Ceza Genel Hukuku Temel Hukuk (9789750295300)

Beşinci Baskıya
Önsöz 5
Kısaltmalar 15 Birinci Ünite CEZA HUKUKUNUN İŞLEVİ, KAYNAKLARI VE TEMEL İLKELERİ
I. GENEL OLARAK 17
II. CEZA HUKUKUNUN İŞLEVİ 19
III. SUÇ VE CEZA KAVRAMLARI 20
IV. CEZA HUKUKUNUN HUKUK DÜZENİ İÇERİSİNDEKİ YERİ VE BÖLÜMLERİ 22
V. CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI 23 A. Doğrudan Kaynaklar 23
1. Anayasa 23
2. Kanunlar 24
3. Milletlerarası Sözleşmeler 26 B. Dolaylı Kaynaklar 27
1. Yüksek Mahkeme Kararları 27
2. Doktrin 28
VI. CEZA HUKUKUNA HÂKİM TEMEL İLKELER 28
A. Kusur İlkesi 29
B. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi 30
C. Belirlilik İlkesi 31
D. Ceza Hukuku Kurallarının Yorumu ve Kıyas Yasağı 32
E. Ceza Hukuku Kurallarının Zaman Bakımından Uygulanması 33
ÖZET 37 ÜNİTE SONU SORULARI 39 İkinci Ünite SUÇUN YAPISAL UNSURLARI
I. GENEL AÇIKLAMALAR 43
II. SUÇUN MADDİ UNSURLARI 45 A. Fiil 45
1. Genel Olarak 45
2. Fiilin Kanuni Tanımda Düzenleniş Biçimine Göre Suçlar 46
B. Netice 49
C. Nedensellik Bağı ve Objektif İsnadiyet 49
D. Suçun Konusu 50
E. Fail 52
F. Mağdur 53
G. Suçun Nitelikli Unsurları 53
H. İhmali Suçlar 55
III. SUÇUN MANEVİ UNSURLARI 58 A. Genel Olarak 58 B. Kast ve Taksir 58 C. Kast 59
1. Kastın Türleri 60 a. Doğrudan Kast 60 b. Olası Kast 61
2. Kastı Kaldıran Hata Halleri 62
a. Genel Olarak 62
b. Suçun Maddi Unsurlarında Hata 62
c. Suçun Nitelikli Hâllerinde Hata 64
d. Hukuka Uygunluk Nedenlerinin Maddi Şartlarında Hata 66
D. Taksir 67
1. Bir Haksızlık Şekli Olarak Taksir 67
2. Taksirin Türleri 68
3. Taksirli Hareketlerin Birleşmesi ve Sorumluluk 69
4. Taksirle İşlenen Suç Dolayısıyla Failin Yakınlarının Mağdur Olması ya da Kendisinin Zarar Görmesi 70
E. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suç 71
F. Amaç veya Saik 72
IV. HUKUKA AYKIRILIK UNSURU 72 A. Hukuka Aykırılık Kavramı 72 B. Hukuka Uygunluk Nedenleri 74
1. Genel Olarak 74
2. Kanunun Hükmünü Yerine Getirme – Görevin İfası 75
3. Meşru Savunma 78 a. Genel Olarak 78 b. Saldırıya İlişkin Şartlar 78 c. Savunmaya İlişkin Şartlar 80
4. Hakkın Kullanılması 81
5. İlgilinin Rızası 82 C. Hukuka Uygunluk Nedenlerinde Sınırın Aşılması 84
ÖZET 86 ÜNİTE SONU SORULARI 91 Üçüncü Ünite KUSURLULUK VE KUSURLULUĞU ETKİLEYEN HÂLLER
I. KUSURLULUK VE KUSUR YETENEĞİ 95 A. Kusur Kavramı 95 B. Algılama Yeteneği 97 C. İrade Yeteneği 97
II. KUSURLULUĞU ETKİLEYEN NEDENLER 99 A. Genel Olarak 99 B. Yaş Küçüklüğü 100
1. Birinci Grup Yaş Küçükleri 101
2. İkinci Grup Yaş Küçükleri 102
3. Üçüncü Grup Yaş Küçükleri 103
C. Akıl Hastalığı 104
D. Sağır ve Dilsizlik 105
E. Geçici Nedenler, Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma 106
1. Geçici Nedenler 106
2. İstemeyerek Sarhoşluk 107
3. İsteyerek Sarhoşluk 107
F. Cebir veya Tehdit Dolayısıyla Kişinin İrade Yeteneğinin Etkilenmesi 108
G. Zorunluluk Hâli Dolayısıyla Kişinin İrade Yeteneğinin Etkilenmesi 110
H. Hukuka Aykırı Fakat Bağlayıcı Bir Emrin Yerine Getirilmesi 112
I. Meşru Savunmada Sınırın Heyecan, Korku ve Telaş Nedeniyle Aşılması 114
İ. Haksız Tahrik 114
J. Kusurluluğu Etkileyen Hata Hâlleri 117
1. Genel Olarak 117
2. Kusurluluğu Kaldıran veya Azaltan Bir Nedenin Maddi Şartlarında Hata 117
3. İşlenen Fiilin Haksızlık Oluşturduğu Hususunda Hata 118
ÖZET 120 ÜNİTE SONU SORULARI 122 Dördüncü Ünite TEŞEBBÜS, İŞTİRAK VE İÇTİMA (SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜM BİÇİMLERİ)
I. GENEL OLARAK 127
II. SUÇA TEŞEBBÜS 128
A. Teşebbüsün Hukuki Niteliği 128
B. Kasten İşlenen Bir Suçun Varlığı 130
C. Hazırlık ve İcra Hareketleri 131
D. Elverişlilik Sorunu 133
E. Failin Elinde Olmayan Nedenlerle İcra Hareketlerinin Tamamlanamaması veya Neticenin Gerçekleşmemesi 134
F. Suça Teşebbüs ve Teşebbüs Suçu 135
G. Kesintisiz (Mütemadi) Suçlar, İhmali Suçlar ve Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlara Teşebbüs Sorunu 136
H. Teşebbüste Cezanın Belirlenmesi 137
I. Gönüllü Vazgeçme 138
III. SUÇA İŞTİRAK 140 A. Faillik 140
1. Genel Olarak 140
2. Çok Failli Suçlar 140
3. Suça İştirakin Hukuki Esası (Fail–Şerik Ayrımı) 141
4. Müşterek Faillik 143
5. Dolaylı Faillik 144 B. Şeriklik 146
1. Azmettirme 146
2. Yardım Etme 147
3. İştirak Hâlinde İşlenen Suçlarda Gönüllü Vazgeçme 148
IV. SUÇLARIN İÇTİMAI 149
A. Genel Olarak 149
B. Kural: Gerçek İçtima 150
C. Bileşik Suç 151
D. Zincirleme Suç 152
E. Fikrî İçtima 153
1. Aynı Nev’iden Fikrî İçtima 154
2. Farklı Nev’iden Fikrî İçtima 155
3. Hedefte Sapma 156
ÖZET 160 ÜNİTE SONU SORULARI 162 Beşinci Ünite YAPTIRIM TEORİSİ
I. GENEL OLARAK 167
II. CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRİ 167 A. Cezalar 167
1. Hapis Cezaları 168
2. Hapis Cezasının Sakıncalarını Gidermeye Yönelik Kurumlar 169
a. Kısa Süreli Hapis Cezasının Seçenek Yaptırımlardan Birine Çevrilmesi 170
b. Hapis Cezasının Ertelenmesi 172 aa. Ertelemenin Şartları 172 bb. Erteleme Kararı 172 cc. Ertelemenin Sonuçları 173
c. Koşullu Salıverilme 173 aa. Koşullu Salıverilmenin Tanımı 173 bb. Koşullu Salıverilmenin Koşulları 174 cc. Koşullu Salıverilmenin Sonuçları 174
d. Özel İnfaz Şekilleri 175
3. Adli Para Cezası 176 B. Güvenlik Tedbirleri 178
1. Genel Bilgiler 178
2. Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma 180
3. Müsadere 182 a. Eşya Müsaderesi 182 b. Kazanç Müsaderesi 183
4. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirleri 185
5. Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri 186
6. Suçta Tekerrür ve Mükerrirlere Özgü Güvenlik Tedbirleri 186
7. Tüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbirleri 188
III. CEZANIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ 190
A. Genel Olarak 190
B. Cezanın Türünün Belirlenmesi 190
C. Cezanın Belirlenmesinde İzlenecek Yöntem 191
D. Cezanın Bireyselleştirilmesi Enstrümanı Olarak Takdiri İndirim Nedenlerinin Uygulanması 196
E. Adli Para Cezasının Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi 197
1. Hapis Cezasının Seçeneğini Oluşturan Adli Para Cezasının Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi 197
2. Hapis Cezasının Yanı Sıra Adli Para Cezasının Belirlenmesi 199
IV. CEZA SÜRELERİNİN BELİRLENMESİ VE MAHSUP 200
V. DAVANIN VE CEZANIN DÜŞMESİ 202
A. Dava Zamanaşımı 202
B. Ceza Zamanaşımı 203
C. Şikâyetten Vazgeçme 204
D. Şüphelinin, Sanığın veya Hükümlünün Ölümü 205
E. Af 205
F. Davanın ve Cezanın Düşmesinin Etkisi 205
ÖZET 207 ÜNİTE SONU SORULARI 208 Altıncı Ünite MİLLETLERARASI CEZA HUKUKU
I. TÜRK CEZA KANUNU’NUN UYGULAMA ALANI 213 A. Genel Olarak 213 B. Yer Bakımından Uygulama Alanı 213
1. Genel Olarak 213
2. Mülkilik İlkesi 214
3. Şahsilik İlkesi 216
a. Faile Göre Şahsilik İlkesi 216 aa. Görev Suçlarına İlişkin İlke 216 bb. Vatandaş Tarafından İşlenen Suç 217
b. Mağdura Göre Şahsilik İlkesi 219
4. Koruma ve Evrensellik İlkeleri 222
5. Yurt Dışında Verilmiş Mahkumiyete Bağlı Hak Yoksunlukları 225
6. Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması 226
II. İADE 227
A. İade, Sığınma ve Sınır Dışı Etme Kavramları 227
B. İadenin Kaynakları ve Bunlar Arasındaki İlişki 229
C. İadenin Koşulları 231
1. Türkiye’den Yabancı Devlete İade 231 a. Şartları 231 b. İade Usulü 235
2. Türkiye’nin İade Talepleri ve Şartları 241 D. İadede Hususilik Kuralı 242
ÖZET 245 ÜNİTE SONU SORULARI 249 Yararlanılan Kaynaklar 253 Kavramlar Dizini 255