Bedensel Zararlar
İçindekileri İncele
Üçüncü Baskıya Önsöz V
İkinci Baskının Önsözü VII
Birinci Baskının Önsözü IX
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK BEDENSEL ZARARLAR
I– KONUYA GİRİŞ 1
1– Zarar kavramı 1
2– Can zararı–mal zararı ayrımının gerekliliği 2
3– Beden bütünlüğüne verilen zararlar 4
4– Zarar ve sorumluluk 5
II– YASAL DÜZENLEMELER 6
1– Borçlar Yasası 6
2– Sosyal Güvenlik Yasalarında bedensel zararlar 9
3– Ceza Yasasında bedensel zararlar 10
III– BEDENSEL ZARARLAR 11
1– Bedensel zarar tanımı 11
2– Bedensel zarar türleri 12
İkinci Bölüm
BEDEN GÜCÜ KAYBI (SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK)
I– GENEL OLARAK 13
1– Tanım 13
2– Sürekli işgöremezlik durumu 13
II– BEDEN GÜCÜ KAYIPLARINA İLİŞKİN GÖRÜŞLER 14
1– Malvarlığı eksilmesi ve kazanç kaybı görüşünün yanlışlığı 14
2– Çalışma gücü kaybı görüşü 15
3– Güç kaybı tazminatının tanımı ve kapsamı 16
III– GÜÇ KAYBI TAZMİNATININ UYGULANMASI 17
1– Çalışanlar yönünden 17
2– Yaşlılar, emekliler, bir işi ve kazancı bulunmayanlar yönünden 20
3– Kendi ev hizmetlerini yapan ev kadınları yönünden 20
4– Ev hizmetlerinin tüm aile bireyleri tarafından yapıldığı ve onların da “güç kaybı tazminatı” isteme hakları bulunduğu kabul edilmelidir 21
5– Küçük yaşta sakat kalan çocuklar için de güç kaybı tazminatı istenebilir 23
6– Ağır engelli kişiler güç kaybı tazminatı isteyebilirler 25
7– Ayırtım gücünden yoksun, akıl hastalığı, akıl zayıflığı olan kişiler için de güç kaybı tazminatı istenebilir 26
8– Estetik zararlar için de “güç kaybı tazminatı” istenebilmelidir 26
IV– GÜÇ KAYBINDA SONRADAN ARTIŞLAR 27
1– Beden gücü kaybında sonradan artışlar yeni bir dava konusudur 27
2– Beden gücü kaybındaki her artış, yeni bir zamanaşımının başlangıcıdır 28
V– SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİKTE DEĞİŞİK DURUMLAR 28
1– Sürekli tam işgöremezlik durumu 28
2– Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar 29
VI– GÜÇ KAYBI TAZMİNATININ HESAPLANMASI 29
1– Zarar süreleri 29
2– Yaşam tabloları 30
3– Güç kaybı tazminatının parasal değerlendirmesi 31
4– Bedensel zararlarda indirimler 32
5– Bedensel zararlarda neler indirilmez 32
GÜÇ KAYBI TAZMİNATINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 33
1– Beden gücü eksilen kişinin kazançlarında bir azalma olmasa bile “güç kaybı tazminatı” isteyebileceğine ilişkin kararlar 33
2– İşçinin “pasif dönem” zararının da hesaplanacağına ilişkin kararlar 42
3– Yaşlıların, emeklilerin, bir işi ve kazancı olmayanların “güç kaybı tazminatı” isteme haklarına ilişkin kararlar 48
4– Ev kadınlarının “güç kaybı tazminatı” isteme haklarına ilişkin kararlar 51
5– Çocukların güç kaybı tazminatının olay tarihinden hesaplanacağına ilişkin yargıtay kararları 53
6– Beden gücü kaybındaki her artışın yeni dava konusu ve yeni bir zamanaşımının başlangıcı olacağına ilişkin kararlar 59
Üçüncü Bölüm
YAŞAM BOYU BAKIM GİDERLERİ
I– ANLAMI VE İŞLEVİ 71
1– Tanım 71
2– Bakım işini üstlenecek kişiler ve yaşam gerçekleri 71
3– Bakım işi, aile bireyleri için ağır bir külfet oluşturacağından, bakıcı giderlerinin yüzde yüz olarak hesaplanması ve indirim yapılmaması gerektiğine ilişkin Yargıtay kararları 74
4– Bakımın nasıl yapılacağı hakkında görüşler 76
5– Bakım giderleri nasıl hesaplanmalı 77
II– YAŞAM BOYU BAKIM GİDERLERİNİN İSTENME KOŞULLARI 77
1– Tüzük ve Yönetmeliklerde başkasının bakımına muhtaç olma halleri 77
2– Tıbbi terimlerin açıklanması 79
3– Sağlık Kurulu raporlarında belirtilmesi gereği 79
4– Beden gücü kayıp oranı temel ölçü değildir 80
III– YAŞAM BOYU BAKIM GİDERLERİNİN ÖZELLİKLERİ 80
1– Yaşam boyu bakım giderleri ile geçici işgöremezlikteki bakıcı masrafları birbiriyle karıştırılmamalıdır 80
2– Yaşam boyu bakım giderleri, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun artırımlı gelir bağlama hükümleriyle ilişkilendirilmemelidir 81
3– Yaşam boyu bakım giderleri tedavi giderleri kapsamındadır 83
4– Yaşam boyu bakım giderlerinin, tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketleri tarafından ödenmesi gerekmektedir 84
5– Sigorta şirketlerinin, bakım giderlerini, tedavi giderleri teminatından ödemeleri gerektiğine ilişkin Yargıtay kararları 85
IV– YAŞAM BOYU BAKIM GİDERLERİ NASIL HESAPLANMALIDIR 87
1– Hesaplama süresi 87
2– Parasal değerlendirme 88
3– Hesaplama oranları 90
V– YAŞAM BOYU BAKIMDA MANEVİ TAZMİNAT 91
1– Yaşam boyu bakıma muhtaç kişi için manevi tazminat istemi 91
2– Bakım işini üstlenen aile bireyleri için manevi tazminat istemi 92
Dördüncü Bölüm
BEDEN GÜCÜ KAYIPLARININ TESPİTİ
I– GENEL OLARAK 93
1– Beden gücü kayıpları hangi yönetmeliğe göre belirlenmelidir 93
2– Trafik kazalarından kaynaklanan beden gücü kayıpları hangi yönetmeliğe göre belirlenecektir 94
3– Yargıtay Özel Dairesinin yanlış kararları 95
II– YÖNETMELİKLER 96
1– Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 96
2– Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 100
3– Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iki yönetmeliği arasındaki farklar 101
4– Engellilik Yönetmelikleri 103
5– Trafik kazalarında sigorta ödemelerine ilişkin raporların geçerliği 106
6– Zorunlu Koltuk Sigortasında beden gücü kayıp oranının belirlenmesi 108
III– YÖNETMELİKLER HAKKINDA UZMANLARIN GÖRÜŞLERİ 109
1– Beden gücü kayıpları hangi yönetmeliğe göre belirlenmelidir 109
2– Yönetmeliklerdeki eksikler ve yetersizlikler 112
3– Raporlar arasındaki farklılıklar nasıl giderilebilir? 114
IV– YETKİLİ SAĞLIK KURULLARI 115
1– Adli Tıp Kurumu 115
2– Sosyal Güvenlik Kurumu yetkili sağlık kurulları 117
3– SGK. Yönetmeliklerine göre yetkili Sağlık Kurulları 117
4– Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre yetkili sağlık kurulları 118
V– RAPORLARA İTİRAZ YOLLARI 119
1– Genel olarak haksız eylemlerden zarar görenler yönünden 119
2– İş kazası ve meslek hastalıklarında raporlara itiraz yolları 120
3– Engelliler Yönetmeliğine göre raporlara itiraz yolları 123
VI– YARGITAY’IN YANLIŞ KARARLARI 123
1– Yargıtay Özel Dairesi’nin olay tarihlerine ve Yönetmeliklerin yürürlük dönemlerine göre rapor istemesinin yanlışlığı 123
2– Yargıtay Özel Dairesi kararları neden yanlıştır 124
3– Trafik kazalarında sigorta ödemeleri ve Anayasa Mahkemesi iptal kararı 128
4– Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’nin özellikleri 130
5– Yargıtay, beden gücü kayıplarının nasıl tespit edileceğini, konunun uzmanlarına bırakmalıdır 130
VII– RAPORLAR NASIL YAZILMALI 131
1– Raporlar açık, anlaşılır ve gerekçeli olmalı 131
2– Çalışma Gücü Kaybı ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’ne göre düzenlenecek raporlarda bulunması gerekenler 131
3– Engellilik Yönetmeliğine göre düzenlenen raporlar, haksız fiillerden kaynaklanan beden gücü kayıplarının tespitinde geçerli olamaz 132
VIII– BİLİRKİŞİLERİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI 132
1– Beden gücü kayıplarının tespitinde bilirkişinin sorumluluğu 132
2– Beden gücü kayıplarının tespitinin nasıl ve neye göre yapılacağı uzmanların bileceği bir iştir 133
3– Bilirkişiler, Yargıtay’ın yanlış kararlarına ve buna bağlı olarak mahkemelerin isteklerine göre rapor verirlerse ve bundan bir zarar doğarsa sorumlu olurlar 134
IX– MAHKEMELERE VE BİLİRKİŞİLERE UYARILAR 134
X– SÜREKLİ İŞGÖREMEZLİK DERECELERİ 135
1– Yüzde %10’un altındaki beden gücü kayıpları 136
2– Yüzde 10 – 50 arası beden gücü kayıpları 136
3– Yüzde %60’ın üzerindeki beden gücü kayıpları 136
4– Yaşam boyu sürekli başka birinin bakımına muhtaç olma durumu 137
XI– YARGITAY KARARLARI 138
1– Beden gücü kayıplarının tespiti 138
2– Raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi 144
3– Tespit davası ile ilgili Yargıtay kararları 146
Beşinci Bölüm
GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK
I– TANIMLAR VE KAVRAMLAR 151
1– Geçici işgöremezlik 151
2– Geçici tam işgöremezlik zararı 152
3– Geçici güç kaybı, çalışan–çalışmayan, yaşlı–çocuk herkes için söz konusudur 152
4– Geçici işgöremezlik süresi 153
5– Geçici işgöremezlik, geçici güç kaybı olup, tedavi giderleri kapsamında değildir 153
6– Geçici işgöremezlikte zarar ve tazminat türleri 154
7– Geçici işgöremezlikte bakıcı giderleri hangi koşullarda istenebilir 154
8– Geçici işgöremezlik zararı nasıl hesaplanacaktır 155
II– GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK SÜRESİNİN BELİRLENMESİ 155
1– Nasıl ve neye göre belirlenmeli 155
2– Geçmişte Adli Tıp Kurumu raporlarında süre belirlemesi 156
3– Günümüzde Adli Tıp Kurumu raporlarında süre belirlemesi 158
4– İş kazaları nedeniyle düzenlenen raporlar 159
5– Yargıtay kararlarına göre, geçici işgöremezlik süresinin belirlenmesi 160
III– GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK ZARARININ HESAPLANMASI 161
1– Geçici işgöremezlik zararı, kişi yüzde yüz (%100) güç kaybına uğramış gibi hesaplanacaktır 161
2– Geçici işgöremezlik, sürekli işgöremezlik gibi değerlendirilecektir 162
3– Kalıcı sakatlık oluşmamışsa 162
4– Yaralanan kişi, tedavi ve iyileşme süresi içinde ölmüşse 163
IV– GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK “GEÇİCİ GÜÇ KAYBI” ZARARIDIR 163
1– Geçici işgöremezlik, geçici güç kaybı olup, tedavi giderleri kapsamında değildir 163
2– Geçici işgöremezlik zararını sigorta şirketleri ödemek zorundadır 163
3– Geçici işgöremezlik zararlarından sigorta şirketlerinin sorumlu olacağına ilişkin Yargıtay kararları 164
V– GEÇİCİ GÜÇ KAYBI NEDENİYLE TAZMİNAT İSTENMESİ 166
1– Genel olarak 166
2– Çalışanlar yönünden geçici işgöremezlik zararı 167
3– Çalışmayan ve kazanç elde etmeyen kişiler yönünden 167
4– Ev kadınlarının geçici güç kaybı 168
5– Çocukların geçici güç kaybı 169
6– Geçici işgöremezlikte, geçici güç kaybı dışında istenebilecek zarar türleri 172
VI– GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİKTE ZARAR TÜRLERİ 173
1– Kazanç kaybı 173
2– İş kaybı 175
3– Yapılacak işin veya ısmarlanan eserin gecikmesinden doğan zararlar 177
4– İyileşmenin gecikmesinin mesleki alanda zarara neden olması 177
5– Mesleğin yitirilmesi veya değiştirilmesi yüzünden uğranılan zararlar 178
6– Öğrencilerin yıl kaybı zararı 179
7– Estetik zararların ekonomik geleceğe etkisi 181
8– Ruhsal sarsıntı ve sinir bozukluğu nedeniyle uğranılan zararlar 181
9– Kaza veya etkin eylem dışında bedensel zararlar 184
10– Ölüm öncesi geçici işgöremezlik zararları 184
11– Kaza geçiren kişinin yakınlarının maddi zararları 189
VII– GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİKTE BAKICI GİDERLERİ 190
1– Geçici işgöremezlikte “bakıcı giderleri” isteme koşulları 190
2– Bakım işinin davacının eşi ve aileye bireyleri tarafından üstlenilmiş olması “bakıcı gideri” istenmesine engel değildir 191
3– Hem geçici güç kaybı, hem bakıcı gideri istenemez 191
4– Bakıcı giderleri tedavi giderleri kapsamında olup, sigorta şirketlerinden istenebilir 191
VIII– GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİKTE YARDIMCI GİDERLERİ 192
1– Bakıcı ve yardımcı kavramları ve aradaki fark 192
2– Geçici işgöremezlikte “yardımcı kişi” giderleri istenmesi 192
GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK ZARARLARINA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI 196
Altıncı Bölüm
TEDAVİ VE İYİLEŞME GİDERLERİ
I– TANIM VE KAPSAM 213
1– Tedavi giderleri 213
2– Tedavi giderlerinin kapsamı 213
II– MASRAF TÜRLERİ 216
1– Doğrudan tedavi giderleri 216
2– Tedavi sırasında yapılan zorunlu harcamalar 217
3– Tedavi sonrasında yapılması zorunlu dolaylı harcamalar 217
4– İlerde yapılacak tedavi masrafları 217
III– TEDAVİ GİDERLERİNİ KANITLAMA İLKELERİ 217
1– Tedavi giderlerini kanıtlamada sağlanan kolaylıklar 217
a) Tedavi giderlerinin belgeye bağlanması koşul değildir 219
b) Tedavi giderleri her biçimde kanıtlanabilir 224
c) Tedavi giderleri tarifelerle sınırlı değildir 226
d) Tedavi giderlerinin resmi bir kurum tarafından ödenmiş olması, ek zararın istenmesine engel değildir 228
2– SGK. sağlık kurumları dışında, özel hastanelerde tedavi gören sigortalılar, bazı koşullarda, Kurum’dan tedavi giderlerini isteyebilirler 230
3– Özel hastanelerde tedavi görenlerin hakları 230
4– İlerde yapılması zorunlu tedavi giderleri “gerçekleşmiş zarar” niteliğinde olup, uzman bilirkişiye hesaplatılarak hüküm altına alınmalıdır 233
5– Yaşam boyu kullanılacak ilaç ve tıbbi malzeme giderleri istenebilir 235
6– Geçirilen bir hastalığı tetiklemesi veya bir hastalığı ortaya çıkarması 237
7– Harcama yapılmadan da tedavi gideri istenebilir 238
8– Tedavinin sürmekte oluşu ve ilerde de süreceğinin anlaşılması durumunda, yapılmış ve yapılacak tüm tedavi harcamaları uzman bilirkişiye hesaplatılıp hüküm altına alınmalıdır 238
9– Yurt dışında yapılan tedavi masrafları istenebilir 239
IV– TEDAVİ GİDERLERİNİ KANITLAMA YÖNTEMLERİ 240
1– Genel olarak 240
2– Hastanelerden istenecek belgeler 240
3– Yapılan masraflar karşılığı alınan belgeler 241
4– Savcılık veya Ceza mahkemesi dosyalarından yararlanılması 242
5– Tutanaklarda adı yazılı kişilerin çağrılıp dinlenmeleri 243
6– Taraf tanıklarının dinlenmeleri 243
7– Gerektiğinde, tedaviyi yapan hekimin görüşü alınmalıdır 244
8– Sağlık Kurullarına veya Adli Tıp Kurumu’na başvurmayı gerektiren durumlar 244
V– YARGICIN ZARARI VE KAPSAMINI ARAŞTIRMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ 245
1– Genel olarak 245
2– Tedavi giderleri yönünden yargıcın zararı ve kapsamını araştırma görevi 246
3– Yargıcın değerlendirmesi ile ilgili Yargıtay kararlarından örnekler 246
VI– BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ 250
1– Hesaplamayı kim yapacaktır? 250
2– Bilirkişi incelemesi konusunda Yargıtay’ın son dönem kararları 251
3– Hesaplama nasıl yapılmalı 252
a) Belgeli giderler nasıl değerlendirilmeli 252
b) Belgesiz (olası) harcamalar nasıl değerlendirilmeli 252
VII– TRAFİK KAZALARI VE TEDAVİ GİDERLERİ 254
1– Trafik kazasında tedavi giderlerinden sorumluluk 254
2– Tedavi giderlerine ilişkin yasa değişikliği 254
3– Yasa değişikliğinden sonraki gelişmeler ve Yargıtay kararları 255
4– Sigorta Genel Şartlarında tedavi giderleri 258
5– Sigorta Genel Şartlarında değişiklik yapılmasına karşın Yargıtay kararlarının değişmemiş olması 260
6– Yargıtay’ın son kararlarında yanlış değerlendirmeler 266
7– Belgeli veya belgesiz tedavi giderleri sigorta şirketlerinden nasıl istenebilecek 267
VIII– İŞ KAZALARINDA TEDAVİ GİDERLERİNDEN SORUMLULUK 269
1– İş kazalarında tedavi giderlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu sorumludur 269
2– İşverenin sorumluluğu 270
3– Kurumca sağlanacak sağlık hizmetleri ve yardımların türleri 270
4– Tedavi giderlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sorumlu olacağına ilişkin Yargıtay kararları 271
Yedinci Bölüm
EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN KAYIPLAR
I– YASA VE KAVRAM 275
1– Yasa hükmü 275
2– Ekonomik geleceğin sarsılmasının anlamı nedir 275
II– ÖĞRETİDEKİ GÖRÜŞLER 276
III– EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN ZARARLAR 278
1– Mesleğini yapamaz hale gelme 278
2– Mesleğini değiştirmek zorunda kalma 280
3– Mesleki alanda ilerleme olanağını yitirme 281
4– Erken emekliye sevkedilme 282
5– Beden gücünde eksilme nedeniyle bazı işleri yapamaz hale gelme 284
6– Tedavi ve iyileşme süresi içinde bazı olanak ve fırsatları kaçırmış olma 284
7– Ruhsal sarsıntıdan kaynaklanan güç kaybı zararı 285
8– Estetik zararların ekonomik geleceğe etkisi 286
IV– EKONOMİK GELECEĞİN SARSILMASINDAN DOĞAN ZARAR HESABI 286
1– Görüşler ve uygulama 286
2– Ekonomik geleceğin sarsılmasında yöntem belirleme 287
3– Nasıl hesaplanmalı 288
Sekizinci Bölüm
ESTETİK ZARARLAR
I– ANLAMI VE ÖNEMİ 293
1– Estetik zarar kavramı 293
2– Estetik zararların iş ve çalışma yaşamına etkisi 293
II– YARGIDAKİ UYGULAMALAR VE YARGITAY KARARLARI 294
1– Estetik zararlar için açılan davalarda yargı uygulaması 294
2– Ceza Yasasında estetik zararlara ilişkin hükümler 296
III– ÖĞRETİDEKİ GÖRÜŞLER 296
1– Tıp çevrelerinin görüşleri 296
2– Hukuk çevrelerinin görüşleri 299
3– Değerlendirmeler 300
III– YARGITAY’IN VE YARGININ OLUMLU KARARLARI 301
1– Yargıtay’ın estetik zararlar için, bir oran belirlenmek suretiyle “güç kaybı tazminatı” istenebileceğine ilişkin kararları 301
2– Yargıda olumlu kararlar 304
IV– YAPILMASI GEREKENLER 304
1– Günümüzde iş ve çalışma koşulları 304
2– Kimse ameliyata zorlanmamalı 305
3– Estetik zararlar için güç kaybı oranı belirlemenin gerekliliği 305
4– Yargıda yapılması gerekenler 306
V– ESTETİK ZARARLAR NASIL HESAPLANMALI 306
1– Olay örnekleri 306
2– Bilirkişi incelemesi nasıl yapılmalı veya nasıl yapılabilir 307
Dokuzuncu Bölüm
MESLEK HASTALIKLARI
I– TANIM 309
II– MESLEK HASTALIKLARI 309
1– Meslek hastalığı sayılmanın koşulları 309
2– Sigortalının mesleği 310
3– Meslek hastalığı sayılma 311
4– Meslek hastalığı türleri 311
III– MESLEK HASTALIĞININ TESPİTİ 312
1– Kurum Sağlık Kurulu raporu ile tespit olunması 312
2– Meslek hastalığının tespiti için yapılması gerekenler 313
3– Meslek hastalığının işten ayrıldıktan çok sonra ortaya çıkması 314
4– Değişik işyerlerindeki çalışmalar sonucu oluşan meslek hastalığı için yapılması gerekenler 315
5– Yeraltı maden işçilerinin meslek hastalığında otuziki yıl kuralı 316
6– Meslek hastalığının tespiti davası ve raporlara itiraz yolları 317
Onuncu Bölüm
TIBBİ HATADAN KAYNAKLANAN BEDENSEL ZARARLAR
I– TIBBİ HATANIN ÖZELLİKLERİ 321
1– Başka sorumluluklardan farkı 321
2– Hekimin yüksek özen gösterme yükümlülüğü 322
3– Hekimin en hafif kusurdan tam sorumlu olması 323
II– TIBBİ HATALAR 324
1– Tıbbi hatalardan kaynaklanan bedensel zarar örnekleri 324
2– Yargıtay kararlarından örnekler 325
3– Mahkeme dosyalarından örnekler 327
III– TIBBİ HATA NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI 331
1– Dava türü 331
2– Davalılar 332
3– Devletin özel hastanelerden sorumluluğu; özel hastanelerdeki tıbbi hatalardan dolayı Sağlık Bakanlığı’na karşı dava açılabilmesi 332
IV– ZAMANAŞIMI SÜRELERİ 333
1– Hekime karşı açılacak davada zamanaşımı 333
2– Özel hastanelere karşı açılacak davalarda zamanaşımı 334
3– Hekime, hastaneye ve sigorta şirketine karşı “ortaklaşa sorumluluk” hükümlerine göre açılacak davalarda zamanaşımı 334
4– Kamu hastanelerine karşı “idari yargıda” açılacak davalarda süre 335
5– Sigortalıların tedavi gördükleri hastanelere karşı açacakları davalarda zamanaşımı süresi 335
Onbirinci Bölüm
ÇEVRE VE ÜRÜN ZARARLARINDAN KAYNAKLANAN
BEDENSEL ZARARLAR
I– ÇEVRE ZARARLARI 337
1– Tanım 337
2– Çevre hakkı 337
3– İnsana verilen zararlar (can zararları) 338
4– Manevi zarar 340
5– Çevre zararlarında kanıt yükü 341
6– Çevreden kaynaklanan sağlık sorunlarını kanıtlama zorlukları 342
7– Çevre kirliliğinden kaynaklanan can zararları nedeniyle tazminat istemleri 343
8– Davacılar (zarar görenler) 344
9– Davalılar (Çevreyi kirletenler ve bozanlar) 344
II– ÜRÜN ZARARLARI 345
1– Kullanma amaçlı ürünlerden kaynaklanan bedensel zararlar 345
2– Yiyeceklerden kaynaklanan bedensel zararlar 345
3– Yiyeceklerden kaynaklanan bedensel zararlar nedeniyle açılacak davaların yasal dayanakları neler olmalıdır 348
4– Ürün zararlarından dolayı kimler dava edilebilir 349
Onikinci Bölüm
ENGELLİLİK VE ENGELLİ HAKLARI ENGELLİLERLE İLGİLİ DAVALAR
I– KONUYA GİRİŞ 351
II– ENGELLİ VE ENGELLİLİK 351
1– Engelli tanımı 351
2– Engelliliğin oluş ve ortaya çıkış nedenleri 352
3– Engellilik türleri 353
III– ENGELLİLER HAKKINDA YASAL DÜZENLEMELER 354
1– Engelliler hakkında kanun hükümleri 354
2– Başka yasalarda engellilere sağlanan haklar ve kolaylıklar 356
3– Engelliler için özel yönetmelikler 356
4– Engelliler için ulaşım kolaylıkları konusunda düzenlemeler 357
IV– ENGELLİLİĞİN BELİRLENMESİ VE BELGELENMESİ 357
1– Yönetmelikler 357
2– Yönetmeliklerde amaca aykırı düzenlemeler 358
3– Engelli raporları yargıda geçerli değildir 359
4– Kaza sonucu engelli hale gelenlerin raporları nasıl değerlendirilmeli 360
V– ENGELLİLERLE İLGİLİ DAVALAR 361
1– Genel olarak 361
2– Erken tanı ve koruyucu hizmetlerdeki eksiklik ve hatalar nedeniyle davalar 361
a) Gebeliğin izlenmesi sırasındaki hatalardan kaynaklanan engellilik durumları 361
b) Doğum sırasında yapılan hatalardan kaynaklanan engellilik durumları 363
c) Doğum sonrası kontrol ve özen eksikliğinden kaynaklanan engellilik 365
d) Tıbbi hatalardan kaynaklanan engellilik durumları 365
3– Trafik kazalarından kaynaklanan engellilik durumları 367
4– İş kazalarından kaynaklanan engellilik durumları 368
5– Çalışan engellilerle ilgili davalar 368
6– Engellilerin eğitim giderleri hakkında 369
7– Engellilere yapılan yardımlar hakkında 369
Onüçüncü Bölüm
BEDENSEL ZARARLAR NEDENİYLE TAZMİNAT DAVALARI
I– DAVA KONULARI 373
1– Sürekli işgöremezlikte tazminat konuları 373
2– Geçici işgöremezlikte tazminat konuları 376
II– TARAFLAR 378
1– Davacılar 378
2– Davalılar 379
III– DAVA AÇILMASI 380
1– Ön hazırlık 380
2– Ne tür dava açılacağı hakkında 382
3– Belirsiz alacak davası 382
4– Belirsiz alacak davasında “kanun yolları tükeninceye kadar“ dava değerinin birkaç kez artırılabileceği kabul edilmeye başlanmıştır. 388
5– Belirsiz alacak davasında bozmadan sonra dava değerinin artırılabileceğine ilişkin Yargıtay kararları 390
IV– BEDENSEL ZARARLARDA KANITLAR 392
1– Genel olarak 392
2– Zararı doğuran olaylara göre ek kanıtlara iki örnek 393
V– GÖREVLİ MAHKEME 394
1– Genel olarak 394
2– Trafik kazalarında görevli mahkeme 396
3– Yolcu taşımada görevli mahkeme ticaret mahkemeleridir 397
4– İş kazalarında görevli mahkeme 397
5– Devlet ve kamu kurumlarının taşıtlarının karıştığı kazalarda görevli mahkeme 398
6– Karayolları İdaresi’nin sorumluluğunda farklı düzenleme 398
7– Devlet ve kamu kurumlarına karşı açılacak davalarda görevli mahkeme 399
VI– YETKİLİ MAHKEME 400
1– Haksız fiilden doğan davalarda yetkili mahkeme 400
2– Davalının birden fazla olması halinde yetkili mahkeme 400
3– Sözleşmeden doğan davalarda yetkili mahkeme 401
4– Yolcu taşımada yetkili mahkeme 401
5– Trafik kazalarında yetkili mahkeme 402
6– Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetkili mahkeme 402
7– Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetkili mahkeme 403
VII– KUSUR VE SORUMLULUK 403
1– Dava şartı olarak kusur ve sorumluluk 403
2– Sorumluluk kavramı 404
3– Sorumluluğun kaynakları 404
4– Kusur 404
5– Kusur ve sorumluluk oranının belirlenmesi 405
6– Hukuk mahkemesinde kusur değerlendirmesi 406
7– Raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerekliliği 407
8– Ceza davasının sonucu beklenmeli midir? 408
VIII– TAZMİNATIN PARASAL ÖLÇÜSÜ 408
1– Genel olarak 408
2– Bedensel zararlarda değer ölçüsü 408
3– Bedensel zararların “parasal” ölçüsü 409
4– Kazanç araştırması ve gerçek kazançların belirlenmesi 411
5– Gerçek kazanç araştırmasının koşulu–mesleğin kanıtlanması 414
6– Devlet memurlarının tazminat hesabına esas kazançları nasıl belirlenmeli 415
7– Pasif dönem zarar hesabının parasal ölçüsü 415
IX– BEDENSEL ZARARLARDA FAİZ 415
1– Haksız fiillerde faiz başlangıcı 415
2– Sigortaların sorumluluğunda faiz başlangıcı 416
3– Maluliyet artışlarında faiz başlangıcı 417
4– Meslek hastalıklarında faiz başlangıcı 418
5– Faiz türleri 418
6– Dava dilekçesinde veya mahkeme kararında unutulan faizin ayrı bir dava ile istenmesi ve koşulları 419
7– Belirsiz alacak davasında, ilk dilekçede faiz istenmişse, artırım dilekçesinde bu isteğin yinelenmesi koşul değildir 420
8– Faiz davalarında zamanaşımı 421
9– Faiz davalarında zamanaşımına ilişkin Yargıtay kararlarından örnekler 421
X– DAVA AÇILIRKEN TAZMİNATIN GÜVENCEYE ALINMASI 422
1– Bedensel zararlar nedeniyle açılan davalarda “ihtiyati haciz” istenmesi 422
2– Bedensel zarar trafik kazasından kaynaklanmışsa alınacak önlemler 425
Ondördüncü Bölüm
BEDENSEL ZARARLARDA TAZMİNATTAN İNDİRİMLER
(TAZMİNATIN NETLEŞTİRİLMESİ)
I– KAVRAMLAR VE TANIMLAR 427
1– Zarar ve tazminat 427
2– Zarardan ve tazminattan indirimler 428
3– İndirim türleri 428
4– İndirimlerde sıra 429
II– TAZMİNATTAN ZORUNLU İNDİRİMLER 430
1– Kusur indirimi 430
2– Haksız tahrik indirimi 431
3– Sosyal Güvenlik Kurumu gelirlerinin indirimi 432
4– Yetersiz ödemelerin indirimi 433
III– TAZMİNATTAN HAKKANİYET GEREĞİ İNDİRİMLER 435
1– Kavramlar ve yasa hükümleri 435
2– Zarar görenin, zararı doğuran fiile razı olması 437
3– Zarar görenin, zararın doğmasında etkili olması (müterafik kusur) 446
4– Zarar görenin, zararın artması