Ceza Hukuku Genel Hükümler
İçindekileri İncele
12. BASKIYA ÖNSÖZ ............................................................................. VII
11. BASKIYA ÖNSÖZ ...............................................................................IX
KAYNAKÇA......................................................................................... XLIII BİRİNCİ KISIM
CEZA HUKUKU, GELİŞİMİ, KAYNAKLARI VE UYGULANIRLIĞI BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA HUKUKU, GELİŞİMİ VE KAYNAKLARI
I. SİYASAL REJİM VE HUKUK DÜZENİ ......................................... 1
II. HUKUK DALLARI VE CEZA HUKUKU ..................................... 16
III. POZİTİF CEZA HUKUKU ............................................................. 19
A. KARAKTERİ İTİBARİYLE CEZA HUKUKU ............................ 20
1. İntikamcı Ceza Hukuku .............................................................. 20
2. Ödetici Ceza Hukuku .................................................................. 20
3. Faydacı Ceza Hukuku ................................................................. 20
4. İyileştirici Ceza Hukuku ............................................................. 20
B. UYGULANDIĞI ZAMANA GÖRE CEZA HUKUKU ................ 21
1. Eski Zamanlar Ceza Hukuku ...................................................... 21
2. Orta Çağ Ceza Hukuku ............................................................... 21
3. Monarşiler Ceza Hukuku ............................................................ 22
4. Aydınlık Çağ (veya İhtilaller Dönemi) Ceza Hukuku ................ 23
5. Modern Zamanlar Ceza Hukuku ................................................. 23
IV. CEZALANDIRMANIN TEMELİNİ
İZAH EDEN DÜŞÜNCELER ......................................................... 26
A. KEFARET VE ADALET TEORISİ
(PUNITUR GUIA PECCATUM EST) .......................................... 26
B. SOSYAL MUKAVELE TEORİSİ ................................................. 27
C. GENEL ÖNLEME TEORİSİ
«PUNITUR NE PECCETUR» ....................................................... 28
D. ÖZEL ÖNLEME TEORİSİ ............................................................ 28
E. SOSYAL FAYDALILIK TEORİSİ ............................................... 28
F. SOSYAL SAVUNMA TEORİSİ ................................................... 29xviii
G. YENİ SOSYAL SAVUNMA TEORİSİ......................................... 29
V. MODERN CEZA HUKUKUNUN TARİHİ KAYNAKLARI ........ 30
VI. MODERN CEZA HUKUKUNUN FELSEFİ KAYNAKLARI....... 31
A. UGONE GROZIO .......................................................................... 32
B. BECCARIA .................................................................................... 32
C. KANT VE HEGEL......................................................................... 38
D. CARRARA..................................................................................... 39
VII. MODERN CEZA HUKUKUNA ETKİ EDEN OKULLAR ............ 40
A. KLASİK OKUL ............................................................................. 41
B. POZİTİVİST OKUL ...................................................................... 42
C. YENİ SOSYAL SAVUNMA DOKTRİNİ..................................... 44
VIII. SUÇLARIN ARTIŞI, SUÇUN YER VE ZAMANA GÖRE DEĞİŞİM VE GELİŞİMİ ................................................................ 45
IX. İSLAM OSMANLI CEZA HUKUKU............................................. 49
A. TANZİMAT ÖNCESİ CEZA HUKUKU ...................................... 49
1. Saf İslâm Ceza Hukuku............................................................... 50
a. İçeriği Doğrudan Doğruya Kuran ve Sünnet Olan Suçlar....... 51
aa. Hakk-ı Allah'a İlişkin Suçlar (Had Suçları) ....................... 51
bb. Hakk-ı Ademiye Karşı Suçlar (Cinayet - Cerh) ................. 52
b. Taziren Cezalandırılan Suçlar ................................................. 53
2. Kanunnameler ............................................................................. 54
B. TANZİMAT DÖNEMİ CEZA HUKUKU..................................... 55
C. GENEL OLARAK İSLAM-OSMANLI CEZA HUKUKUNUN ÖZELLİKLERİ .............................................................................. 56
D. BATILI KANUNLARIN İKTİBASININ FAYDA VE ZARARLARI ................................................................................. 57
1. Tohum ve Toprak........................................................................ 57
2. İnsan ve Toplum Yapısı .............................................................. 57
3. Hukukun Tekno Ekonomik Düzenin Sonucu Oluşu ................... 58
4. İnsan Farklılığı ............................................................................ 58
5. Hukukun Sosyal Yapıyı Değiştirici ve
İlerletici Fonksiyonu ................................................................... 59
X. CEZA NORMU ............................................................................... 63
A. YASAK VE YAPTIRIM................................................................ 64xix
B. NORMLARIN TÜRLERİ .............................................................. 64
C. CEZA NORMLARININ ASIL VE
OTONOM KARAKTERLERİ ....................................................... 66
D. CEZA NORMUNUN YÖNELDİĞİ KİŞİLER .............................. 66
E. DEVLETİN CEZALANDIRMA HAK VE YETKİSİ ................... 68
F. CEZALANDIRMA İLİŞKİSİ ........................................................ 68
G. CEZALANDIRMA GÜCÜNÜN MAHİYETİ VE SAHİBİ .......... 68
XI. CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI ......................................... 69
A. DOĞRUDAN DOĞRUYA KAYNAKLAR – KANUN VE KANUNA BAĞLI TASARRUFLAR: KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER ....................................................................... 70
1. Anayasalar................................................................................... 70
2. Kanunlar...................................................................................... 73
3. Uluslararası Antlaşmalar - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi .... 75
4. Yürütme Organının Tasarrufları ................................................. 77
a. Kararlar, Yönetmelikler, Tebliğler, Emirler............................ 78
b. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ........................................... 80
c. Olağanüstü Hallerde Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ......... 80
d. İdari Emirler ............................................................................ 81
aa. Verilmiş Bir Emir Olmalıdır .............................................. 82
bb. Emir Yetkili Makamlar Tarafından
Alınmış Olmalıdır .............................................................. 83
cc. Emir Adli İşlemler, Kamu Güvenliği, Kamu Düzeni
veya Genel Sağlık Gereği Verilmiş Olmalıdır ................... 83
dd. Emirler Kanun ve Nizamlara Uygun Olmalıdırlar ............. 84
B. DOLAYISIYLA KAYNAKLAR – YAZISIZ KURALLAR VE MAHKEME KARARLARI ........................................................... 85
1. Örf ve Adet ................................................................................. 85
2. Ahlâk........................................................................................... 87
3. Din .............................................................................................. 88
4. Mahkeme İçtihatları .................................................................... 89
5. Doktrin ........................................................................................ 90
XII. TEMEL KAYNAK – TÜRK CEZA KANUNU .............................. 91
A. ESKİ TÜRK CEZA KANUNU...................................................... 91xx
1. İktidar Karşısında Özgürlüğü Koruyuşu ..................................... 93
2. Objektivist Okulun Tesirinde Oluşu ........................................... 93
3. Suçu Göz Önüne Alışı - Suçluyu İhmal Edişi............................. 93
4. Genel Kanun Oluşu ..................................................................... 94
5. Genel Hükümlerin Sentez Metoduyla Düzenlenmiş Olması ...... 95
6. TCK Özel Hükümleri - Suç ve Cezaların
Kanuniliğinin Gerçekleşmesi ...................................................... 96
7. Teknik ve Metodu - Özel Hükümlerin Kazuistik Metodu Benimsemesi ............................................................................... 97
B. YENİ TÜRK CEZA KANUNU ..................................................... 99
1. Suçu ve Suçluyu Göz Önüne Alışı.............................................. 99
2. Genel Kanun Oluşu ................................................................... 100
3. Genel Hükümlerin Sentez Metoduyla Düzenlenmesinin Güçlendirilmesi......................................................................... 100
4. Özel Hükümlerin de Sentez Metoduyla Düzenlenmesi ............ 101
XIII. AYNI ZAMANDA YÜRÜRLÜKTE OLAN
KAYNAKLARIN ÇAKIŞMASI VEYA GÖRÜNÜŞTE İÇTİMA 102
XIV. YORUM ........................................................................................ 105
A. YORUM VASITALARI .............................................................. 108
B. YORUM METODLARI............................................................... 110
C. KIYAS .......................................................................................... 112
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA KURALININ UYGULANIRLIĞI
I. CEZA KURALININ ZAMAN İTİBARİYLE
UYGULANMASI.......................................................................... 115
A. SÜREKLİ KANUNLAR .............................................................. 116
B. SÜRELİ (GEÇİCİ) KANUNLAR ................................................ 116
C. İSTİSNAÎ KANUNLAR .............................................................. 117
II. CEZA KURALININ İHLAL EDİLDİĞİ ZAMAN ....................... 119
III. FAİLİN LEHİNE OLAN KURALIN GEÇMİŞE
YÜRÜRLÜĞÜ .............................................................................. 122
A. MADDİ CEZA HUKUKUNA İLIŞKİN KURALLAR ............... 123
1. Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Kanunlar .................................... 126
2. Zamanaşımına İlişkin Kanunlar ................................................ 128xxi
3. Cezaların İnfazına İlişkin Kanunlar .......................................... 128
B. CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNA
İLİŞKİN KANUNLAR ................................................................ 129
C. GEÇİCİ (SÜRELİ) VE İSTİSNAİ KANUNLAR ........................ 130
D. OLAĞANÜSTÜ HALLER .......................................................... 131
IV. CEZA KURALININ YER İTİBARİYLE UYGULANMASI........ 133
A. CEZA KANUNUNUN MÜLKÎLİĞİ (ÜLKESELLİĞİ) ............. 135
1. Gerçek Anlamda Ülke............................................................... 136
2. Farazi Anlamda Ülke ................................................................ 137
B. ŞAHSİLİK İLKESİ ...................................................................... 138
1. Faile Göre Şahsilik.................................................................... 139
2. Mağdura Göre Şahsilik ............................................................. 142
C. KORUNMA VEYA GERÇEKLİK İLKESİ ................................ 144
D. EVRENSELLİK VEYA ADALET İLKESİ ................................ 148
V. YABANCI MAHKEMELERDEN VERİLEN MAHKÛMİYET HÜKMÜNÜN TÜRKİYE'DE GEÇERLİLİĞİ.............................. 149
VI. ÜLKE DIŞINDA İŞLENEN SUÇLARDA LEHE OLAN KURALIN UYGULANMASI İLKESİ ......................................... 151
VII. SUÇLULARIN GERİ VERİLMESİ .............................................. 153
A. SUÇLULARIN İADESİNİN ESASA İLİŞKİN ŞARTLARI ...... 154
1. Fiile İlişkin Şartlar .................................................................... 154
a. Siyasi Suç Sayılmayan Suçlar ............................................... 156
2. Faile İlişkin Şartlar.................................................................... 160
B. SUÇLULARIN GERİ VERİLMESİ USULÜ .............................. 161
1. İade İsteminde Bulunan Devletin Yapması Gereken İşler ........ 161
2. İade İsteminde Bulunulan Ülkenin Yükümlülükleri ................. 162
3. İade Olunan Suçlunun Teslimi ve Bunun Sonuçları ................. 163
VIII. MİLLETLERARASI ADLİ YARDIMLAŞMA ............................ 164
IX. CEZA SORUŞTURMA VE KOĞUŞTURMASININ AKTARILMASI ............................................................................ 165
X. TÜRK MAHKEMESİ CEZA İLAMININ ÜLKE DIŞINDA YABANCI CEZA İLAMININ TÜRKİYE’DE YERİNE GETİRİLMESİ .............................................................................. 166
XI. HÜKÜMLÜLERİN NAKLİ .......................................................... 167xxii
XII. CEZA HUKUKU KURALLARININ KİŞİ BAKIMINDAN UYGULANMA ALANI ................................................................ 167
A. ULUSAL HUKUKTAN DOĞAN İSTİSNALAR ....................... 168
1. Cumhurbaşkanı ......................................................................... 168
a. Cumhurbaşkanının Görevi Dolayısıyla Olan Suçlardan Sorumluluğu .......................................................................... 169
b. Görevi Dolayısıyla Olmayan Suçlar - Adi Suçlar ................. 170
2. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar................................ 173
a. Adi Suçlar-Görev ile İlgili Olmayanlar................................. 173
b. Görevle İlgili Suçlar .............................................................. 174
3. Parlamenterler ........................................................................... 175
a. Yasama Sorumsuzluğu - Görevi ile İlgili Suçlar................... 176
b. Yasama Dokunulmazlığı - Görevi ile İlgili
Olmayan Suçlar ..................................................................... 178
aa. Takibat İçin Dokunulmazlığın Kaldırılmasına
Gerek Olan Haller ............................................................ 179
bb. Takibat İçin Dokunulmazlığın Kaldırılmasına
Gerek Olmayan Haller - Dokunulmazlığın
Bulunmadığı Haller .......................................................... 181
cc. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılmasının veya Doğrudan Doğruya Yapılan Takibatın Sonuçları............. 182
dd. Soruşturma ve Kovuşturma.............................................. 183
c. Yasama Sorumsuzluğu ile Yasama
Dokunulmazlığının Farkları .................................................. 183
d. Sorumsuzluk ve Dokunulmazlıkların Hukuki Mahiyeti ....... 184
B. ULUSLARARASI HUKUKTAN DOĞAN İSTİSNALAR ........ 185
1. Diplomatlar ............................................................................... 185
2. Asker Kişiler ............................................................................. 188
a. Gönderen Devletin Yargılama Yetkisinin
Bulunduğu Haller .................................................................. 190
aa. Mutlak Yargılama Yetkisinin Olduğu Haller................... 190
bb. Öncelikli (Rüçhanlı) Yargılama Yetkisinin
Olduğu Haller................................................................... 190
b. Kabul Eden Devletin Yargılama Yetkisinin
Bulunduğu Haller .................................................................. 192xxiii
aa. Mutlak Yargılama Yetkisinin Olduğu Haller................... 192
bb. Rüçhanlı (Öncelikli) Yargılama Yetkisinin
Olduğu Haller................................................................... 192
İKİNCİ KISIM
SUÇ GENEL TEORİSİ, SUÇUN UNSURLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
SUÇ GENEL TEORİSİ, HUKUKA AYKIRILIK VE UNSURLARIN DIŞINDA KALAN HUSUSLAR
I. SUÇ GENEL TEORİSİ.................................................................. 193
A. ŞEKLİ VE MADDİ ANLAMDA SUÇ KAVRAMI .................... 193
B. SUÇUN ÇEŞİTLİ TANIMLARI ................................................. 194
C. KLASİK OKUL MENSUPLARINA GÖRE SUÇ....................... 195
D. SUÇUN UNSURLARI - GENEL UNSURLARIN
DÖRT OLUŞU ............................................................................. 196
1. Bir Hareket Gereği .................................................................... 197
2. Hareket İstenerek Yapılmalıdır ................................................. 197
3. Hareketi Kanun Düzenlemelidir ............................................... 198
4. Hukuka Aykırı Olmalıdır .......................................................... 198
II. HUKUKA AYKIRILIK................................................................. 199
III. HUKUKA AYKIRILIĞIN AYNI ZAMANDA SUÇ
OLMASI - İLGİLİ HUKUK DALININ YAPTIRIMININ
YETMEZLİĞİ ............................................................................... 202
IV. CEZA HUKUKUNA AYKIRILIK (SUÇ) İLE DİĞER
HUKUK DALLARINA AYKIRILIĞIN BİRBİRİNDEN
FARKLARI ................................................................................... 205
V. SUÇUN TAMAMLANMASI VE TÜKENMESİ.......................... 206
VI. SUÇ İLE CEZA ARASINDA NİSBET GEREĞİ SUÇA VERİLECEK CEZANIN BELİRLENMESİ ................................. 211
VII. SUÇA TESİR EDEN HALLER ..................................................... 213
VIII. ÖN ŞARTLAR............................................................................... 214
IX. CEZALANDIRMA ŞARTLARI ................................................... 215
X. TAKİP (MUHAKEME) ŞARTLARI ............................................ 216
A. ŞİKAYET ..................................................................................... 217
B. TALEP VE İSTEM ...................................................................... 218xxiv
C. KARAR ........................................................................................ 218
İKİNCİ BÖLÜM
SUÇUN UNSURLARI
I. SUÇUN KANUNİ UNSURU ........................................................ 219
A. İLKENİN TARİHİ GELİŞİMİ ..................................................... 220
1. Batı’da....................................................................................... 221
2. Türkiye’de................................................................................. 222
B. İLKENİN CEZA HUKUKUNDAKİ ÖNEM VE
NETİCELERİ ............................................................................... 224
C. İLKEYE YÖNELTİLEN ELEŞTİRİLER .................................... 225
D. İLKENİN CEZA USUL HUKUKUNDA ÖNEMİ VE NETİCELERİ ............................................................................... 226
E. KANUNSUZ SUÇ VE CEZA OLMAZ İLKESİNİN
SONUCU OLARAK CEZA KURALININ YORUMU ............... 227
II. SUÇUN MADDÎ UNSURU .......................................................... 230
A. HAREKET ................................................................................... 230
B. SUÇUN AKTİF SUJESİ .............................................................. 232
C. SUÇUN PASİF SUJESİ ............................................................... 233
D. ZARAR......................................................................................... 235
E. SUÇUN HUKUKİ KONUSU ...................................................... 237
1. Suçların Özel Konuları.............................................................. 239
2. Her Normun Bir Hukukî Değeri Koruması............................... 240
F. NETİCE ........................................................................................ 241
G. SUÇLARIN MADDİ UNSURLARINA GÖRE SINIFLANDIRILMASI ............................................................... 243
1. Hareketin Yapılış Şekli ............................................................. 243
2. Hareket ile Neticenin İlişkisi..................................................... 245
3. Tamamlanma Anları ................................................................. 246
4. Tamamlanma Şekilleri .............................................................. 247
5. Neticeleri................................................................................... 248
6. Hareketin Kanunda Tarif Edilip Edilmediğine Göre Suçlar: Serbest Hareketli ve Bağlı Hareketli Suçlar.............................. 250
7. Suçun Organize Oluşuna Göre Suçlar: Örgütlü ve
Adi Suçlar ................................................................................. 250xxv
8. Suçun Konusu ve Failin Saikine Göre Suçlar ........................... 251
a. Siyasi Suçlar ve Adi Suçlar ................................................... 251
b. Adi Suçlar, Terör Amacıyla İşlenen Suçlar ve
Terör Suçları.......................................................................... 252
H. SUÇLARIN HAREKET VE NETİCELERİNİN
BİRLEŞMESİ- HAREKET, NETİCE VE ZARARIN
TEKLİK VEYA ÇOKLUĞU- SUÇLARIN İÇTİMAI ................ 254
1. Failin Birden Fazla Fiil ile Birden Fazla Suç İşlemesi ............. 255
2. Fiilin ve Hukukî Zararın Tek Olması........................................ 256
3. Fiillerin Çokluğu ve Hukukî Zararın Tekliği ............................ 256
4. Fiilin Tek Hukukî Zararın Çok Olması ..................................... 256
a. Zincirleme Suç (Devamlı Suç) .............................................. 257
aa. Birden Fazla Fiil veya Hareketle Aynı Mağdura
Karşı İşlenen Zincirleme Suç ........................................... 259
aaa. Fiilin Çokluğu ............................................................ 259
bbb. İhlal Edilen Hükmün Ayniyet veya Tekliği ............... 260
ccc. Suç İşleme Kararının Birliği veya
Niyetin Tekliği ........................................................... 262
ddd. Hukuki Mahiyeti ........................................................ 265
bb. Bir Fiil veya Hareketle İşlenen Zincirleme Suç ............... 266
cc. Zincirleme Suç Sayılmayacak Suçlar............................... 267
b. Fikri İçtima (Tam İçtima)...................................................... 268
aa. Fiilin Tekliği .................................................................... 268
bb. Birden Fazla Farklı Hükmün İhlal Edilmesi .................... 270
c. Bileşik Suç (Mürekkep Suç) ................................................. 272
d. Kademeli (Müterakkî) Suç - Geniş Anlamda Bileşik Suç .... 274
e. Kesintisiz Suç (Devamlı Suç) ............................................... 276
I. HAREKETİN YAPILMASI ANCAK İSTENİLEN
NETİCENİN GERÇEKLEŞMEYİŞİ VEYA GERÇEKLEŞEN
DURUMUN NETİCE SAYILMASI: SUÇA TEŞEBBÜS .......... 276
1. Bir Suç İşleme Kastının Bulunması .......................................... 277
a. Kastın Anlamı ....................................................................... 278
b. Niyetin Hareketten Çıkması .................................................. 278
c. Amacın Suçu Tayin Etmesi................................................... 279xxvi
d. Hâkim İçin Amacın Önemi ................................................... 280
e. Amaç Fiilden Çıkarılır .......................................................... 280
f. Hareketin Yorumunda Amaca Bakılır................................... 280
2. Kastedilen Suçun Doğrudan Doğruya İcrasına
Başlanmış Olması ..................................................................... 282
a. Ceza Hukukunda Hazırlık Hareketleri .................................. 283
aa. Kural Olarak Hazırlık Hareketleri Suç Teşkil Etmez....... 283
bb. Bazı Hazırlık Hareketleri Suç Oluşturur .......................... 284
cc. Hazırlık Hareketi-İcra Hareketi Ayrımının
Tarihi Gelişimi ................................................................. 285
b. İcra Hareketlerini Hazırlık Hareketlerinden Ayırmak Konusunda İleri Sürülen Görüşler......................................... 285
aa. Carrara'nın Teorisi, Tek Anlama Gelirlilik,
Şüpheye Mahal Vermeme Kriteri .................................... 286
bb. Carrara'nın Sonraki Teorisi: Mağdurun Faaliyet
Alanına Tecavüz .............................................................. 287
cc. Nedensellik Kriteri ........................................................... 287
dd. Hukuki Menfaatin İhlâli ................................................... 288
ee. Etkin Nedensellik Teorisi................................................. 288
ff. Yaratılan Tehlike Kriteri .................................................. 288
gg. Diğer Kriterler .................................................................. 289
hh. Pozitivistlerin Kriteri........................................................ 290
c. İcraya Doğrudan Doğruya Başlanması ................................. 290
d. Sorunun Çözümsüzlüğü ........................................................ 292
3. Bir Suçun İcrasına Elverişli Hareketler ile Başlanmalıdır ........ 293
a. Mutlak Elverişsizlik - Nispî Elverişsizlik ............................. 294
aa. Ayrımın Anlamsızlığı....................................................... 296
bb. Doğal Nedensel Sürecin Rolü .......................................... 296
b. Nispi Elverişsizliğin de Cezalandırılmaması Görüşü............ 296
c. Mutlak Elverişsizliğin de Cezalandırılması Görüşü - Subjektivist ve Pozitivist Görüş ............................................ 297
d. Hareketin Elverişliliğinin Suç Konusuna Bağlı Oluşu .......... 297
aa. Mutlak Yokluk - Mutlak Elverişsizlik ............................. 298
bb. Nispi Yokluk - Nispi Elverişsizlik ................................... 298xxvii
e. Somut Tehlike Teorisi ........................................................... 299
aa. Elverişsizlik Kavramının Anlamsızlığı ............................ 299
bb. Doğal Nedensellik ............................................................ 300
cc. Hâkimin Somut Olayı Değerlendirme Şekli .................... 300
4. İcra Hareketlerinin Kesilmesi: Fiilin Tamamlanamaması ........ 302
a. Failin İradesinden Bağımsız Neden Engellemelidir.............. 303
b. Suç Konusunun Yokluğu ...................................................... 303
c. Tamamlanmanın Engellenmesi ............................................. 304
d. Fiziki Sebepler ...................................................................... 304
e. Psikolojik Sebepler................................................................ 304
f. Öngörülemezlik..................................................................... 305
5. Gönüllü Vazgeçme.................................................................... 305
a. İcra Hareketlerini Keserek Vazgeçme................................... 306
b. Neticenin Gerçekleşmesini Engelleyerek Vazgeçme ............ 306
6. Gönüllü Vazgeçmenin Hukukî Nedeni ve Özellikleri .............. 307
a. Altın Köprü Teorisi ............................................................... 307
b. Pozitivistlerin Görüşü............................................................ 308
c. Cezasızlığın Asıl Nedeni: Vazgeçmenin İradî Olması .......... 308
aa. İradeye Bağlılık ................................................................ 308
bb. İradenin Olmadığı Haller ................................................. 309
cc. Samimi Pişmanlık Gerekli Değildir ................................. 310
7. Vazgeçmeye Rağmen Cezalandırılabilen Hareketler
Başka Bir Suçun Oluşması........................................................ 310
a. Başka Suç Bağışlanmamaktadır ............................................ 311
b. Bileşik Suçlar ........................................................................ 311
c. Suç Ortaklarını Etkileme ....................................................... 312
8. Etkin Pişmanlik (Ravvedimento Attuoso Post Delictum)......... 313
a. Vazgeçme ve Geri Çekilmenin Suçun Tamamlanmasından Sonra Olması ......................................................................... 313
b. Failin Suçun Sonucunu Önlemeye Yönelik Faaliyeti ........... 314
c. Suçun Neticelerini Tazmin Etme veya Ortadan Kaldırma Faaliyeti................................................................................. 315
d. Failin Söylediği Sözden Dönmesi ve Fiili İtiraf Etmesi........ 315xxviii
e. Alınan Malın İadesi veya Onun Yerine
Tazminat Verilmesi ............................................................... 316
9. Elverişsiz Hareketlerle Suça Teşebbüs ve Suç Konusunun Yokluğu – İşlenemez Suç ......................................................... 316
a. İşlenemez Suçu Oluşturan Birinci Hal:
Hareketin Elverişsizliği ......................................................... 317
aa. Mutlak Elverişsizlik ......................................................... 317
bb. Nispi Elverişsizlik ............................................................ 318
cc. Somut Tehlike Teorisi...................................................... 319
b. İşlenemez Suçu Oluşturan, Teşebbüsü İmkânsız Kılan İkinci Hal: Suç Konusunun Yokluğu............................................... 320
aa. Daimî veya Geçici Yokluk............................................... 320
bb. Mutlak veya Nispi Yokluk ............................................... 321
cc. Somut Tehlike Teorisi...................................................... 322
c. Tahrikçi Ajan ve İşlenemez Suç............................................ 323
d. Suç Konusunun Belli Olması Gereği .................................... 325
e. İşlenemez Suç ve Teşebbüsün Mahiyetini Açıklayan
Teoriler .................................................................................. 325
10. Mefruz Suç (Reato Putativo)..................................................... 326
a. Hukuki Hatadan Kaynaklanan Mefruz Suç........................... 326
b. Fiili Hatadan Kaynaklanan Mefruz Suç ................................ 328
c. Mefruz Suç ve Teşebbüsü Açıklayan Teoriler ...................... 329
11. Teşebbüs ve Suç- Cezaların İçtimaı .......................................... 329
a. Malvarlığına Karşı İşlenen Suçun Kısmen
Gerçekleştirilmesi ................................................................. 330
b. Fikrî İçtima............................................................................ 330
c. Bileşik Suç ............................................................................ 330
d. Zincirleme Suç ...................................................................... 331
12. Teşebbüs ve Suça Tesir Eden Sebepler..................................... 332
13. Teşebbüsün Çeşitli Suçlarla İlgisi............................................. 334
a. Tamamlanması Öne Alınmış Suçlar-Teşebbüs Suçları......... 334
aa. Ülke Birlik ve Bütünlüğünü Bozmak............................... 335
bb. Anayasayı İhlal ................................................................ 336
cc. Cumhurbaşkanına Suikast ................................................ 337xxix
14. Teşebbüsle Uyuşmaları Tartışmalı Suçlar ................................ 338
a. Şekli Suçlar ........................................................................... 338
aa. İhmali Suçlar Konusunda Yeni Eğilim ............................ 338
bb. İhmal Suretiyle İcra Suçları ............................................. 339
b. Yaralama ............................................................................... 339
c. Ani - Öfke Suçları ................................................................. 341
d. Tehlike Suçları ...................................................................... 343
e. Taksirli Suçlar ....................................................................... 343
f. Olası Kastla İşlenen Suçlar ................................................... 343
15. Suça Teşebbüsün Hukukî Mahiyeti .......................................... 345
İ. SEBEPLERİN ÇOKLUĞU - NEDENSEL BAĞ......................... 346
1. Eski Teoriler.............................................................................. 348
2. Halen Kabul Edilen Teoriler ..................................................... 349
a. Şart Teorisi ............................................................................ 350
b. Uygun Sebep Teorisi ............................................................. 351
c. Kanunumuzca Kabul Edilen Nedensel Bağ .......................... 355
III. SUÇUN HUKUKA AYKIRILIK UNSURU:
SUÇU ORTADAN KALDIRAN HALLER .................................. 356
A. MADDİ VE ŞEKLİ HUKUKA AYKIRILIK .............................. 358
B. HUKUKA AYKIRILIĞI KALDIRAN SEBEPLERİN
HUKUKİ ESASI .......................................................................... 360
1. Subjektif Görüşler ..................................................................... 361
2. Objektif Görüş .......................................................................... 361
C. CEZA HUKUKUNDA HUKUKA UYGUNLUK
SEBEPLERİ ................................................................................. 362
D. CEZA KANUNUNDA YER ALMAYAN HUKUKA UYGUNLUK SEBEPLERİ.......................................................... 363
1. Ticarî Bilgiler............................................................................ 364
2. Tibbi Müdahaleler..................................................................... 365
3. Sportif Faaliyetler ..................................................................... 366
E. CEZA KANUNUNDA YER ALAN HUKUKA UYGUNLUK SEBEPLERİ ................................................................................. 367
1. Hakkın İcrasi ............................................................................. 367
a. Hakkın Subjektifliği .............................................................. 367xxx
b. Hakkın Kaynağı .................................................................... 368
c. Sınırın Aşılması..................................................................... 368
aa. Gazetecilik Basın ve Yayıncılık Faaliyeti ........................ 369
bb. Aile Disiplini.................................................................... 371
cc. Mülkiyetin veya Zilyetliğin Korunması ........................... 371
aaa. Değerler Arasında Denge Gereği ............................... 372
bbb. Korumanın Tecavüzü Defedecek
Derecede Olması ........................................................ 373
ccc. Malın Geri Alınması İçin Kuvvet Kullanma .............. 373
2. İlgili Kişi veya Hak Sahibinin Rızası........................................ 374
a. Akit Sayanlar......................................................................... 375
b. Hukuka Uygun Sayılış Nedeni .............................................. 375
aa. Rızanın Etkinliğinin Sınırları ........................................... 376
aaa. Cinsel Hayat Hakkı .................................................... 376
bbb. Malvarlığı Hakları ...................................................... 377
ccc. Vücut Üzerindeki Haklar ........................................... 377
ddd. Cinsiyet Değiştirme Hakkı ......................................... 378
eee. Organ Bağışı............................................................... 378
fff. Onurlu Yaşam Hakkı.................................................. 378
bb. Rızanın Geçerlilik Şartları................................................ 379
aaa. Rızayı, Normun Koruduğu Menfaatin Sahibi Açıklamalıdır.............................................................. 379
bbb. İlgili Kişinin Rızaya Ehil Olması Gereği ................... 380
ccc. Razı Olan Bir Zarar veya Zarar Tehlikesine
Maruz Kalmayı Kabullenmelidir................................ 381
ddd. Rıza Fiilin Yapıldığı Anda Açıklanmış
Olmalıdır .................................................................... 382
3. Kanunun Hükmünü İcra............................................................ 382
4. Yetkili Merciin Emrini Yerine Getirme .................................... 384
a. Astın Emrin İçeriğinin Hukuka Uygunluğunu
Araştırması ............................................................................ 386
b. Astın Emrin İçeriğinin Hukuka Uygunluğunu
Araştıramaması ..................................................................... 387xxxi
c. Kanunun Hükmünü İcra ve Emrin Yerine Getirilmesinde Sınırın Aşılması..................................................................... 389
5. Meşru Savunma ........................................................................ 391
a. Haksız Bir Saldırı Olmalıdır ................................................. 393
aa. Saldırının Haksız Olması ................................................. 394
bb. Saldırının Niteliği............................................................. 395
b. Haksız Saldırının Yöneldiği Değer ....................................... 396
c. Savunma veya Reaksiyon ..................................................... 397
d. Saldırı ile Savunma Arasında Orantı (Denge) Olmalıdır ...... 398
6. Zorunluluk Hali......................................................................... 399
a. Bir Tehlikenin Varlığı ........................................................... 402
aa. Tehlikenin Niteliği ........................................................... 403
bb. Tehlikeye Karşı Durma Görevi ........................................ 403
b. Tehlikenin Yöneldiği Değer.................................................. 403
c. Korunma veya Failin Fiili ..................................................... 404
d. Korunan Değer ile Zarar Verilen Değer Arasında
Orantı Gereği......................................................................... 404
7. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Sınırın Aşılması .................... 405
8. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Hata....................................... 410
IV. SUÇUN MANEVİ UNSURU ........................................................ 412
A. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA İSNAT KABİLİYETİ VE KUSURLU OLABİLME.............................................................. 413
B. TÜRK HUKUKUNDA İSNAT KABİLİYETİ ............................ 415
C. İSNAT KABİLİYETİ İLE SUÇUN İLGİSİ................................. 419
D. SUÇ İŞLEMEK İÇİN İSNAT KABİLİYETİNİN KALDIRILMASI - ACTIO LIBERA IN CAUSA....................... 420
E. İSNAT KABİLİYETİNE TESİR EDEN HALLER ..................... 422
1. Biyolojik Nedenlere Bağli Haller ............................................. 424
a. Yaş Küçüklüğü...................................................................... 424
aa. On İki Yaşına Kadar Olan Çocuklar ................................ 425
bb. On İki On Beş Yaş Arası Çocuklar .................................. 426
aaa. Algılama Kabiliyetine Sahip Olmayanlar .................. 426
bbb. Algılama Kabiliyetine Sahip Olanlar ......................... 426
cc. On Beş On Sekiz Yaş Arası Çocuklar.............................. 428xxxii
b. Sağırlık ve Dilsizlik............................................................... 429
aa. On Beş Yaşını Bitirmemiş Olanlar .................................. 430
bb. On Beş Yaşını Bitirmiş On Sekiz Yaşını
Bitirmemiş Olanlar........................................................... 430
cc. On Sekiz Yaşını Bitirmiş Yirmi Bir Yaşını
Bitirmemiş Olanlar........................................................... 431
c. Akıl Hastalığı ........................................................................ 432
aa. Tam Akıl Hastaları ........................................................... 433
bb. Kısmî Akıl Hastaları ........................................................ 433
2. Sarhoşluk ve Uyuşturucu Madde Etkisi Altında Kalma ........... 434
a. İstenerek Sarhoşluk veya Uyuşturucu Alımı......................... 434
b. İstenmeyerek Sarhoşluk veya Uyuşturucu Alımı .................. 435
3. Arizî Sebepler ........................................................................... 436
a. Failin Kasıtlı Hareketi ........................................................... 437
b. Failin Taksirli Hareketi ......................................................... 437
F. KUSURLULUK ........................................................................... 437
1. Kusurluluğun Esası ................................................................... 439
2. Kusurluluk ve İsnat Kabiliyeti .................................................. 440
3. Ceza Sorumluluğu..................................................................... 441
4. Ceza Sorumluluğunun Asgari Şartı:
Hareketin İstenerek Yapılması .................................................. 442
G. KASTA DAYANAN SUBJEKTİF SORUMLULUK ................. 445
1. Doğrudan Kast .......................................................................... 445
2. Dolaylı veya Olası Kast ............................................................ 446
H. BİLME VE İSTEMENİN ZAMANI ............................................ 451
I. KAST VE HUKUKA AYKIRILIK BİLİNCİ VEYA HUKUKA ÖZEL AYKIRILIK ...................................................................... 452
İ. KASTIN ÇEŞİTLERİ .................................................................. 453
J. TAKSİRDEN KAYNAKLANAN SUBJEKTİF
SORUMLULUK .......................................................................... 456
K. TAKSİRİN HUKUKİ ESASI (ÖZÜ) ........................................... 457
L. TAKSİRİN VARLIĞININ BELİRLENMESİ ............................. 461
M. TAKSİRİN TÜRLERİ: BİLİNÇSİZ VE
BİLİNÇLİ TAKSİR...................................................................... 462xxxiii
N. TAM VE TAM OLMAYAN TAKSİR ........................................ 463
1. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Sınırın Aşılması .................... 463
2. Hukuka Uygunluk Sebebinin Varlığına İnanma ....................... 463
3. Taksirden Kaynaklanan Fiili Hata ............................................ 464
O. TAKSİRLİ FİİLLERİN BİRLİKTE OLMASI ............................ 464
Ö. NETİCE SEBEBİYLE AĞIRLAŞAN SUÇLAR......................... 468
1. Kasten İşlenebilenler................................................................. 469
2. Taksirle İşlenebilenler............................................................... 471
P. BASIN YOLUYLA İŞLENEN SUÇLAR-OBJEKTİF SORUMLULUK .......................................................................... 472
1. Süreli Yayın (Mevkute) ............................................................ 474
2. Süresiz Yayın (Mevkute Olmayan)........................................... 475
R. KUSURLULUĞU ORTADAN KALDIRAN SEBEPLER
FİİLİ SUÇ OLMAKTAN ÇIKARAN SUBJEKTİF
NEDENLER ................................................................................. 475
1. Kaza ve Tesadüf........................................................................ 476
2. Zorlayıcı (Mücbir) Sebep.......................................................... 478
3. Cebir ve Tehdit ......................................................................... 479
a. Fiziki Cebir............................................................................ 479
b. Psikolojik Cebir, Korkutma (İkrâh) ve Tehdit ...................... 480
4. Yanılma (Hata).......................................................................... 482
a. Ceza Normunda Hata ............................................................ 483
b. Fiili veya Maddi Unsurda Hata ............................................. 486
c. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Hata ................................... 488
d. Suça Tesir Eden Sebeplerde veya Suçun Nitelikli
Hallerinde Hata ..................................................................... 489
aa. Fiile Bağlı Sebeplerde Hata ............................................. 490
bb. Şahsa Bağlı Sebeplerde Hata ........................................... 490
5. Psikolojik Baskı ........................................................................ 492
6. Sapma (İnhiraf) ......................................................................... 494
a. Hedefte Sapma (Aberratio Ictus)........................................... 495
b. Suçta Sapma (Aberratio Delicti) ........................................... 497
c. Nedensel Bağa İlişkin Sapma................................................ 497
S. SUÇA TESİR EDEN HALLER ................................................... 498xxxiv
1. Suça Tesir Eden Hallerin Diğer Kurumlardan Farkı................. 500
2. Suça Tesir Eden Hallerın Sınıflandırılması............................... 502
Ş. GENEL HAFİFLETİCİ SEBEPLER ........................................... 503
1. Haksız Tahrik............................................................................ 504
a. Haksız Tahrik ve Meşru Savunma ........................................ 504
b. Haksız Tahrik ve Taksirli Suçlar........................................... 505
c. Haksız Tahrikin Birlikte Olacağı Haller ............................... 506
2. Haksız Tahrikin Şartları ............................................................ 506
a. Tahrik Teşkil Eden Bir Fiilin Bulunması .............................. 507
b. Fiilin Haksız Olması ............................................................. 508
c. Failin Gazap ve Elemin Etkisi Altında Olması ..................... 509
d. Haksız Fiil ile Failin Psikolojisi Arasında Neden Sonuç
İlişkisi Bulunmalıdır.............................................................. 510
e. Failin Fiilinin Öfke ve Elemin Bir Tepkisi Olması ............... 510
f. Suçun Tahrik Teşkil Eden Fiili Yapan Kimseye
Yönelmiş Bulunması Gerekir................................................ 511
3. Takdiri Hafifletici Sebepler ...................................................... 511
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İŞTİRAK VE ÇOK FAİLLİ SUÇLAR
I. İŞTİRAKİN HUKUKÎ ESASI ....................................................... 516
A. FAİL SAYISI KADAR SUÇ OLMAYIŞI ................................... 516
B. SUÇUN TEKLİĞİ ........................................................................ 517
II. SUÇA İŞTİRAKTE FAİLLERİN ROLLERİNE İLİŞKİN KRİTERLER ................................................................................. 519
A. OBJEKTİF KRİTERLER............................................................. 519
B. SUBJEKTİF KRİTERLER........................................................... 520
C. KANUNİ TARİFİN İHLALİ ....................................................... 520
III. TÜRK CEZA KANUNU SİSTEMİ ............................................... 521
A. FAİLLİK....................................................................................... 521
B. AZMETTİRME ............................................................................ 522
C. YARDIM ETME .......................................................................... 523
IV. İŞTİRAKİN ŞARTLARI ............................................................... 523
A. FAİLLERIN ÇOKLUĞU ............................................................. 524xxxv
B. BİR FİİLİN TÜM ŞERİKLER TARAFINDAN İCRA
EDİLMESİ- SUÇUN MADDİ UNSURUNUN
GERÇEKLEŞTİRİLMİŞ OLMASI ............................................. 525
C. HER FAİLİN HAREKETİNİN NEDENSEL BİR
KATKISININ BULUNMASI ...................................................... 527
D. MÜŞTEREKEN SUÇ İŞLEME İRADESİ - İŞTİRAK
İRADESİ ...................................................................................... 530
V. SUÇA TESİR EDEN HALLER ..................................................... 532
A. KUSUR YETENEĞİ OLMAYANLARIN
KULLANILMASI ........................................................................ 532
B. ALTSOY ÜSTSOY İLİŞKİSİNDEN KAYNAKLANAN AZMETTİRME ............................................................................ 532
C. ÇOCUKLARIN SUÇA AZMETTİRİLMESİ .............................. 533
VI. TAHRİKÇİ AJAN ......................................................................... 533
VII. SERİKLERİN BİRBİRLERİNE KARŞILIKLI
BAĞIMLILIKLARI ...................................................................... 536
A. ÖZGÜ SUÇLAR .......................................................................... 536
B. CEZAYI ORTADAN KALDIRAN SEBEPLER......................... 537
C. SUÇA TESİR EDEN SEBEPLER ............................................... 538
D. ŞERİKLERDEN BİRİNİN GÖNÜLLÜ VAZGEÇMESİ VE PİŞMANLIĞI ............................................................................... 540
E. SUÇUN İŞLENDİĞİ YER VE ZAMAN ..................................... 542
VIII. İŞLENMEK İSTENEN SUÇTAN SAPMALAR .......................... 542
IX. TAKSİRLİ SUÇLARA İŞTİRAK ................................................. 544
X. ÇOK FAİLLİ SUÇLAR- ZORUNLU İŞTİRAK ........................... 546
XI. ŞERİKLERİN CEZALANDIRILMASI KONUSUNDA
DİĞER SİSTEMLER..................................................................... 548
A. EŞİTLİK SİSTEMİ ...................................................................... 548
B. İKİLİK SİSTEMİ ......................................................................... 549
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
FAİL - SUÇUN AKTİF SUJESİ
I. TÜZEL KİŞİLER........................................................................... 553
A. FARAZİ BİRLİK TEORİSİ ......................................................... 553
B. GERÇEK BİRLİK TEORİSİ........................................................ 553xxxvi
C. KABAHATLERDEN SORUMLU SAYAN GÖRÜŞ ................. 554
II. TÜRK CEZA KANUNUNDA TÜZEL KİŞİLERİN SORUMLULUĞU......................................................................... 555
III. YAPISAL OLARAK FAİL ........................................................... 556
IV. SUÇLULARIN SINIFLANDIRILMASI ...................................... 557
A. FIRSAT SUÇLULARI ................................................................. 557
B. İHTİRASLI SUÇLULAR ............................................................ 558
C. ALIŞIK SUÇLULAR ................................................................... 559
D. DOĞUŞTAN SUÇLULAR .......................................................... 560
E. AKIL HASTASI SUÇLULAR..................................................... 561
V. TÜRK HUKUKUNDA SUÇLULARIN
SINIFLANDIRILMASI................................................................. 561
VI. SUÇLUNUN ŞAHSİYETİ ............................................................ 563
VII. SUÇLULUK KAPASİTESİ .......................................................... 564
VIII. KRİMİNEL TEHLİKELİLİK VE SUÇ ......................................... 566
IX. TEKERRÜR .................................................................................. 567
A. HUKUKİ ESASI .......................................................................... 568
B. SÜRELİ VE SÜRESİZ TEKERRÜR........................................... 568
C. TEKERRÜRE ESAS TEŞKİL ETMEYEN SUÇLAR ................ 569
D. TEKERRÜRÜN SONUÇLARI ................................................... 570
X. CEZANIN MAHKEME TARAFINDAN BELİRLENMESİ ........ 571
A. TEMEL CEZANIN BELİRLENMESİ ........................................ 572
1. Fiile İlişkin Hususlar ................................................................. 573
2. Faile İlişkin Hususlar ................................................................ 574
B. ARTIRMA VE EKSİLTMELER ................................................. 576
ÜÇÜNCÜ KISIM
CEZALAR VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ ÜZERİNDE GENEL KAVRAMLAR
I. CEZALAR ..................................................................................... 581
A. KARAKTERLERİ ....................................................................... 581
1. Kanunsuz Ceza Olmaması ........................................................ 581xxxvii
2. Eşitlik ........................................................................................ 582
3. Şahsilik...................................................................................... 584
B. CEZANIN FONKSİYONLARI ................................................... 584
II. GÜVENLİK TEDBİRLERİ........................................................... 586
III. CEZALAR VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN BİRBİRLERİNDEN FARKLARI ................................................. 587
A. İKİ YAPTIRIM ARASINDA AMAÇLARI AÇISINDAN
FARK VARDIR ........................................................................... 587
B. İKİ YAPTIRIM ARASINDA TEMELLERİ AÇISINDAN
FARK VARDIR ........................................................................... 587
C. İKİ YAPTIRIM ARASINDA REJİM AÇISINDAN DA
FARK VARDIR ........................................................................... 587
IV. CEZA İLE GÜVENLİK TEDBİRİNİN BİRBİRİNE YAKINLIKLARI........................................................................... 588
V. CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN BİRLİKTE MEVCUDİYETLERİ .................................................................... 589
VI. CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN
SINIFLANDIRILMASI................................................................. 590
A. HUKUKÎ SINIFLANDIRMALAR .............................................. 590
1. Ağırlıklarına Göre Cezalar........................................................ 590
2. Fonksiyonlarına Göre Cezalar .................................................. 590
a. Asıl Cezalar ........................................................................... 591
b. Fer'i Cezalar .......................................................................... 591
c. Tamamlayıcı (Mütemmim) Cezalar ...................................... 591
B. KRİMİNOLOJIK AÇIDAN SINIFLANDIRMALAR................. 592
1. Takip Edilen Amaca Göre Sınıflandırma.................................. 592
2. Kullanılan Vasıtaya Göre Sınıflandırma ................................... 592
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİ İLE BUNLARIN İNFAZ REJİMLERİ
I. ÖLÜM CEZASI............................................................................. 594
II. HÜRRİYETİ BAĞLAYICI CEZALAR ........................................ 594
III. HÜRRİYETİ BAĞLAYICI CEZALARIN İNFAZ REJİMİ ......... 596
A. TOPLU İNFAZ ............................................................................ 596xxxviii
B. HÜCRE (PENSİLVANYA) SİSTEMİ ........................................ 598
C. KARMA SİSTEMLER ................................................................ 599
IV. GENEL OLARAK TÜRKİYE'DE CEZALARIN
İNFAZI REJİMİ............................................................................. 600
A. KAPALI CEZAEVLERİ .............................................................. 601
B. AÇIK CEZAEVLERİ................................................................... 602
C. ÇOCUK EĞİTİMEVLERİ ........................................................... 603
D. CEZAEVLERİNDE İŞ - İŞSİZLİK ............................................. 603
E. CEZAEVİ PERSONELİ VE DİSİPLİN....................................... 604
F. CEZAEVİNDEN GEÇİCİ ÇIKIŞLAR - İŞ KURMA VEYA
İŞE GİRME İÇIN İZİN ................................................................ 604
V. CEZANIN İNFAZININ ERTELENMESİ..................................... 606
A. HASTALIK NEDENİYLE CEZANIN İNFAZININ ERTELENMESİ........................................................................... 606
B. GEBE VE ENGELLİLERİN CEZALARININ İNFAZININ ERTELENMESİ........................................................................... 607
C. İŞ VE AİLE DURUMU GEREĞİ CEZANIN İNFAZININ ERTELENMESİ........................................................................... 607
D. ERTELENEBİLECEK MAHKÛMİYET HÜKÜMLERİ ........... 607
VI. KOŞULLU SALIVERME ............................................................. 608
A. HUKUKÎ ESASI .......................................................................... 609
B. MAHKÛMA VE ÇEKİLEN CEZAYA İLİŞKİN
ŞARTLAR .................................................................................... 610
1. Normal Hükümlüler .................................................................. 610
a. Suç İşlemek İçin Örgüt Kurmaktan ve Amaç
Suçtan Hükümlü Olmayanlar ................................................ 610
aa. Müebbet Hapse Mahkûm Olanlar .................................... 610
aaa. Ağırlaşmış Müebbet Hapse Mahkûm Olanlar ............ 610
bbb. Müebbet Hapse Mahkûm Olanlar .............................. 611
bb. Süreli Hapse Mahkûm Olanlar ......................................... 611
b. Suç İşlemek İçin Örgüt Kurmak ve Yönetmekten
Hükümlüler ........................................................................... 613
aa. Müebbet Hapse Mahkûm Olanlar .................................... 613
aaa. Ağırlaştırılmış Müebbet Hapse Mahkûm Olanlar ...... 613xxxix
bbb. Müebbet Hapse Mahkûm Olanlar .............................. 613
bb. Süreli Hapse Mahkûm Olanlar ......................................... 614
2. Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Hükümlüler ............... 614
C. KÜÇÜKLER İÇİN İNDİRİM ...................................................... 615
D. KOŞULLU SALIVERMEDEN
YARARLANAMAYANLAR ...................................................... 615
E. HÜKÜMLÜNÜN DENETİM ALTINA ALINMASI .................. 615
F. KOŞULLU SALIVERMENİN GERİ ALINMASI...................... 616
VII. HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ- TECİL ............................ 617
A. ERTELEMENİN HUKUKÎ NEDENLERİ - HÜRRİYETİ BAĞLAYICI CEZALARIN ZARARLARI................................. 617
B. HÜKÜMLÜNÜN GEÇMİŞTE ÜÇ AYDAN FAZLA HAPİS CEZASINA MAHKÛM OLMAMASI ŞARTI............................ 618
C. GEÇMİŞTE VERİLEN MAHKÛMİYETE İLİŞKİN
ŞARTLAR .................................................................................... 619
D. TECİL EDİLEBİLECEK MAHKÛMİYETE İLİŞKİN
ŞARTLAR .................................................................................... 620
E. MAHKÛMUN AHLAKÎ EĞİLİMLERİNE İLİŞKİN
ŞART ............................................................................................ 620
F. TECİLE KARAR VEREBİLECEK MAHKEMELER ................ 621
G. TECİLİN ŞARTA BAĞLANMASI ............................................. 622
H. TECİLİN DENETİM SÜRESİ ..................................................... 622
I. HÜKÜMLÜYE YÜKLENEN GÖREVLER ............................... 622
İ. HÜKÜMLÜ İÇİN DENETÇİ TAYİNİ........................................ 622
J. TECİL KARARININ SONUÇLARI VE
GERİ ALINMASI ........................................................................ 623
VIII. KISA SÜRELİ HAPİS CEZALARI YERİNE UYGULANABİLECEK CEZA VE TEDBİRLER
ÖZEL İNFAZ REJİMLERİ ........................................................... 624
A. KISA SÜRELİ HAPİS CEZALARININ İNFAZI REJİMİ.......... 625
1. Konutta İnfaz ............................................................................ 625
2. Hafta Sonu İnfaz ....................................................................... 626
3. Geceleri İnfaz............................................................................ 627
B. BİR YILDAN AZ SÜRELİ HAPİS CEZALARI YERİNE GEÇEN CEZA VE TEDBİRLER ................................................ 627xl
1. Hâkimin Takdiren Çevirme Yetkisinin Olduğu Haller ............. 628
2. Hâkimin Çevirmeye Mecbur Olduğu Haller............................. 629
3. Tedbirin Yerine Getirilmemesi ................................................. 629
IX. MALA İLİŞKİN CEZA - PARA CEZASI..................................... 630
A. KARAKTERLERİ ....................................................................... 631
B. AVANTAJLARI .......................................................................... 631
C. MAHZURLARI ........................................................................... 632
D. BELİRLENME ŞEKLİ VE MİKTARI ........................................ 633
E. ÖDEME ŞEKLİ............................................................................ 633
F. İNFAZI ......................................................................................... 633
X. ONUR KIRICI CEZA - HÜKMÜN İLANI ................................... 635
XI. GÜVENLİK TEDBİRLERİ........................................................... 635
A. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERE İLİŞKİN GÜVENLİK TEDBİRLERİ............................................................................... 636
1. Erginlere İlişkin Güvenlik Tedbirleri........................................ 637
a. Hürriyetten Mahrum Eden - Akıl Hastaları ve Uyuşturucu Alkol Bağımlıları İçin Güvenlik Tedbirleri .......................... 637
b. Hürriyeti Kısıtlayıcı Tedbirler............................................... 638
c. Haklardan Mahrumiyeti Gerektiren Güvenlik Tedbirleri ..... 639
aa. Asıl Cezanın İnfazıyla Birlikte İnfaz Edilen Tedbirler .... 639
bb. Asıl Cezanın İnfazından Sonra da Uygulanacak
Tedbirler........................................................................... 640
aaa. Kasıtlı Suçlar .............................................................. 640
bbb. Taksirli Suçlar ............................................................ 641
2. Küçük Suçlulara Uygulanan Güvenlik Tedbirleri..................... 641
a. Güvenlik Tedbiri Seçimi ....................................................... 642
b. Küçüklere Uygulanacak Tedbirler ........................................ 642
aa. Korumaya Yönelik Tedbirler ........................................... 642
bb. Disiplin Altına Almaya Yönelik Tedbirler....................... 643
B. MALA İLİŞKİN GÜVENLİK TEDBİRİ: MÜSADERE............. 643
1. Suç Araçları ve Suçtan Elde Edilen Eşyanın Müsaderesi ......... 644
2. Suçtan Elde Edilen Kazancın Müsaderesi ................................ 645xli
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
KİŞİ İLE DEVLET ARASINDAKİ CEZA İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ
I. ÖLÜM............................................................................................ 646
II. ŞİKAYET, VAZGEÇME VE UZLAŞMA .................................... 647
A. ŞİKAYET ..................................................................................... 647
B. ŞİKAYETTEN VAZGEÇME ...................................................... 648
C. UZLAŞMA................................................................................... 649
III. DAVANIN AÇILMASININ ERTELENMESİ.............................. 649
IV. HÜKMÜN AÇIKLANMASININ ERTELENMESİ...................... 650
V. GENEL VE ÖZEL AFLAR ........................................................... 651
A. GENEL AF ................................................................................... 651
B. ÖZEL AF...................................................................................... 652
VI. DAVA VEYA CEZANIN DÜŞMESİNİN ETKİLERİ ................. 652
VII. ZAMANAŞIMI ............................................................................. 653
A. DAVA ZAMANAŞIMI................................................................ 656
1. Dava Zamanaşımı Süreleri........................................................ 657
2. Dava Zamanaşımının Durması.................................................. 658
3. Dava Zamanaşımının Kesilmesi ............................................... 660
4. Zamanaşımının Kesilmesinin Sonuçları ................................... 661
B. CEZA ZAMANAŞIMI................................................................. 662
1. Ceza Zamanaşımı Süreleri ........................................................ 663
2. Ceza Zamanaşımının Durması .................................................. 664
3. Ceza Zamanaşımının Kesilmesi ................................................ 664
VIII. ÖNÖDEME ................................................................................... 665
A. Kamu Davası Açılmadan Yapılan Ödeme.................................... 668
B. Kamu Davası Açıldıktan Sonra Ödeme........................................ 668
IX. ADLİ SİCİL ................................................................................... 669