Ceza Muhakemesinde Çocukların Tanıklığı (9786253778323)

ÖNSÖZ 5
9
KISALTMALAR 15
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİNDE İSPAT, DELİL, TANIK VE ÇOCUKLARIN TANIKLIĞI
I. CEZA MUHAKEMESİNDE İSPAT VE DELİL 23
A. CEZA MUHAKEMESİNDE İSPAT 23
1. Genel Açıklamalar 23
2. Ceza Muhakemesinde Deliller 25
a. Genel Açıklamalar 25
b. Delilin Özellikleri 27
3. Delil Çeşitleri 29
a. Beyan Delili 29
b. Belge Delili 30
c. Belirti Delili 31
B. TANIK 32
1. Kavram ve Genel Açıklamalar 32
2. Tanıklığın Konusu 38
3. Tanık Beyanının Delil Değeri 40
4. Tanık Olarak Dinlenebilecek Kişiler 43
a. Genel Açıklamalar 43
b. Şüpheli, Sanık veya Suç Ortağının Tanıklığı 45
c. Mağdurun Tanıklığı 46
d. Hâkim ve Savcının Tanıklığı 50
e. Bilirkişinin Tanıklığı 51
II. ÇOCUKLARIN TANIKLIĞI 52
A. GEÇMİŞTEN BUGÜNE 52
1. Antik Çağ ve Roma Hukuku 52
2. Orta Çağ İtalyan Şehir Devletleri ve Cermen Hukuku 55
3. İslam Hukuku ve Osmanlı Devleti 57
4. Anglo–Amerikan Hukuk Sistemi 59
5. 19. Yüzyıl Sonrası Modern Ceza Hukuku 60
B. ÇOCUKLARIN TANIKLIĞINA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR 62
1. Suç Mağduru Çocuk 62
2. Suçtan Zarar Gören Çocuk 66
3. Suça Sürüklenen Çocuklar 68
4. Görgü Tanığı Çocuk 69
5. Tanıklık Yükümlüğünü Sınırlandıran Bir Ölçüt Olarak Çocuğun
Üstün Yararının Gözetilmesi İlkesi 72
6. Kırılgan Tanık 77
7. İkincil Mağduriyet 81
C. GELİŞİM PSİKOLOJİSİ BAKIŞ AÇISIYLA ÇOCUKLARIN TANIKLIĞI 83
1. Genel Açıklamalar 83
2. Çocuklarda Bilişsel Gelişim 84
3. Yaş Gruplarına Göre Çocuklarda Bilişsel Gelişim 88
a. 4 Yaşından Küçükler 88
b. 4–6 Yaş 91
c. 7–10 Yaş 96
d. 11–13 Yaş 98
e. Değerlendirme 99
D. ÇOCUKLARIN TANIKLIK YAPMASININ ÖNEMİ 101
E. ÇOCUKLARIN TANIKLIĞINDA GÜNCEL DURUM 108
İKİNCİ BÖLÜM
ÇOCUK TANIKLARIN ÖDEVLERİ VE HAKLARI
I. ÇOCUK TANIKLARIN ÖDEVLERİ 111
A. TANIKLIK YAPMA ÖDEVİ 111
1. Genel Açıklamalar 111
2. Çocuklar Açısından Tanıklık Ödevini Reddeden Görüşler 113
a. Kusur Ehliyetini Esas Alan Görüşler 114
b. Vatandaşlık Hak ve Ödevlerini Esas Alan Görüşler 116
c. Velayet Hakkını Esas Alan Görüşler 118
d. Çocuğun Üstün Yararı İlkesini Esas Alan Görüşler 120
e. Değerlendirme 122
B. HAZIR BULUNMA ÖDEVİ 124
1. Genel Açıklamalar 124
2. Çocuğun Gelmemesi ve Sonuçları 127
a. Zorla Getirme 127
aa. Mağdur Çocuğun Zorla Getirilmesi 127
bb. Görgü Tanığı Çocuğun Zorla Getirilmesi 128
b. Gelmeme Nedeniyle Ortaya Çıkan Masrafların Çocuk Tanığa
Yüklenmesi 131
C. BEYANDA BULUNMA ÖDEVİ 134
1. Doğru Beyanda Bulunma Ödevi 134
2. Kimliğine İlişkin Sorulara Cevap Verme Ödevi 135
3. Tanıklık Yapmaktan Sebepsiz Çekilme 136
a. Genel Açıklamalar 136
b. Giderlere Hükmetme 138
c. Disiplin Hapsi 143
4. Yalan Tanıklık Suçu 144
D. YEMİN ETME ÖDEVİ 149
1. Yemin Zorunluluğu 149
2. Yemin Ettirilmeyen Çocuklar 151
a. Mağdur Çocuklar 151
b. Suça Sürüklenen Çocuklar 152
c. Görgü Tanığı Çocuklar 153
aa. Onbeş Yaşından Küçükler 153
bb. Ayırt Etme Yeteneği Olmayanlar 153
3. Yeminden Çekilme 155
a. Genel Açıklamalar 155
b. Yeminden Sebepsiz Çekilmenin Sonuçları 156
II. ÇOCUK TANIKLARIN HAKLARI 157
A. HAKLARINI ÖĞRENME HAKKI 157
B. TANIKLIKTAN ÇEKİLME HAKKI 161
1. Genel Açıklamalar 161
2. Tanıklıktan Çekilmenin Önemini Anlayamayanlar 163
a. Kanuni Temsilcinin Onayı 165
b. Kanuni Temsilcinin Şüpheli veya Sanık Olması 169
3. Tanıklıktan Çekilme Nedenleri 172
a. Şüpheli veya Sanığa Yakınlık 172
aa. Eş ve Nişanlı 175
bb. Kan veya Kayın Hısımlığından Altsoy–Üstsoy 179
cc. Üçüncü Derece Dâhil Kan veya İkinci Derece Dâhil Kayın
Hısımları 180
dd. Evlatlık 181
b. Meslek ve Sürekli Uğraş Nedeniyle Tanıklıktan Çekilme 184
c. Devlet Sırrı Nedeniyle Tanıklıktan Çekilme 185
4. Tanıklıktan Çekilme Usulü 186
C. NEMO–TENETUR İLKESİ GEREĞİ CEVAP VERMEME HAKKI 188
D. KORUNMA HAKKI 190
E. TAZMİNAT VE MASRAFLARINI ALMA HAKKI 196
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇOCUK TANIKLARIN DİNLENMESİ VE KORUNMASI
I. ÇOCUK TANIKLARIN ÇAĞRILMASI 199
A. ÇAĞRI USULÜ 199
B. MAZERET BİLDİRME 203
II. ÇOCUK TANIKLARIN DİNLENMESİ 205
A. GENEL AÇIKLAMALAR 205
B. DİNLEME USULÜ 209
1. Genel Açıklamalar 209
2. Çocukla Adli Görüşme 211
3. SEGBİS Aracılığıyla Dinleme ve Kayıt Yapılması 215
4. Çocuk Tanığa Soru Sorulması 220
a. Kimliğine İlişkin Sorular 220
b. Olaya İlişkin Sorular 221
c. Çapraz Sorgu 224
5. Sanığın Yüzleşme Hakkı ve Çocukların Tanıklığı 227
III. ÇOCUK TANIĞIN BEYANININ DEĞERLENDİRİLMESİ 232
A. BEYANIN GÜVENİLİRLİĞİ 232
B. BEYANIN DEĞERLENDİRİLMESİ 237
IV. ÇOCUK TANIKLARIN KORUNMASI İÇİN ALINAN ÖNLEMLER 239
A. GENEL AÇIKLAMALAR 239
B. ÖZEL ORTAMDA DİNLEME 242
1. Genel Açıklamalar 242
2. Çocuk Tanıkların Koruması Amacıyla Kurulan Merkezler 243
a. Çocuk İzlem Merkezleri 243
b. Adli Görüşme Odaları 248
c. Üniversitelerin Çocuk Koruma Merkezleri 252
C. UZMAN BULUNDURMA 254
D. BİR DEFA DİNLEME 257
E. DİNLEME SIRASINDA VİDEO KAYDI YAPILMASI VE SEGBİS
KULLANILMASI 259
F. KAPALI DURUŞMADA DİNLEME 261
G. HAZIR BULUNMA HAKKI OLANLARIN YOKLUĞUNDA DİNLENME 263
H. SANIĞIN DURUŞMA SALONUNDAN ÇIKARILMASI 264
I. KİMLİK VE ADRES BİLGİLERİNİN GİZLİ TUTULMASI 266
J. ÇOCUK TANIKLARI KORUMAK AMACIYLA ALINABİLECEK DİĞER
TEDBİRLER 267
SONUÇ 271
KAYNAKÇA 279