Ceza Muhakemesi Hukuku'nda Arama ve Elkoyma (9786052642450)

TEŞEKKÜR 5 İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR CETVELİ 15
GİRİŞ 19
BİRİNCİ BÖLÜM ARAMA VE ELKOYMA TEDBİRLERİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE SINIRLANDIRDIĞI TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER
I. KORUMA TEDBİRLERİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 21
A. KORUMA TEDBİRİ KAVRAMI VE KORUMA TEDBİRLERİNİN AMACI 21
B. KORUMA TEDBİRLERİNİN ORTAK ÖZELLİKLERİ 22
1. Temel Hak ve Hürriyetleri Sınırlandırma 22
2. Kanunilik 23
a. Kanunilik İlkesi, İlkenin Önemi ve Kapsamı 23
b. Kanunilik İlkesi ve Anayasa’da Yer Alan Diğer İlkeler Bağlamında Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği İle Suç Eşyası Yönetmeliği’nin Değerlendirilmesi 25
3. Ölçülülük 27
4. Suç Şüphesinin Varlığı 28
5. Görünüşte Haklılık 29
6. Geçicilik 30
7. Araç Olma 30
8. Zorlayıcılık 31
9. Gecikmede Tehlike Bulunması 32
10. Bir Karara Dayanma 32
II. İNSAN HAKLARI KAVRAMI VE TEDBİRLERİN SINIRLANDIRDIĞI TEMEL HAK VE HÜRRİYETLER 32 A. İNSAN HAKLARI 32
1. Temel Kavramlar 33
2. İnsan Haklarının Tarihi Gelişimi 34
3. Hak ve Hürriyetlerin Sınırları 35
a. Hürriyet Karinesi ve Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması 35
b. 1982 Anayasasına Göre Olağan Dönemlerde Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması 36
c. 1982 Anayasasına Göre Olağanüstü Hallerde Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması ve Durdurulması 38
4. Hak ve Hürriyetlerin Korunması 39 B. TEDBİRLERİN SINIRLANDIRDIĞI BAŞLICA HAK VE HÜRRİYETLER 42
1. Özel Hayata ve Aile Hayatına Saygı Hakkı 42
a. Özel Hayat Kavramı, İçeriği ve Korunması 43
b. Konut Dokunulmazlığı 44
c. Sınırlama Nedenleri 44 aa. Kanunla Öngörülmüş Olma 46 bb. Meşru Amaç 46 cc. Demokratik Toplumda Gereklilik 47
d. Özel Hayata Saygı Hakkı ve Arama Tedbiri 48
2. Mülkiyet Hakkı 50
a. Mülkiyet Kavramı ve Korunması 52
b. Üç Kural Yaklaşımı ve Hukuki Önemi 54
c. Mülkiyet Hakkı ve Elkoyma Tedbiri 56
İKİNCİ BÖLÜM CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU’NDA ARAMA TEDBİRİ
I. ARAMA KAVRAMI VE ARAMA TEDBİRİNİN AMAÇLARI 59 A. ARAMA KAVRAMI VE ÖNLEME ARAMASI 59
1. Arama Kavramı 59
2. Adli Arama ve Önleme Araması Ayrımı 62 B. ARAMANIN AMAÇLARI 64
1. Yakalama Amaçlı Arama 65
a. Yakalama Amacıyla Arama Tedbirine Başvurulması 65
b. Arama Tedbiri Sonrasında Yapılan Yakalamanın Sonuçları ve Gözaltı Süresi 66
2. Elkoyma Amaçlı Arama 66
II. ARAMANIN ŞARTLARI 68 A. MAKUL ŞÜPHE 70
1. Makul Şüphe Kavramı 72
2. Makul Şüphenin Ortaya Konulması 75
a. AİHM Kararlarında Makul Şüphe Kavramı 75
b. Makul Şüphenin Delillerle Ortaya Konulması 76
B. YETKİLİ MAKAMCA VERİLEN ARAMA KARARI VEYA EMRİ 79
1. Karar Alma Usulü ve Hak ve Hürriyetlerin Korunması 80
2. Arama Kararı veya Emrinin İçeriği 81
a. Arama Kararı veya Emrinin Belirli Olması 81
b. Arama Kararı veya Emrinde Yer Alacak Hususlar 83
3. Hâkim Kararıyla Arama 86
4. Cumhuriyet Savcısının veya Kolluk Amirinin Yazılı Emriyle Arama 88
a. Arama Emri Yazılı Olmalıdır 90
b. Gecikmesinde Sakınca Bulunan Bir Hal Bulunmalıdır 93 aa. Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hal Kavramı 93 bb. Gecikmede Sakınca Bulunduğunun Objektif Olarak Ortaya Konulması 95
c. Arama Emrinin Hâkim Onayına Sunulması 96
5. Kolluğun Resen Arama Yapması 98
a. Adli ve Önleme Arama Yönetmeliğinde Yer Alan Düzenleme 98
b. Düzenlemenin Anayasa’ya Uygunluğunun Değerlendirilmesi 100
C. ARAMAYA MARUZ KALACAK KİŞİLER 100
1. Şüpheli veya Sanık 100
2. Şüpheli ve Sanık Dışındaki Kişiler 101
3. Belirli Sıfattaki Kişilerin Aranması 103
a. Cumhurbaşkanı, Yardımcıları ve Bakanlar 103
b. Milletvekilleri 104
c. Diplomasi Temsilcileri 104
d. Hâkim ve Savcılar 105
e. Avukatlar 106
f. Noterler 108
g. Tüzel Kişiler 108
D. ARAMANIN YAPILACAĞI ZAMAN 109
1. Aramanın Gündüz Yapılması Kuralı 109
2. Gece Vakti Arama Yapılması 109 E. ARAMANIN YAPILACAĞI YER 111
1. Konutta Yapılan Arama 111
a. Konut Kavramı 111
b. Konut Kavramının Unsurları 112
c. Eklenti Kavramı 114
d. Konutta Arama Yapılması 114
2. İşyerinde Yapılan Arama 117 a. İşyeri ve Eklentisi Kavramı 117 b. İşyerinde Arama Yapılması 118
3. Diğer Yerlerde Yapılan Arama 118
4. Eşya Araması 119 a. Eşya Kavramı ve Arama İşleminin Yapılması 119 b. Araçta Yapılan Arama 119
5. Üst Araması 121
a. Üst Araması Kavramı ve Arama İşleminin Yapılması 121
b. Benzer Kavramlarla Karşılaştırılması 123 aa. Kaba Üst Araması 123 bb. Dış Beden Muayenesi 123
6. Askeri Mahallerde Arama Tedbirine Başvurulması 125
7. Avukat Bürolarında Arama 125
a. Ölçülülük İlkesine Uyulması 125
b. Avukatlık Kanunu Kapsamında Arama Yapılması 126
c. Avukatların Ceza İnfaz Kurumlarında Aranması 129
d. CMK Kapsamında Arama Tedbirine Başvurulması 129
III. ARAMA KARARININ YERİNE GETİRİLMESİ 131
A. ARAMA YAPMA YETKİSİ VE KATLANMA YÜKÜMÜLÜĞÜ 131
B. ARAMAYA MARUZ KALACAK KİŞİYLE İLETİŞİME GEÇİLMESİ VE KİŞİYE BİLGİ VERİLMESİ 131
C. ARAMADA HAZIR BULUNABİLECEK KİŞİLER VE ARAMA TANIĞI 133
1. Aramada Hazır Bulunabilecek Kişiler 133
2. Arama Tanığı Bulundurulması 136
3. Kişinin Avukatının Aramada Hazır Bulunması 138
D. ARAMAYA MARUZ KALACAK KİŞİYE VERİLECEK BELGE 139
E. BELGE VE KÂĞITLARI İNCELEME YETKİSİ 140
F. TESADÜFEN ELDE EDİLEN DELİLLER 142
IV. ARAMANIN SONA ERMESİ 144
V. ARAMA İŞLEMİNİN DENETİMİ 144 A. BAŞVURULABİLECEK KANUN YOLLARI 145 B. BİREYSEL BAŞVURU 147
VI. HUKUKA AYKIRI OLARAK YERİNE GETİRİLEN ARAMANIN YAPTIRIMLARI 148 A. CEZA HUKUKU YAPTIRIMLARI 148
1. Haksız Arama Suçu 148
2. Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu 153 B. TAZMİNAT HUKUKU YAPTIRIMLARI 154
1. Arama Tedbiri Sebebiyle Tazminat Talebi 154
2. Tazminat Başvurusu ve Yargılama Usulü 156 C. DELİL HUKUKU YAPTIRIMLARI 157
1. Hukuka Aykırı Delil ve Hukuka Aykırı Delillerin Uzak Etkisi Kavramı 157
2. Hukuka Aykırı Delillerin Kullanılması ve Değerlendirilmesi Yasağı 158
3. Arama Tedbiri Bakımından Hukuka Aykırı Delillerin Kullanılması ve Değerlendirilmesi Yasağı 162
4. Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuruya İlişkin Kararlarında Konuya Yaklaşımı 164
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM CEZA MUHAKEMESİ HUKUKU’NDA ELKOYMA
I. ELKOYMA KAVRAMI VE ELKOYMANIN AMACI 167 A. ELKOYMA KAVRAMI VE BENZER KAVRAMLAR 167
1. Elkoyma Kavramı 167
2. Benzer Kavramlar 170
a. Muhafaza Atına Alma 171
b. Koruma Altına Alma ve Alıkoyma 172
c. Müsadere 173
d. Malvarlığının Dondurulması 175
B. ELKOYMANIN AMACI 176
II. ELKOYMANIN ŞARTLARI 176 A. ŞÜPHE 177 B. YETKİLİ MAKAMCA VERİLEN ELKOYMA KARARI VEYA EMRİ 178
1. Hâkim Kararı veya Cumhuriyet Savcısının veya Kolluk Amirinin Yazılı Emriyle Elkoyma 178
2. Cumhuriyet Savcısı ve Kolluk Amirinin Yazılı Emrinin Hâkim Onayına Sunulması 178
3. Elkoyma Kararının İçeriği 179 C. ELKOYMAYA KONU OLABİLECEK EŞYANIN BULUNMASI 180
1. Delil Niteliğindeki Eşya 180
2. Müsadereye Tabi Eşya 181 D. ELKOYMA YASAĞININ BULUNMAMASI 181
1. İçeriği Devlet Sırrı Niteliğinde Olan Belgeler 182
a. Devlet Sırrı Kavramı 182
b. Devlet Sırrı Niteliğindeki Belgelerin İncelenmesi 184
2. Tanıklıktan Çekinebilecekler Arasındaki Mektup ve Belgeler 185
a. Mektup ve Belge Kavramı 187
b. Nezdinde Bulunma Şartı 187
3. Basın Araçları 189
4. Şüpheli ve Sanık ile Müdafii Arasındaki Yazışmalar 189 E. ELKOYMAYA MARUZ KALABİLECEK KİŞİLER 189
III. ELKOYMANIN ÇEŞİTLERİ 190 A. BASİT ELKOYMA 190 B. ÖZEL ELKOYMA 190
1. Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma 190
a. Tedbire Başvurmanın Şartları, Tedbirin Uygulanması ve Sona Ermesi 191
b. Katalogda Yer Alan Bazı Suçlar Bakımından Tedbire Başvurulmasının Mülkiyet Hakkı Bağlamında Değerlendirilmesi 195
2. Postada Elkoyma 196 a. Tedbire Başvurmanın Şartları 196 b. Tedbirin Uygulanması ve Sona Ermesi 199
3. Avukatın Bürosunda ve Postasına Elkoyma 201
4. Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini 202
a. Tedbirin Amacı, Konusu ve Şartları 202
b. Şirket Yönetiminin Kayyıma Devri 205
c. Tedbirin Sona Ermesi 208
5. Zorlama Amaçlı Elkoyma 209 a. Tedbire Başvurmanın Şartları 209 b. Tedbirin Uygulanması ve Sona Ermesi 211
6. Basılmış Eserlere Elkoyma 211
IV. ELKOYMANIN YERİNE GETİRİLMESİ 212
A. ELKOYMA KARARININ İCRASI 212
B. İSTENİLEN EŞYAYI VERMEYENLER HAKKINDA DİSİPLİN HAPSİ UYGULANMASI 214
C. ELKONULAN EŞYANIN MUHAFAZASI 215
1. Muhafaza İşleminin Yapılması 215
2. Eşyanın Muhafaza Edilmek Üzere Teslimi 215
3. Eşyanın Rayiç Değer Karşılığında Teslimi 216
D. ELKONULAN EŞYANIN ELDEN ÇIKARILMASI 216
E. ELKOYMANIN MAĞDURA BİLDİRİLMESİ 217
F. ASKERİ MAHALLERDE ELKOYMA 217
G. TESADÜFEN ELDE EDİLEN DELİLLER 218
H. ULUSLARARASI ELKOYMA KARARLARININ TANINMASI VE UYGULANMASI 218
V. ELKONULAN EŞYANIN İADESİ VEYA MÜSADERESİ 219
VI. ELKOYMA İŞLEMİNİN DENETİMİ 220 A. BAŞVURULABİLECEK KANUN YOLLARI 221 B. BİREYSEL BAŞVURU 222
VII. HUKUKA AYKIRI OLARAK YERİNE GETİRİLEN ELKOYMANIN YAPTIRIMLARI 222
A. CEZA HUKUKU YAPTIRIMLARI 222
B. TAZMİNAT HUKUKU YAPTIRIMLARI 222
1. Koşullar Oluşmadan Elkoyma Yapılması 223
2. Elkonulan Eşyanın Korunması için Gerekli Tedbirlerin Alınmaması 223
3. Elkonulan Eşyanın Amaç Dışı Kullanılması 224
4. Elkonulan Eşyanın Zamanında Geri Verilmemesi 224 C. DELİL HUKUKU YAPTIRIMLARI 225 SONUÇ 227
KAYNAKÇA 233