNA AYKIRILIKLAR VE BOZMA NEDENLERİ 378
A. Genel Olarak 379
B. Bozma Nedenleri 386
1) Suça Sürüklenen Çocuğun Gerçek Yaşı Hususunda Tereddüt Oluşması Halinde Öncelikle Yaş Düzeltimi Konusunda Usulünce Bir Karar Verilmesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 386
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 386
b. Açıklama 387
c. Yargıtay Kararları 393
2) Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Devam Eden Yaş Değişikliği Davası Var İse, Verilecek Kararın Kesinleşmesinin Beklenmesi Gerekliliğine Aykırı Davranılması 395
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 395
b. Açıklama 395
c. Yargıtay Kararları 396
3) Suça Sürüklenen Çocuğun Yaşı İle İlgili Sorunla Karşılaşan Esas Mahkemesinin Tespite Dayanarak Hüküm Kuramayacağının / Usule Uygun Bir Karar Vermesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 397
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 397
b. Açıklama 397
c. Yargıtay Kararları 398
4) Hukuk Mahkemesinin veya Başka Ceza Mahkemesinin Verdiği Yaş Düzeltme Kararının Ceza Hâkimini Bağlamayacağının Gözetilmemesi 399
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 399
b. Açıklama 399
c. Yargıtay Kararları 401
5) Failin Düzeltilen Yaşına Göre, Öngörülen Usul ve Maddi Hukuka İlişkin Hükümlerin Uygulanması Gerektiğinin Gözetilmemesi 403
a. Kanuna Aykırılık – Bozma Nedeni 403
b. Açıklama 403
c. Yargıtay Kararları 404
6) Görevsizlik Kararı İle Birlikte Verilen Yaş Düzeltme Kararının Hükme Esas Alınamayacağı, Esasla Birlikte 5490 Sayılı Kanunun 36'ncı Maddesinde Belirtilen Usule Uygun Şekilde Yaş Düzeltme Kararı Verilmesi Gerektiğinin Gözetilmemesi 406
...