Bedensel Zararlar ve Tazminat Davaları
İçindekileri İncele
TAKDİM 5 İÇİNDEKİLER 7
BİRİNCİ BÖLÜM BEDENSEL ZARARLAR I) GENEL OLARAK 31
1) Bir Fiil (Eylem) Olması 31
2) Eylemin Hukuka Aykırılık Olması 32
A) Haklı savunma (Meşru Müdafaa) 33
B) Zaruret (zorunluluk) hali 33
C) Kendi Hakkını Koruma 34
D) Zarar görenin rızası 35
E) Üstün nitelikte özel yarar 35
F) Üstün nitelikte kamusal yarar 36
G) Kanunun verdiği yetkinin kullanılması 36
3) Hukuka Aykırı Fiilden Bir Zararın Doğması 37
A) Genel Olarak Zarar Kavramı 37
B) Zarardan Sorumlu Olanlar 38
4) Hukuka Aykırı Fiille Zarar Arasında Uygun İlliyet Bağının Bulunması 39
5) Hukuka Aykırı Fiilin Kusurla İşlenmiş Olması 40
II) BEDENSELZARARLAR 44
1) TEDAVİ GİDERLERİ 46
A) SAĞLIK HİZMETİ GİDERLERİ 47
a) 6111 Sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra yapılan sağlık hizmeti giderlerinden sorumluluk 49
b) 6111 Sayılı Kanun Yürürlüğe girmeden önce yapılmış olan sağlık hizmeti giderlerinden sorumluluk 51 aa) 6111 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sağlık hizmeti giderleri kanunun yürürlüğe girmesinden önce sigortacı tarafından ödenmiş ise SGK’dan rücu edebilir mi? 52 bb) 6111 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan sağlık hizmeti giderleri kanunun yürürlüğe girmesinden sonra sigortacı tarafından ödenmiş ise SGK’na rücu edebilir mi? 53
c) 6111 Sayılı Kanun yürürlüğe girmesinden önce sağlık hizmeti giderleri talepli açılan tazminat davalarında SGK’nun taraf durumu 55
d) Zorun Mali Sorumluluk Sigortası olmayanlar yönünden Sorumluluk 58
e) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Sağlık Hizmeti Teminatı 60
f) Genel Şartlar A.5/b maddesinin KTK’nun 98. maddesi karşısında ki durumu 62
g) Sağlık hizmeti giderlerinin ispatı 69
B) İYİLEŞME GİDERLERİ 72
a) Sağlık hizmeti aldığı sırada yapılan diğer giderler 73
b) Taburcu olduktan sonra yapılan giderler 76
c) İlerde yapılacak giderler 77
d) İyileşme giderlerinin ispatı 84
2) KAZANÇ KAYBI 86
A) Çalışanlar Yönünden 87
B) Bir İşi ve Kazancı Bulunmayanlar Yönünden 91
C) Kendi Ev Hizmetlerini Yapan Ev Kadınları Yönünden 92
D) Küçük Yaşta Sakat Bırakılan Çocuklar Yönünden 93
E) Estetik Zararlar Yönünden 95
3) ÇALIŞMA GÜCÜNÜN AZALMASINDAN YA DA YİTİRİLMESİNDEN DOĞAN KAYIPLAR 99
A) ÇALIŞMA GÜCÜNÜN AZALMASI (GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK) 99
a) Geçici iş göremezlik süresi 100
b) Geçici iş göremezlik zararının tespiti 101
c) Geçici iş göremezlik zararından sorumluluk 105
B) ÇALIŞMA GÜCÜNÜN YİTİRİLMESİ (MALULİYET) 109
4) EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN ZARARLAR 114
İKİNCİ BÖLÜM TAZMİNATI HESAPLAMA USUL VE ESASLARI I) UYGUN İLLİYET BAĞI 131
1) BİRDEN ÇOK SEBEBİN AYNI ZARARI BİRLİKTE MEYDANA GETİRMESİ 133
A) Ortak illiyet 133
B) Yarışan illiyet 136
C) Seçimlik illiyet 136
2) BİRDEN ÇOK SEBEPTEN YALNIZ BİRİNİN ZARARI DOĞURMASI 137
A) Önüne Geçilen İlliyet 138
B) İlliyet Bağının Kesilmesi 140
a) Mücbir Sebep 143 aa) Mücbir sebebin şartları 144
i. Mücbir sebebi teşkil eden bir olay olmalıdır 144 ii. Zarar verenin dışında bir olay olmalıdır (Haricilik) 145 iii. Bir davranış normunun veya borcun ihlâli 146 iv. Mücbir sebep ile zararlı sonuç arasında illiyet bağı olmalıdır 146
v. Kaçınılmazlık 146 bb) Mücbir sebebin hükümleri 147
b) Zarar Görenin Tam Kusuru 148
c) Üçüncü Şahsın Kusuru 152
II) MALULİYETİN (İŞGÖREMEZLİĞİN) TESPİTİ 156
1) Genel Olarak 156
2) Maluliyetin Tespitinde Uygulanacak Mevzuat 158
A) Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü 159
B) Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 160
C) Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 161
D) Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik 163
E) Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik 166
a) Yönetmeliğin amacı 169
b) Yönetmeliğin Kapsamı 169
c) Yönetmeliğin Dayanağı 170
d) Tanımlar 170
e) Engellilik Sağlık Kurulunun Teşkili 172 aa) Birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarının tespiti 172 bb) Tek bir uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarının tespiti 173
f) Engellilik Sağlık Kurulunun çalışma usulü 173
g) Yetkili sağlık kurum ve kuruluşları 174
h) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunun Düzenleme Usulü 174
ı) Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun düzenlenme usulü 176
i) Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu ve Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun düzenleme esasları 176
j) Raporların geçerlilik süresi 177
k) Raporlara itiraz 179
l) Atıflar 180
m) Kazanılmış haklar 180
n) Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun ücreti 181
o) Yürürlükten kaldırılan yönetmelik 181
p) Raporların elektronik ortamda düzenlenmesi 181
r) Birden fazla hastalığı veya engeli bulunanların engel oranları 182
s) Yürürlük 183
t) Yürütme 183
3) Maluliyetin Tespitine İlişkin Mevzuatın Analizi 183
4) Yargıtay’ın Maluliyetin Tespitinde Kabul Ettiği İlkeler 189
A) Kaza Tarihindeki Mevzuatın Uygulanması 190
B) Maluliyet Raporunu Hazırlayacak Sağlık Kurulu Heyeti 192
C) Maluliyet oranı belirlenirken yaralanan kişinin mesleği, yaptığı işin özellikleri 199
D) Önceye Dayalı Maluliyet ile Kazadan Kaynaklanan Maluliyetin Ayrı Ayrı Belirlenmesi 200
E) Gelişen–Değişen Durum (Maluliyetin Niteliği ve Kapsamında Zaman İçinde Değişiklik Olması) 202
F) Travma Sonrası Stres Bozukluğu 205
G) Alt Ekstremitede 209
H) Raporda Yer Alması Gereken Hususlar 210
III) BAKICIYA İHTİYAÇ OLUP OLMADIĞI VE BAKICI GİDERİ 212
1) Genel Olarak 212
2) Bakıcıya İhtiyaç Olup Olmadığının Tespiti 214
3) Yargıtay Uygulamalarına Göre Bakıcı Giderinin Belirlenmesi ve Sorumluluk 215
4) Bakıcı Tazminatından Hakkaniyet İndirimi Yapılabilir mi? 216
5) Genel Şartlara Göre Bakıcı Giderlerinden Sorumluluk ve Bakıcı Giderlerinin Belirlenmesi 223
A) Sağlık gideri teminatı içindeki yer alan bakıcı giderleri ve belirlenmesi…. 225
B) Sakatlık teminatı kapsamında ki bakıcı giderleri ve hesaplanması 229
6) Yargıtay Uygulamaları İle Genel Şartlar Arasında Bakıcı Giderinden Sorumluluk ve Bakıcı Giderinin Belirlenmesine Yönelik Farklar 230
A) Yargıtay, bakıcı tuttuğunu ispat edip etmediğine bakılmaksızın bakıcı giderinin belirlenmesinde brüt asgari ücret esas almıştır. 231
B) Yargıtay, sürekli sakatlık hangi oranda olursa olsun rapor ile kişinin sürekli başka birinin bakımına ihtiyaç duyduğu yani bakıcıya ihtiyacı olduğunun rapor ile tespit edilmesi durumunda bakıcı gideri brüt asgari ücretin tamamı üzerinden hesaplanacağı esas alınmıştır. 231
IV) TAZMİNATA ESAS KAZANCIN TESPİTİ 231
1) Fiilen Bir İşi ve Kazancı Olanlar Açısından 233
A) Bir İş Yerine Bağlı Olarak Bordrolu Çalışanlar Açısından 233
B) Bir İş Yerine Bağlı Olmadan Serbest Çalışanlar yada Belirli Bir Bordro İle Çalışmayanlar Açısından 237
2) Fiilen Bir İşi Ve Kazancı Olmayanlar 245
A) Ev Kadınları Yönünden 246
B) Öğrenciler Açısından 247
C) 18 Yaşından Küçük Çocuklar Açısından 251
3) Aktif–Pasif Dönem Tazminata Esas Kazançlar 252
4) Bilinen Dönem Bilinmeyen Dönem Kazançları 259
A) Bilinen (İşlemiş) Dönem Kazancı 259
B) Bilinmeyen Dönem Kazancı 264
5) Genel Şartlara Göre Kazancın Belirlenmesi 268
A) Genel Şartlara Göre Aktif ve Pasif Dönemin Esasları 269
B) Genel Şartlara Göre Aktif Dönem Gelirinin Belirlenmesi 270
C) Genel Şartlara Göre Pasif Dönem Gelirinin Belirlenmesi 272
D) Askerlik Süresinde Gelirin Belirlenmesi 272
E) Bilinen/İşlemiş Dönem Gelirinin Belirlenmesi 272
F) Bilinmeyen/İşleyecek Dönem Gelirinin Belirlenmesi 272
V) MUHTEMEL HAYAT SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 274
1) PMF (Population Mesculine Et Fèminine) 1931 Fransa Hayat Tablosu 275
2) CSO (Commissioners Standard Ordinary) 1980 ABD Hayat Tablosu 275
3) TRH–2010 (Ulusal Mortalite) Hayat Tablosu 276
VI) TAZMİNATTAN YAPILACAK İNDİRİMLER 282
1) ASKERLİK SÜRESİ 282
2) HAKKANİYET İNDİRİMİ 286
3) HATIR TAŞIMASI İNDİRİMİ 298
A) Genel olarak 298
B) Hatır Taşıması İndiriminin Şartları 300
a) Taşıma ve kullandırma ücretsiz olmalı 300
b) Hatır için taşınan veya kullanan kişinin ölmesi ya da yaralanması 303
c) Ölüm veya yaralanma hatır taşıması sırasında olmalıdır. 303
C) Hatır İçin Taşımada Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri 304
D) Hatır İçin Taşımada Zamanaşımı 305
E) Hatır Taşımasının İleri Sürülmesi ve İspat Yükü 305
F) Hatır İçin Taşınanın Uğradığı Zararların ZMSS Teminat Kapsamında Olup Olmadığı 307
G) Hatır Taşıması İndiriminde Hakimin Taktir Yetkisi 317
H) Hatır İndiriminin diğer sorumlulara etkisi 320
4) MÜTERAFİK (ORTAK) KUSUR İNDİRİMİ 321
A) Genel Olarak 321
B) Müterafik (Ortak) Kusurda İndirim Sebepleri 327
a) Zarar görenin zararı doğuran fiile razı olması 328
b) Zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında etkili olması 330
c) Zarar gören tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış olması 332
d) Tazminatın Ödenmesi Zarar Verenin Mali Durumunu Kötüleştirilmesi 334 aa) Zarar sorumlusunun hafif kusurlu olması 335 bb) Belirlenen tazminatı ödemekle zarar veren yoksulluğa düşecek olması 336 cc) Hakkaniyetin indirimi gerektirmesi 337
C) Müterafik Kusur İndirimi Oranı 341
D) Müterafik Kusurun İleri Sürülüşü 343
5) ZARAR GÖRENLERE YAPILAN ÖDEMELERİN TAZMİNATTAN MAHSUBU 344
A) Sosyal Güvenlik Kurumunca Yapılan Ödeme Ve Bağlanan Gelirlerin Tazminattan İndirilmesi 344
a) Genel olarak 344
b) İşverenin sorumluluğunun kapsamı 347 aa) İç tavan 348 bb) Dış tavan 348
c) İşverenin 5510 sayılı Kanun 23. maddesi açısından sorumluluğu 352
d) Üçüncü kişinin sorumluluğu 352
e) İlk peşin sermaye değerindeki artış veya eksilmenin rücu hakkı üzerindeki etkisi 357 aa) Sigortalıya ve hak sahibine bağlanan gelirin kesilmesi durumu 357 bb) Sigortalının iş göremezlik derecesinde artmanın veya azalması durumu 358 cc) Farklı sigorta kollarına ait gelir ve aylıkların birleşmesi durumu 359
f) Rücu edilemeyecek ödemeler 363
B) Emekli Sandığınca Yapılan Ödemeler 368
C) Özel Sigorta Ödemeleri 373
a) Can Sigortaları 373
b) Sorumluluk Sigortaları 374
D) İfa Amacını Taşıyan Ödemeler 376
a) Genel olarak 376
b) İfa amacını taşıyan ödemelerin güncellenip güncellenmeyeceği konusunda farklı görüşler 378
c) Ödemelerin güncellenmesi konusunda görüşümüz 382
E) İbra Ve Feragatin Müteselsil Borçlulara Etkisi 387
a) Genel olarak 387
b) Türk Borçlar Kanunu 168/2 Maddesinin uygulanma şartları 389 aa) Zarar görenin sorumlulardan birini tam ibra etmesi 389 bb) Zarar görenin sorumlulardan biri hakkındaki feragati 395
c) Zarar görenlerin müteselsil sorumlulardan biri ile yaptığı ibra sözleşmesinin diğer sorumlulara etkisi 396 aa) Zarar görenin sigortacıyı ibra etmesinin sonuçları 396 bb) Zarar görenin sürücüyü ibra etmesinin sonuçları 399 cc) Zarar görenin işleteni ibra etmesinin sonuçları 401
6) TAZMİNATLARDA İNDİRİM VE MAHSUPDA SIRALAMA 402
A) Tazminatın Belirlenmesine Etki Eden İndirimler 403
a) Hatır taşıması indirimi 403
b) Müterafik (ortak) kusur indirimi 404
B) Hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gereken ödemeler 406
C) İndirim ve ödemelerin mahsubunda sıra 406
a) Hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi önce daha sonra ödemeler mahsup edilmesi durumunda tazminat hesabı 415
b) Önce ödemeler mahsup edilip daha sonra hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması durumunda tazminat hesabı 416
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TAZMİNATTAN SORUMLULUK I) SÜRÜCÜNÜN KUSUR SORUMLULUĞU 417
1) Kusuru Açıklayan Teoriler 419
A) Sübjektif Kusur Teorisi 419
B) Objektifleştirilmiş Kusur Teorisi 420
C) Objektif Kusur Teorisi 422
2) Kusur ile illiyet bağı arasındaki ilişki 423
3) Kusur ile zarar arasındaki ilişki 424
4) Kusur ile fiil arasındaki ilişki 425
5) Kusurun Unsurları 426
A) Kusurun Sübjektif Unsuru 426
B) Kusurun Objektif Unsuru 427
6) Kusurun Belirlenmesinde Kanuni Düzenlemelerin Etkisi 427
7) Kusurun Dereceleri 428
A) Kasıt…. 429
a) Doğrudan Kasıt 430
b) Dolaylı Kasıt 430
B) İhmal… 431
a) Bilinçli İhmal– Bilinçsiz İhmal 432
b) Ağır İhmal 432
c) Orta İhmal 433
d) Hafif İhmal 433
e) Ağır Kusur– Hafif Kusur 434
8) Mahkemece Kusurun Tespiti 434
A) Kusurun İspat Yükü 434
B) Hukuk Hâkiminin Bağımsızlığı İlkesi 435
C) Kusurun Belirlenmesinde Bilirkişinin Rolü 441
9) Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkilerinde Kusurun Önemi 445
10) Tazminat Miktarının Belirlenmesinde Kusurun Etkisi 445
11) Kusursuz Sorumlulukta Kusur (Ek Kusur) 448
II) İŞLETENİN SORUMLULUĞU 451
1) Araç İşletenin Sorumluluk Halleri 452
A) İşletenin Tehlike (Kusursuz)Sorumluluğu 453
B) İşletenin Kusur Sorumluluğu 455
C) İşletenin Olağan sebep sorumluluğu: 456
D) İşletenin Genel hükümlere Göre Sorumluluğu 457
2) İşletenin Sorumluluğunun Şartları 458
A) İşletenin Sorumluluğunun Genel Şartları 458
a) Bir zarar doğmuş olmalıdır 459
b) Zarar bir trafik kazasından doğmuş olmalıdır 460
c) Zarara motorlu bir araç sebep olmalıdır. 463 aa) Hareket gücüne sahip olması 463 bb) Kendi itici gücüyle hareket etmesi 463 cc) Karayolunda hareket etmesi 464
d) Uygun illiyet bağının olması 468
B) İşletenin Sorumluluğunun Özel Şartları 469
a) İşleten Sıfatı Olması 469 aa) Gerçek işleten 471
i. Araç maliki 471 ii. Aracın mülkiyeti muhafaza kaydıyla alıcısı 473 iii. Aracın uzun süreli kiracısı, ariyet ve rehin alanı 474 bb) Farazi işleten 476
i. Motorlu araçla ilgili mesleki faaliyette bulunan kişiler 476 ii. Yarış düzenleyicileri 478 iii. Motorlu aracı çalan veya gasbeden kişiler 479 iv. Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri 484 cc) İşletenin Eylemlerinden Sorumlu Olduğu Kişiler 485
i. Sürücü. 487 ii. Diğer yardımcılar. 488
b) Zarara motorlu aracın işletilmesi veya kanunda öngörülen diğer bir olay sebep olmalıdır 490 aa) İşletilme halinde olan aracın vermiş olduğu zarardan sorumluluk 490
i. Hareket halindeki araçlarda işletme kavramı 491 ii. Duran araçlarda işletme kavramı 493 bb) İşletilme halinde olmayan aracın vermiş olduğu zarardan sorumluluk 494
i. Zarar, işletilme halinde olmayan motorlu bir aracın sebep olduğu trafik kazasından doğmalıdır 494 ii. Zarar gören, kazaya, işletenin veya yardımcılarının kusurunun veya aracın bozukluğunun sebep olduğunu ispat etmelidir 495 cc) Kazadan sonra yapılan yardım çalışmaları sırasında doğan zararlardan sorumluluk 498
c) İşleten Sorumluluktan Kurtulduğunu İspat Etmemiş Olmalıdır 499
3) İşletenin Sorumluluktan Kurtulması 500
A) İşleteni Sorumluluktan Kurtaracak Ön Şartlar 500
B) İşletenin Sorumluluktan kurtulmasının özel şartları 502
a) Mücbir Sebep 502
b) Zarar Görenin Ağır Kusuru 504
c) Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 505
III) SİGORTACININ SORUMLULUĞU 507
1) SİGORTA HUKUKU GENEL HÜKÜMLERİ 508
A) Sigorta ile ilgili bazı terimler 508
a) Sigorta 508
b) Sigorta Sözleşmesi 509
c) Sigorta Şirketi 512
d) Acente 512
e) Sigorta Ettiren 513
f) Sigortalı 513
g) Lehtar 513
h) Sigortanın konusu 514
ı) Riziko 515
i) Zeyilname 515
j) Prim 516
k) Sigorta değeri 517
l) Sigorta bedeli (Teminat limiti) 517
m) Sigorta süresi 519
n) Teminat 519
o) Yenileme 520
p) Sigortacının Sorumluluğu 520
B) Sigorta Sözleşmesinin Feshi Ve Cayma 521
a) Olağanüstü durumlarda fesih 521
b) Sigorta priminin artırılmasında fesih 521
c) Kısmi fesih ve cayma 521
d) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması 522
e) Sigortacının iflası 522
C) Zamanaşımı 522
D) Sigortacının Borç Ve Yükümlülükleri 524
a) Sigortacının sorumluluğunun başlama tarihi 524
b) Sigortacının aydınlatma yükümlülüğü 524
c) Sigorta poliçesi verme yükümlülüğü 526
d) Giderleri ödeme borcu 527
e) Tazminat ödeme borcunun doğması 527 aa) Kısmi tazminat ödemeleri 528 bb) Sigortacının tazminat borcundan kurtulması 528
E) Sigorta Ettirenin Borç Ve Yükümlülükleri 529
a) Prim ödeme borcu 529 aa) Prim ödeme zamanı 530 bb) Prim ödeme yeri 531 cc) Primin indirilmesi 531 dd) Sigorta ettirenin temerrüde düşmesi 531
b) Beyan yükümlülüğü 532 aa) Sözleşmenin yapılması sırasında ki yükümlülükler 532 bb) Teklifin yapılması ile kabulü arasındaki değişiklikleri beyan yükümlülüğü 534 cc) Sözleşme süresi içinde beyan yükümlülüğü 535 dd) Riziko gerçekleştiğinde beyan yükümlülüğü 536
c) Bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğü 537
d) Zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü 537
e) Sözleşmede öngörülen yükümlülüklerin ihlali halinde sigortacının fesih hakkı 538
2) ZARAR SİGORTALARI 538
A) MAL SİGORTALARI 539
a) Genel olarak 539
b) Başkası (üçüncü kişi) lehine sigorta 540
c) Üzerinde sınırlı ayni hak kurulan eşyanın sigortalanması 543 aa) Sınırlı ayni hak kurulan eşyayı malikinin kendi lehine sigorta yaptırması 543
i. Sigorta tazminatının malike ödenebilmesinin şartları 545 ii. Rehin Hakkı sahibinin izni olmadan malike yapılan ödemelerin sonuçları 548 iii. Malikin prim borcunu ödemede temerrüde düşmesi 548 iv. Sözleşmenin feshedilmesi veya sözleşmeden cayılması 548
v. Bilgi verme yükümlülüğü 549 vi. Malikin sigortacıya tazminat davası hakkı 549 vii. Sınırlı ayni hak kurulan eşyayı malikin rehin alacaklısı lehine sigorta yaptırması 551 bb) Sınırlı ayni hak sahibinin kendi ad ve lehine rehinli malı sigorta yaptırması 552
d) Geçmişe etkili sigorta 554
e) Sigortacının tazminat borcu 554 aa) Eksik sigorta 555 bb) Aşkın sigorta 555 cc) Takseli sigorta 555
f) Birden çok sigorta 556 aa) Müşterek sigorta 556 bb) Çifte sigorta 557 cc) Kısmi sigorta 558
g) Zarar gören mal ve zararın gerçekleştiği yerde değişiklik yapmama yükümlülüğü 559
B) SORUMLULUK SİGORTALARI 559
a) Sorumluluk sigortaları genel hükümler 559 aa) Sözleşmenin konusu ve kapsamı 559 bb) Hukuki koruma 561 cc) Sigortalının Sigortacıya Bildirim Yükümlülüğü 562 çç) Sigortacının yardımları 562 dd) Sigortalın sorumluluk konusu olaya kasten neden olması 564 ee) Doğrudan dava hakkı 565 ff) Sigortacının zarar görenden bilgi alma hakkı 566 gg) Takas 566 hh) Halefiyet 567
i. Sigortacının zarar görene yapmış olduğu ödeme sigorta teminatı kapsamında olmalıdır. 568 ii. Sigortacı halefiyet gereği ödediği miktar kadar diğer sorumlulara talep ve dava hakkı vardır. 569 iii. Sigortacı gerçek zarar miktarı kadar talepte bulunabilecektir 570 ıı) Zamanaşımı 570
b) Zorunlu sorumluluk sigortaları 570 aa) Sözleşme yapma zorunluluğu 571 bb) Zarar görenle ilişkide sigortacının ifa yükümlülüğü 572
c) Sorumluluk sigortalarına uygulanacak hükümler 574
3) KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 574
A) Genel Olarak 574
B) Sigortanın Sorumluluk Kapsamı 576
C) Sigorta Kapsamına Giren Teminat Türleri 578
a) Maddi Zararlar Teminatı 579
b) Sağlık Giderleri Teminatı 579
c) Sürekli Sakatlık Teminatı 581
d) Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı 583
D) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Sorumluluk Alanı 583
E) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Teminat Dışında Kalan Hususlar 589
a) Karayolları Trafik Kanununa göre teminat dışında kalan hususlar 590 aa) İşletenin; KTK uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler 590 bb) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler 591 cc) İşletenin; KTK uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler 591 dd) KTK 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler 592 ee) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar 592 ff) Manevi tazminata ilişkin talepler 593 gg) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri 593 hh) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri 594 ii) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat talepleri 595 jj) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar 596 kk) Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı talepleri 596 ll) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin ve terör ve sabotaj eyleminde yer alan kişilerin uğradıkları zararlara ilişkin talepler 596
b) Genel şartlara göre teminat dışında kalan haller 597
F) Genel Şartları Ve Hukuki Mahiyeti 599
G) Anayasa Mahkemesi’nin iptal ve itiraz ret kararı ve sonuçları 601
a) Anayasa Mahkemesi Kararlarının Bağlayıcılığı 603
b) Anayasa Mahkemesi’nin Gerekçe ve Yorumlarının Bağlayıcı Olup Olmadığı Sorunu 605 aa) Mahkeme’nin Gerekçe Ve Yorumlarının Bağlayıcı Olduğu Görüşü 606 bb) Mahkeme’nin Gerekçe Ve Yorumlarının Bağlayıcı Olmadığı Görüşü 607 cc) Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay ve Danıştay Uygulamaları 609 dd) Değerlendirme ve Sonuç 611
c) Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararının Derdest Dosyalar Açısından Sonuçları 614
d) Anayasa Mahkemesi’nin KTK. 90 ve
92. Maddelerinde Vermiş Olduğu İptal Kararının Gerekçesi ve Sonuçları 619 aa) KTK’nun
90. Maddesi yönünden iptal kararının sonuçları 620 bb) KTK’nun
92. Maddesi (i) Bendi yönünden iptal kararlarının sonuçları 621
H) Sigorta Kapsamındaki Tazminatların Belirlenmesinin Usul Ve Esasları… 621
I) Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalının Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri 626
a) Riziko gerçekleştiğinde ihbar yükümlülüğü 626
b) Zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü 627
c) Bilgi, belge verme ve sigortacının araştırma yapmasına izin verme yükümlülüğü 628
d) Tazminat talebine ve cezai kovuşturmaya ilişkin bilgi ve belgeleri verme yükümlülüğü 628
e) Sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmemesinin sonuçları 628
İ) Sigortacının Temerrüdü–Tazminat Ve Giderlerin Ödenmesi 629
J) Römork veya Çekilen Araçların Verdiği Zarardan Sigortacının Sorumluluğu 631
K) Motorsuz Taşıt Ve Motorlu Bisikletten Sorumluluk 636
L) Motorlu Araçlarla İlgili Mesleki Faaliyette Bulunanlara Bırakılan Araçların Vermiş Olduğu Zararlardan Sorumluluk 639
M) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Başlangıcı Ve Sonu 643
N) Sigortacının Halefiyeti 643
O) Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması 644
Ö) Sigortacının Sigortalısına Rücu Hakkı 646
a) Zarar Verici Olayın Kast veya Ağır Kusuru Sonucu Oluşması 649
b) Ehliyetsiz Araç Kullanmak 654
c) Alkollü (Uyuşturucu veya Keyif Verici Maddeler Alarak) Araç Kullanmak 659
ç) İstiap Haddini Aşmak, Ruhsat Olmadan Yolcu veya Patlayıcı–Parlayıcı Madde Taşımak 662
d) Sigorta Ettirenin Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Gerekli Yükümlülükleri Yerine Getirmemesi 664
e) Aracın Çalınması veya Gasp Edilmesinde Sigortalının İhmali 664
f) Olay Yerini Terk Etme Ve Kaza Ve Alkol Raporu Düzenlenme Yükümlülüğüne Aykırı Davranmak 668
P) Sigorta Ücretinin (Priminin) Ödenmesi 671
R) Sözleşme Yapıldığı Sırada Beyan Yükümlülüğü 673
S) Sigortalının/Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi İçinde İhbar Yükümlülüğü Ve Sonuçları 674
Ş) Sigortalının Değişmesi 675
T) Tebliğ Ve İhbarlar 679
U) Sırların Saklı Tutulması 679
Ü) Sigortacıya Başvuru Ve Dava Hakkı 679
a) Genel Olarak 679
b) Zarar Görenin Sigortacıya Yazılı Başvuruda Bulunması 681
c) Zarar Görenin Sigortacıya Başvurusunun Hukuki Niteliği 686
d) Karayolları Trafik Kanunu
97. Maddesinde ki Dava Şartının Hukuki Niteliği 693
e) Sigortacıya Yazılı Başvuruda Bulunulmuş Ancak 15 Günlük Süre Beklenmeden Dava Açılması Durumu 700
V) Garameten Zarar Giderim İlkesi 703
4) ZORUNLU KARAYOLU TAŞIMACILIK MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 710
A) 26.04.2016 Tarihine Kadar Olan Dönem 710
a) Zarar görenlerin sadece ZMSS aleyhine dava açması 716 aa) Taşımacılık mali sorumluluk sigortası olması durumunda 716 bb) Taşımacılık mali sorumluluk sigortası olmaması durumunda 717
b) ZMSS ile Birlikte ZKTMSS Karşı Dava açılması 717
c) ZKTMSS ile birlikte diğer sorumlular aleyhine dava açılması 717
B) 26.04.2016 Tarihinden Sonraki Dönem 724
a) Karayolu Yolcu Taşımalarında Zorunlu Sigorta yaptırma zorunluluğu ve sigortanın kapsamı 725
b) Yönetmeliğe göre yaptırılması zorunlu olan sigortalar 726
5) İHTİYARİ MALİ SORUMLULUK SİGORTASI 727
A) Genel olarak 727
B) Sigorta Teminatının Kapsamı 727
C) Ek Sözleşmeyle Teminat Kapsamına Alınabilecek Hal 728
D) Teminat Dışındaki Haller 728
a) Sigortalının kendisinin uğrayacağı zararlar 728
b) Aracı sevk ve idare edenin, aracı sevk ve idare ederken uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen talepler 728
c) İşletenin veya aracı sevk edenin eşinin, usul ve füruunun (kendisi ile evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların) ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri sürülen talepler 728
d) Araç sahibi ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlar dolayısıyla ileri sürülen talepler 729
e) Poliçede gösterilen aracın ve bu araç ile taşınan malların (yolcu bagajı ve benzeri eşya teminat dahilindedir) veya çekilen şeylerin bozulması zarar ve ziyaa uğraması yüzünden ileri sürülen talepler 729
f) Çalınan veya gasbedilen aracın sebep olduğu ve Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletenin sorumlu olmadığı zararlar ile aracın çalındığını ve/veya gasbedildiğini bilerek binen yolcuların zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülen talepler 729
g) Sürat yarışlarına iştirak ve yarış güzergahında yapılan antremanlar sırasında meydana gelebilecek zarar ve ziyan nedeniyle ileri sürülen talepler 730
...