Almanya, İsviçre ve Avusturya ile Karşılaştırmalı - Arsa Düzenlemeleri - (3194 Sayılı İmar Yasası'nın 18. Madde Uygulaması)
İçindekileri İncele
Önsöz 7
2. Baskıya Önsöz 11
3. Baskıya Önsöz 15
Kısaltmalar 45
Bölüm 01
ARSA POLİTİKASI
01.1. ARSA POLİTİKASININ ANLAMI VE KAPSAMI 50
01.2. TAŞINMAZ MALLAR POLİTİKASI VE ARAZİ YÖNETİMİ 56
01.2.1. Taşınmaz Mallar Politikası 56
01.2.2. Arazi Yönetimi ve Alan Yönetimi 61
01.2.3. Arazi Stoku 63
01.2.4. Değerlendirme 67
01.3. KENT TOPRAĞI VE ARSA İLİŞKİSİ 69
01.4. NÜFUS GÖSTERGELERİ 75
01.5. KONUT SORUNU 77
01.5.1. Uluslararası Belgelerde Sorunun Çerçevesi 79
01.5.2. Türkiye’de Resmî Belgelerde Konut Sorunu ve Gelinen Nokta 79
01.5.3. Konutun Finansmanı 81
01.5.4. Konut Üretimi 83
01.5.5. Konut Sorunu ve Arsa ile İlişkisi 84
01.5.6. Değerlendirme 86
01.6. TÜRKİYE’DE İMAR DÜZENİNİN VE MEVZUATININ NİTELİĞİ 87
01.7. BİR İTİRAF OLARAK İMAR AFLARI 89
01.8. ARSA POLİTİKASI İLE MEKANSAL PLANLAMA VE ARSA DÜZENLEMESİ İLİŞKİSİ 94
01.9. ARSA GELİŞTİRME STRATEJİLERİ 97
01.9.1. Klasik Sunu Planlaması 99
01.9.2. Belediye Arazilerinin Belediye Tarafından Geliştirilmesi 99
01.9.3. Belediye Tarafından Kurulan Bir Şirket Tarafından Geçici Edinim 100
01.9.4. Kentsel Sözleşme veya Tasarım ve Altyapı Planı 100
01.9.5. Kentsel Geliştirme Önlemleri 101
01.9.6. Değerlendirme 101
01.10. KENTSEL TOPRAK REFORMU 102
01.10.1. Toprak Reformu 102
01.10.2. Kentsel Toprak Reformu 103
01.10.3. Diriliş Romanında Tolstoy’un Toprak Reformu’na Yaklaşımı 109
01.10.4. Henry George'un Topraktaki Özel Mülkiyete Bakışı 115
01.11. MEKANIN ÜRETİMİ 119
01.12. TÜRKİYE’DE ARSA POLİTİKASININ ARAÇLARI VE YÖNELİMLERİ 127
01.12.1. Neden Olunan Sorunlar 129
01.12.2. Sorulması Gereken Sorular 130
01.12.3. Siyasetçiler ve Yöneticiler Boyutu 131
01.12.4. Finansman Boyutu 131
01.12.5. Daha Fazla İş Birliği 132
01.12.6. Arsa Politikasının Kapsamı 133
01.12.7. Arsa Politikasının Hedefleri 134
01.12.8. Arsa Politikasının Araçları 135
01.12.9. Özel Vurgu 1: Öncelik Boş Bekletilen Arsalar Olmalı 138
01.12.10. Özel Vurgu 2: Arazi Stoku Politikası 140
01.12.11. Özel Vurgu 3: Soba Borusu Modelleri Terk Edilmeli 141
01.12.12. Arsa Politikasının Başarısının Koşulları 143
01.12.13. Lefebvre’ye Geri Dönüş ve Değerlendirme 144
01.13. ALMANYA, AVUSTURYA VE İSVİÇRE’DE ARSA POLİTİKASININ TEMEL İLKELERİ 147
01.13.1. Genel Yaklaşım 147
01.13.1.1. Kavramlar 147
01.13.1.2. Arsa Geliştirme ve Arsaları Kentleşme Amacıyla Kullanma Neden Önemli Bir Konudur? 149
01.13.1.3. İdeal Bir Arsa Piyasası Modeli 152
01.13.2. Arsa Piyasalarında Var Olan Durum 153
01.13.2.1. Almanya 153
01.13.2.2. Avusturya 160
01.13.2.3. İsviçre 162
01.13.2.4. Özet 166
01.14. ARSA POLİTİKASININ EN ÖNEMLİ UYGULAMA ARACI OLARAK ARSA DÜZENLEMELERİNİN ÖNDERLERİ 170
01.15. ARSA POLİTİKASININ VE İMAR PLANLARININ UYGULANMASINDA CUMHURİYETİN İLK YILLARINDAN BU YANA YAŞANAN ZORLUKLARIN TARİHSEL ARKA PLANI 177
01.16. DEĞERLENDİRMELER VE SONUÇ 184
Bölüm 02
ARSA DÜZENLEMESİNİN ANLAMI, AMACI,
KAPSAMI VE TARİHÇESİ
02. ARSA DÜZENLEMESİNİN ANLAMI, AMACI, KAPSAMI VE TARİHÇESİ 187
02.1. ARSA DÜZENLEMESİNİN ANLAMI VE AMACI 187
02.1.1. Arsa Düzenlemesinin Anlamı 187
02.1.2. 3194 Sayılı İmar Yasası’nda Arsa Düzenlemesinin Amacı 192
02.2. ALMANYA, AVUSTURYA VE İSVİÇRE’DE DÜZENLEMENİN AMACI VE KULLANIM ALANI 197
02.2.1. Almanya’da Düzenlemenin Amacı ve Kullanım Alanı 197
02.2.2. Avusturya’da Düzenlemenin Amacı ve Kullanım Alanı 203
02.3. ALMANYA’DA VE İSVİÇRE’DE DÜZENLEMENİN İLKELERİ 204
02.3.1. Almanya’da Düzenlemenin İlkeleri 204
02.3.2. İsviçre’de Düzenlemenin ilkeleri 205
02.3.2.1. Zürih Kantonu’ndaki Yaklaşım 205
02.3.2.2. Bern Kantonu’ndaki Yaklaşım 206
02.4. ARSA DÜZENLEMESİNİN KAPSAMI 207
02.4.1. Türkiye’de Arsa Düzenlemesinin Kapsamını Belirleyen Etkenler 207
02.4.2. 3194 Sayılı İmar Yasası’nda Arsa Düzenlemesinin Kapsamı 209
02.4.3. Arsa Düzenlemesinin Uygulanamayacağı Yerler 217
02.4.4. İmar Yasası’nın 18. Maddesine Göre Düzenlemenin Kapsamı 221
02.5. ARSA DÜZENLEMESİNİN TARİHÇESİ 223
02.5.1. Türkiye’de Arsa Düzenlemesinin Tarihsel Gelişimi 223
02.5.2. Almanya’da Arsa Düzenlemesinin Tarihsel Gelişimi 227
02.5.2.1. Arsa Düzenlemelerine Götüren Önsel Gelişmeler 227
02.5.2.2. Arsa Düzenlemesinin Yasal Altlığa Kavuşturulması Yönündeki Çabalar 228
02.5.3. Türkiye’de ve Almanya’da Arsa Düzenlemesinin Tarihsel Gelişiminin Karşılaştırılması 232
Bölüm 03
ARSA DÜZENLEMESİNİN HUKUKSAL DAYANAKLARI, KADASTRO VE TAPU SİCİLİ İLE İLİŞKİLERİ
03.1. ARSA DÜZENLEMESİNİN HUKUKSAL NİTELİĞİ 238
03.1.1. Arsa Düzenlemesi Nitelik Olarak İmar Planından Farklı Bir İşlemdir 238
03.1.2. Arsa Düzenlemesi Nitelik Olarak Kamulaştırmadan Farklı Bir İşlemdir 242
03.1.2.1. Arsa Düzenlemesini Hatalı Değerlendiren ve Eleştiren Görüşler 242
03.1.2.2. Arsa Düzenlemesini Kamulaştırma Olarak Değerlendiren Anayasa Mahkemesi Kararı 243
03.1.2.3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na ve Anayasa Mahkemesi Kararına Göre Arsa Düzenlemesinin Kamulaştırmadan Farkı 244
03.1.2.4. Federal Almanya Anayasası ve Almanya Anayasa Mahkemesi Kararına Göre Arsa Düzenlemesinin Kamulaştırmadan Farkı 249
03.1.3. Arsa Düzenlemesi Nitelik Olarak Mülkiyetin İçeriğini Belirleyen Bir Araçtır 250
03.1.4. Türk ve Alman Anayasa Mahkemesi Kararlarında Arsa Düzenlemesinin Hukuksal Niteliği 255
03.1.5. Yargıtay’a Göre Arsa Düzenlemesinin Hukuksal Niteliği 256
03.2. ARSA DÜZENLEMESİNDE ÖNCELİKLE UYULACAK KURALLAR 256
03.2.1. Arsa Düzenlemesi İşlemlerinde Birinci Sırada Anayasa Kurallarının ve Anayasa Mahkemesi Kararlarının Uygulanması 258
03.2.1.1. Genel Çerçeve 258
03.2.1.2. Arsa Düzenlemesinde Anayasa’nın Etkisi 260
03.2.2. Arsa Düzenlemesi İşlemlerinde İkinci Sırada 3194 Sayılı İmar Yasası’nın ve Özel Yasaların Uygulanması 261
03.2.3. Arsa Düzenlemesi İşlemlerinde Üçüncü Sırada 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planlarının ve Plan Notlarının Temel Alınması 264
03.2.4. Arsa Düzenlemesi İşlemlerinde Dördüncü Sırada Tüzüklerin, Yönetmeliklerin ve Genelgelerin Uygulanması 265
03.2.4.1. İmar Yasası ile Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik’te Sayılan Genel Hizmet Alanları Arasında Farklılıklar 267
03.2.4.2. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün Arsa Düzenlemelerini Genelgelerle Yönlendirmesi 267
03.2.5. Değerlendirme 269
03.3. ARSA DÜZENLEMESİNDE TEMEL ALINAN TAPU KAYITLARINI OLUŞTURAN KADASTRO ÇALIŞMALARI 269
03.3.1. Kadastronun Tanımı 269
03.3.2. Kadastronun Tarihi 270
03.3.3. Cumhuriyet Döneminde Kadastro Çalışmalarının Başlatılması ve Tapu Sicilinin Oluşturulması 276
03.3.4. Arsa Düzenlemesinde Temel Alınan Tapu Kayıtlarını Oluşturan Kadastro Çalışmalarının Değerlendirilmesi 282
03.4. KADASTRO İLE OLUŞAN TAPU SİCİLİ VE MÜLKİYET SİSTEMİ 283
03.4.1. Kadastro ile Oluşan Tapu Sicilinin İlkeleri 283
03.4.2. Tapu Sicilinde Kayıtlı Mülkiyetin Kazanılmasında İyiniyet Unsuru 287
03.4.3. Tapu Sicilinde Düzeltme 292
03.4.4. Tapu Sicilinin Tutulmasından Doğan Bütün Zararlarda Devletin Sorumluluğu 300
03.4.4.1. Tapu Sicilinde İşlem Yapma veya İşlem Yapmaktan Kaçınma 303
03.4.4.2. Tapu Sicilinde Yapılan İşlemin veya İşlemden Kaçınmanın Hukuka Aykırı Olması 307
03.4.4.3. Tapu Sicilinin Yolsuz Tutulmasından Dolayı Maddi Bir Zararın Doğması 308
03.4.4.4. Zarar ile Tapu Sicilinin Yolsuz Tutulması Arasında Bir Nedensellik (İlliyet) Bağının Bulunması 310
03.4.4.5. Tapu Memurunun Şahsi Sorumluluğu ve Devletin Rücu Hakkı 311
03.4.5. Türkiye'de Kadastro ile Oluşan Tapu Sicilinin Değerlendirilmesi 316
03.5. KADASTRONUN SONA ERMESİ, TAPU SİCİLİNİN KESİNLEŞMESİ VE TÜRKİYE’DE İKİNCİ KADASTRO 319
03.5.1. Kadastronun Sona Ermesi ve Tapu Sicilinin Kesinleşmesi 319
03.5.2. Türkiye’de İkinci Kadastro 325
03.6. SAYISALLAŞTIRMA VE YENİLEME SONUCU GRAFİK KADASTRO İLE OLUŞAN TAPU PLANINDAKİ TAŞINMAZLARIN SINIRLARININ DEĞİŞMESİ, YÜZÖLÇÜMLERİNİN ARTMASI VEYA AZALMASI 327
03.6.1. Grafik Kadastro Sisteminde Sayısallaştırma ve Yenileme Çalışmaları 327
03.6.1.1. 3402 Sayılı Kadastro Yasası’nın 22. Maddesinin 2. Fıkrasının (a) Bendine Göre Yapılan Çalışmalar 329
03.6.1.2. 3402 Sayılı Kadastro Yasası’nın “Hataların Düzeltilmesi” Başlıklı 41. Maddesine Göre Uygulamalar 335
03.6.1.3. 3402 Sayılı Kadastro Yasası’nın “Sayısallaştırma” Başlıklı Ek 1. Maddesine Göre Uygulamalar 339
03.6.1.4. 2859 sayılı Tapulama ve Kadastro Paftalarının Yenilenmesi Hakkında Yasa’ya Göre Uygulamalar 339
03.6.2. Tapu Planındaki Taşınmazların Sınırlarının Değişmesi, Yüzölçümlerinin Artması veya Azalması ile İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları 344
03.6.3. 3402 sayılı Kadastro Yasası’nın 41. Madde Uygulamalarında Yüzölçümü Azalmaları ile İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları 345
03.6.4. 3402 Sayılı Kadastro Yasası’nın 22/2–a Maddesi Uygulamalarında Yüzölçümü Azalmaları ile İlgili Anayasa Mahkemesi Kararları 353
03.6.5. Sayısallaştırma ve Yenileme Sonucu Grafik Kadastro ile Oluşan Tapu Planındaki Taşınmazların Sınırlarının Değişmesi, Yüzölçümlerinin Artması veya Azalmasının Değerlendirilmesi 358
Bölüm 04
ARSA DÜZENLEMESİNİN YAPILMASINDA VE ONAYLANMASINDA YETKİLİ KURUMLAR, ORGANLAR VE MAKAMLAR
04. ARSA DÜZENLEMESİNİN YAPILMASINDA VE ONAYLANMASINDA YETKİLİ KURUMLAR, ORGANLAR VE MAKAMLAR 361
04.1. ARSA DÜZENLEMESİNİ YAPMAYA YETKİLİ MESLEK 361
04.1.1. Yetkinin Önkoşulu 361
04.1.2. Türkiye’de Yasa ve Yönetmeliklerde Arsa Düzenlemesini Yapmaya Yetkili Meslek 362
04.1.2.1. 3194 Sayılı İmar Yasası 362
04.1.2.2. Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik 363
04.1.2.3. Harita Mühendislik Hizmetlerini Yükümlenecek Müellif ve Müellif Kuruluşlarının Ehliyet Durumlarına Ait Yönetmelik 363
04.1.2.4. Tescile Konu Olan Harita ve Planlar Yönetmeliği 364
04.1.2.5. Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği 364
04.2. ARSA DÜZENLEMESİNİ YAPMA/YAPTIRMA YÖNTEMLERİ 365
04.2.1. Arsa Düzenlemesi İşinin İdarelerce Kendi Bünyelerinde Görevli Harita Mühendislerine Yaptırılması 366
04.2.2. Arsa Düzenlemesi İşinin İhale ile Yaptırılması 372
04.2.2.1. Arsa Düzenlemesi İşinin Kamu İhale Yasası’na Göre Yaptırılması 372
04.2.2.2. Kamu İhale Sözleşmeleri Yasası’na Göre İhalelere İlişkin Sözleşmelerin Düzenlenmesi ve Uygulanması 375
04.2.2.3. Harita Mühendislik Hizmetlerini Yükümlenecek Müellif ve Müellif Kuruluşların Ehliyet Durumlarına Dair Yönetmelik 376
04.2.3. Arsa Düzenlemesi İşinin Taşınmaz Malikleri Tarafından Yapılarak İdareye Sunulması 380
04.3. ALMANYA’DA, AVUSTURYA’DA VE İSVİÇRE’DE ARSA DÜZENLEMELERİNDE GÖREV VE YETKİ 383
04.3.1. Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de Arsa Düzenlemelerinde Görev ve Yetki 383
04.3.1.1. Almanya’da Arsa Düzenlemelerinde Görev ve Yetki 383
04.3.1.2. Avusturya’da Arsa Düzenlemelerinde Görev ve Yetki 385
04.3.1.3. İsviçre’de Bern Kantonu’nda Arsa Düzenlemelerinde Görev ve Yetki 385
04.3.2. Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de Arsa Düzenlemelerinin Yapılmasında Görevlerin ve Yetkinin Türkiye’deki Uygulamalarla ilgili Değerlendirilmesi 386
04.4. ARSA DÜZENLEMESİNİN YAPIMINDA VE ONAYLANMASINDA YETKİ 391
04.4.1. Arsa Düzenlemesinda İdarelere Verilen Yetkinin Dayanağı 391
04.4.2. İmar Hukukunda Yetkinin Dayandığı Hukuk Alanı 399
04.4.3. İdarelerin Yargı Yoluyla İmar Planı Yapımına Zorlanamaması 401
04.5. TÜRKİYE’DE ARSA DÜZENLEMESİNİ ONAYLAMAYA YETKİLİ İDARELER, ORGANLAR, KURULLAR VE MAKAMLAR 405
04.5.1. Arsa Düzenlemesini Onaylamada Yetkili Organlar, Kurullar ve Makamlar 405
04.5.2. Arsa Düzenlemesini Onaylamada Yetkili Organlara, Kurullara ve Makamlara Verilen Onaylama Yetkisinin Yasal Dayanakları 410
04.5.3. 5393 Sayılı Belediye Yasası’na Bağlı İl/İlçe Belediyelerine Verilen Arsa Düzenlemesini Onaylama Yetkisi 415
04.5.4. Büyükşehirlerde Arsa Düzenlemesinin Yapılmasında ve Parselasyon Planının Onaylanmasında Yetki 419
04.5.5. 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasası ile Büyükşehir Belediyelerine ve Büyükşehir İçindeki İlçe Belediyelerine Verilen Arsa Düzenlemesini Onaylama Yetki 429
04.5.6. Büyükşehirlerin, Yasalarla Büyükşehir Belediyesine Verilmiş Görevlerin ve Hizmetlerin Gerektirdiği İşlerle İlgili Arsa Düzenlemesinin Yapılmasında ve Parselasyon Planının Onaylanmasında Yetkisi 432
04.5.7. 5302 Sayılı Yasa ile İl Özel İdaresine Verilen Arsa Düzenlemesini Onaylama Yetkisi 434
04.5.8. 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na Verilen Arsa Düzenlemesini Onaylama Yetkisi 436
04.5.9. 3194 Sayılı İmar Yasası ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na Verilen Yetki 443
04.5.10. 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Yasası ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na Verilen Arsa Düzenlemesini Onaylama Yetkisi 445
04.5.11. 5393 Sayılı Belediye Yasası’nın 73. Maddesine Göre Yapılan Arsa Düzenlemelerinde Onaylama Yetkisi 447
04.5.12. 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Yasa Uyarınca Yapılan Arsa Düzenlemelerini Onaylama Yetkisi 451
04.5.13. TCDD Yasası ile Büyükşehir Belediyelerine ve İl/İlçe Belediyelerine Verilen Yetki 455
04.4.14. Türkiye’deki Arsa Düzenlemelerinin Görev ve Yetki Bakımından Değerlendirilmesi 456
04.6. ARSA DÜZENLEMELERİNİN AYRIKLI (İSTİSNAİ) BİR UYGULAMASI: 2981 SAYILI “İMAR AFFI” YASASI’NA GÖRE YAPILAN ARSA DÜZENLEMELERİ 458
04.6.1. Türkiye'de İmar Aflarını Yaratan Nedenler 460
04.6.1.1. Konunun Bağlamı 460
04.6.1.2. Türkiye'de 1948 Yılından Günümüze Kadar Gecekondu ve Kaçak Yapı Süreci 466
04.6.1.2.1. Özel Parselasyon ve Hisseli Satışlar 466
04.6.1.2.2. Türkiye’de İmar Affı Yasaları 474
04.6.1.2.3. Türk Hukuk Sisteminin Tapu Dışı İşlemlere Bakışı 477
04.6.2. 2981 Sayılı Yasa’nın 10/b, 10/c ve Ek 1. Maddelerine Göre Yapılan Uygulamalar 483
04.6.2.1. 2981 Sayılı Yasanın İmara Aykırı Ayrıklı (İstisnai) Durumları Hukukileştirmesi 484
04.6.2.2. Başkasının Arsa veya Arazisi Üzerine Yapılmış Gecekondular Hakkındaki Uygulamalar 484
04.6.2.3. İmar Mevzuatına Aykırı Yapılara Ruhsat ve Kullanma İzni Verilmesi Uygulamaları 486
04.6.2.4. Kat İrtifakı Kurulmuş Yapılarda Yapı Ruhsatına Aykırı İnşa Edilmiş Bağımsız Bölümlerin ve Katların Hukukileşmesi 487
04.6.2.5. Paylı (Hisseli) veya Özel Parselasyona Dayalı Arsa veya Arazilerde, Fiili Kullanma Durumları Dikkate Alınarak Tapu Verilmesi 490
04.6.2.5.1. Özel Parselasyon Krokisinin Tapu Planı (Kadastro Haritası) Olarak Kabul Edilmesi 490
04.6.2.5.2. Özel Parselasyon Yapılan Yerlerde Tapu Verme İşleminin İkinci Kadastro Sayılmaması 491
04.6.2.5.3. Özel Parselasyon Krokisi Üzerinde Kamu Hizmetlerine Ayrılan Yerler 491
04.6.2.5.4. Danıştay’ın ve Yargıtay’ın Özel Parselasyona Dayalı Yapılan Tescil İş–lemleri ile İlgili Kararlarından Bazıları 494
04.6.2.6. İmara Aykırı Yapıların, İmar Mevzuatına Uygun İnşa Edilerek Kullanma İzni Alınmış Yapılar Olarak Kabul Edilmesi 496
04.6.2.7. Gecekondulara Tapu Tahsis Belgesi Verilmesi, Tespit ve Değerlendirme İşlemleri 499
04.6.2.7.1. Tapu Tahsis Belgesi Verilen Gecekondular ile İlgili İncelemeler 503
04.6.2.7.2. Tapu Tahsis Belgesinin Tapuya Dönüşmesi ve Verilen İmar Parsellerini Ödeme Koşulları 504
04.6.2.8. Gecekondu Alanlarında Islah İmar Planı Yapılması 504
04.6.2.8.1. Islah İmar Planlarının Yapılması Koşulları ve Yetkili İdareler 505
04.6.2.8.2. Islah İmar Planlarında Bina Yükseklikleri 506
04.6.2.8.3. Islah İmar Planları ile Uygulama İmar Planları Arasındaki Farklar 507
04.6.2.9. Islah İmar Planına Dayalı Arsa Düzenlemesi Uygulamaları 508
04.6.2.9.1. 2981 Sayılı Yasa’nın 10/c Maddesi Uyarınca ve Islah İmar Planına Göre Arsa Düzenlemesi Yapılması 508
04.6.2.9.2. Paylı (Hisseli) Taşınmazlarda Her Bir Paydaşa (Hissedara) Bağımsız (Müstakil–Ferdileşmiş) İmar Parseli Verilmesi 509
04.6.2.9.3. 2981 Sayılı Yasa’nın 10/c Uygulamalarında Bedele Dönüştürme 511
04.6.2.9.4. 2981 Sayılı Yasa’nın 10/c Maddesine Göre “Kanuni İpotek” 512
04.6.2.9.5. 2981 Sayılı Yasa’nın 10/c Maddesine Göre “Kanuni İpotek” Tesisinde Bazı Taşınmazlar Lehine Yapılan Uygulamalar 518
04.6.2.9.6. Payları Bedele Dönüştürülerek Tapudan Terkin Edilen Kişilerin Paylarını Kullananlar Aleyhine Kanuni İpotek Bedelinin Artırılması Davası Açması 518
04.6.2.10. 2981 Sayılı Yasa’da 3194 Sayılı İmar Yasası’na Göre Yapılan Arsa Düzenlemeleri İçin de Hüküm Konulması 519
04.6.2.11. Uygulamaların Örnek Oluşturmaması 524
04.6.3. 2981 Sayılı “İmar Affı” Yasası’nın ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi 524
Bölüm 05
ARSA DÜZENLEMELERİNİN YAPILMASINDA
İŞLEM SIRASI VE SÜREÇLERİ
05. ARSA DÜZENLEMELERİNİN YAPILMASINDA İŞLEM SIRASI VE SÜREÇLERİ 527
05.1. DÜZENLEME SAHALARININ TESPİTİ ESASLARI 533
05.1.1. Düzenleme Sahalarının Tespitinde Yetkili Organlar 533
05.1.2. Düzenleme Sahalarının Tespiti Kararı 538
05.1.3. Almanya’da ve İsviçre’de Arsa Düzenlemesi Bölgesi 540
05.1.3.1. Almanya’da Arsa Düzenlemesi Bölgesi 541
05.1.3.2. İsviçre’de Arsa Düzenlemesi Bölgesi 541
05.1.4. Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de Arsa Düzenlemesi Kararı 542
05.1.4.1. Almanya’da Arsa Düzenlemesi Kararı 542
05.1.4.2. Avusturya’da Arsa Düzenleme Kararı 543
05.1.4.3. İsviçre’de Bern Kantonu’nda Arsa Düzenleme Kararı 544
05.1.5. Almanya’da ve İsviçre’de Arsa Düzenlemesine Katılım 545
05.1.5.1. Almanya’da Arsa Düzenlemesine Katılım 545
05.1.5.2. İsviçre’de Arsa Düzenlemesine Katılım 546
05.2. ARSA DÜZENLEMESİ SINIRININ GEÇİRİLMESİ 546
05.2.1. Arsa Düzenlemesi Sınırının Geçirilmesinde İlkeler 546
05.2.2. Arsa Düzenlemesinin Uygulanamayacağı Yerler Düzenleme Sınırının Dışında Bırakılmalıdır 550
05.2.3. Arsa Düzenlemesinin Yapılabileceği En Küçük Toprak Parçası Bir İmar Adasıdır 551
05.3. TAPU KAYITLARININ VE PARSEL SINIRLARININ ELDE EDİLMESİ 553
05.3.1. Arsa Düzenlemesinde Tapu Kayıtlarının Temel Alınması 553
05.3.2. Tapu Kayıtlarının ve Parsel Sınırlarının Elde Edilmesi 554
05.3.3. Arsa Düzenlemesine Giren Parsellerin Düzenleme Dışında Bırakılması 558
05.3.4. Arsa Düzenlemesinde, Taşınmaz Maliklerinde, Ayni ve Şahsi Haklarda, Şerhlerde ve Belirtmelerde Herhangi Bir Düzeltme ve Değişiklik Yapılamaz 561
05.3.5. Almanya’da ve Avusturya’da Düzenleme Kararının İlanı 561
05.3.5.1. Almanya’da Arsa Düzenlemesi Kararının İlanı 562
05.3.5.2. Avusturya’da Arsa Düzenlemesi Kararının İlanı 563
05.3.6. Almanya’da ve İsviçre’de Durum (Halihazır+Kadastro) Haritası ve Durum Kaydı 563
05.3.6.1. Almanya’da Durum (Halihazır+Kadastro) Haritası ve Durum Kaydı 563
05.3.6.2. İsviçre’nin Bern Kantonu’nda Durum (Halihazır+Kadastro) Haritası ve Durum Kaydı 564
05.3.7. Almanya’da ve İsviçre’de Resmi Sicillerin Düzeltilmesi 564
05.3.7.1. Almanya’da Resmi Sicillerin Düzeltilmesi 564
05.3.7.2. İsviçre’nin Bern Kantonu’nda Resmi Sicillerin Düzeltilmesi 565
05.3.8. Almanya’da ve Avusturya’da Masraflar ve Finansman 566
05.3.8.1. Almanya’da Masraflar ve Finansman 566
05.3.8.2. Avusturya’da Masraflar ve Finansman 566
05.4. TAPU KAYITLARINA BELİRTME YAPILMASI 567
05.4.1. Türkiye’de Arsa Düzenlemesinin Tapu Kayıtlarında Belirtilmesi 567
05.4.2. Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de Arsa Düzenlemesinin Tapu Kayıtlarında Belirtilmesi 569
05.4.2.1. Almanya’da Arsa Düzenlemesinin Tapu Kayıtlarında Belirtilmesi 569
05.4.2.2. Avusturya’da Arsa Düzenlemesinin Tapu Kayıtlarında Belirtilmesi 570
05.4.2.3. İsviçre’de Arsa Düzenlemesinin Tapu Kayıtlarında Belirtilmesi 570
05.5. AYIRMA ÇAPI 571
Bölüm 06
ARSA DÜZENLEMELERİNDE DÜZENLEME ORTAKLIK PAYI (DOP)
06. ARSA DÜZENLEMELERİNDE DÜZENLEME ORTAKLIK PAYI (DOP) 573
06.1. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ TANIMI VE AMACI 577
06.2. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ KAPSAMI 579
06.2.1. Danıştay Kararları ile Genel (Umumi) Hizmet Alanı Olduklarına Karar Verilen Yerler 582
06.2.2. İmar Yasası’nın 18. Maddesinde Sayılanların Dışında ve Onlardan Fazla Olarak Yönetmelikle Genel (Umumi) Hizmet Alanı Olduklarına Karar Verilen Yerler 584
06.2.3. İmar Yasası’nın 18. Maddesinde Sayılan Genel (Umumi) Hizmet Alanlarının İdari İşlemle Arttırılmasının Bu Kez Doğrudan Yasa ile Öngörülmesi 586
06.2.4. Arsa Düzenlemelerinde Kamu Tesisleri Arsalarına Tahsis (KOP) 591
06.2.5. Genel (Umumi) Hizmet Alanlarının Birçoğunun Yerel ve Ortaklaşa Nitelikte Olmaması ve Bazılarının Birden Fazla Kullanım İçermesi 595
06.2.6. Genel (Umumi) Hizmet Alanlarında Özel Tesis Yapılması 597
06.3. DÜZENLEME DOLAYISIYLA MEYDANA GELEN DEĞER ARTIŞLARI 597
06.4. GENEL (UMUMİ) HİZMET ALANLARININ HUKUKSAL NİTELİKLERİ 601
06.4.1. Yol 602
06.4.1.1. Yolların Hukuki Niteliği 602
06.4.1.2. İmar Planlarında Yol Olarak Görünen Yerler 605
06.4.1.3. Tapuda Kayıtlı Olmayan, Ancak İmar Planlarında Yol Olarak Görünen Yerler 606
06.4.1.4. Tapuda Gerçek Kişiler ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri Adına Kayıtlı Olan ve Aynı Zamanda İmar Planlarında Yol Olarak Görünen Yerler 606
06.4.1.5. Kadastro Yollarının İmar Planıyla Kamu Malı Niteliğini Yitirmesi 607
06.4.1.6. Kadastro Yollarının İmar Planıyla Nitelik Değiştirdikten Sonra Farklı Yasalarla Farklı Uygulamalara Konu Olmaları 608
06.4.1.7. Otoyol İçin Kamulaştırılan, Sonrasında Kapanan Yollar ve Yol Fazlalarıyla İlgili Uygulamalar 610
06.4.2. Meydan 610
06.4.2.1. Meydanların Hukuki Niteliği 610
06.4.2.2. Meydanların İmar Planıyla Kamu Malı Niteliğini Yitirmesi 611
06.4.2.3. Meydanların Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 613
06.4.2.4. Meydanlar Üzerinde Yapılaşma Hakkı 614
06.4.2.5. İmar Planlarında “Meydan” Olarak Özgülenen Tapuda Maliye Hazinesi Mülkiyetindeki Yerler 615
06.4.3. Otopark 615
06.4.3.1. Otoparkların Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 615
06.4.3.2. İmar Planlarında “Otopark” Olarak Özgülenen Tapuda Maliye Hazinesi Mülkiyetindeki Yerler 616
06.4.3.3. Otoparkların İmar Hukuku İçindeki Önemi 616
06.4.3.4. Yönetmelik Eki Liste: Yerleşim Alanlarında Otopark Aranması Gereken Kullanım Çeşitleri ve Bunlara Ait En Az Otopark Miktarları 618
06.4.3.5. Otopark Gereksiniminin Kısmen veya Tamamen Parselde Karşılanamadığı Durumlar 618
06.4.3.6. Otoparkların, Yapı Ruhsatı/Yapı Kullanma İzni ile Kat irtifakı/Kat Mülkiyeti ile İlişkileri 619
6.4.4. Yeşil Alan 622
06.4.4.1. Yeşil Alanların Hukuki Niteliği 622
06.4.4.2. Yeşil Alanın Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 622
06.4.4.3. Tapuda Maliye Hazinesi Mülkiyetinde Olup İmar Planlarında “Yeşil Alan” Olarak Özgülenen Yerler 623
06.4.4.4. Yeşil Alanlar Üzerinde Yapılaşma Hakkı 624
06.4.4.5. Taşınmazların Yeşil Alana Dönüştürülerek Mağduriyet Yaratılması 625
06.4.4.6. Yeşil Alanların Kamunun Eline Geçmesi 628
06.4.5. Park 629
06.4.5.1. Parkların Hukuki Niteliği 629
06.4.5.2. Parkların Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 629
06.4.5.3. Parklar Üzerinde Yapılaşma Hakkı 630
06.4.5.4. Park ile Kültürpark Arasındaki Fark 630
06.4.6. Çocuk Bahçesi/Parkı 631
06.4.6.1. Çocuk Bahçesinin Hukuki Niteliği 631
06.4.6.2. Çocuk Bahçesinin Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 631
06.4.6.3. Çocuk Bahçeleri Üzerinde Yapılaşma Hakkı 632
06.4.7. İbadet Yeri 632
06.4.7.1. İbadet Yerlerinin Hukuki Niteliği, Tespiti ve Tescili 634
06.4.7.2. İbadet Yapılarının Yapımında Yetkili İdare ve Kurallar 640
06.4.7.3. İbadet Yerlerinin Bakımı ve Yönetimi Kime Aittir? 643
06.4.7.4. İbadet Yerlerinde Dini Tesise Hizmet Veren Ticari Mekânlar Yapılabilir mi? 644
06.4.7.5. İmar Mevzuatına Aykırı Yapılan Camilerden Sorumlu İdare 649
06.4.7.6. İbadet Yerleri İmar Affından ve İmar Barışından Yararlanabilir mi? 650
06.4.7.7. Diğer İbadet Yerleri 652
06.4.7.7.1. Avrupa Birliği Müktesebatına Uyum Çalışmaları 652
06.4.7.7.2. Ülkemizin İnanç Haritası 653
06.4.7.7.3. Değerlendirme 654
06.4.8. Karakol 655
06.4.8.1. Karakolun Hukuksal Niteliği 655
06.4.8.2. Karakolun Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 655
06.4.8.3. Karakol Alanı Üzerinde Yapılaşma Hakkı 656
06.4.9. Pazar Yeri 657
06.4.9.1. Pazar Yerlerinin Hukuksal Niteliği 657
06.4.9.2. Pazar Yerlerinin Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 658
06.4.9.3. Pazar Yerlerinin Yer Seçimi ve Üzerindeki Yapılaşma Durumu 658
06.4.10. Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretime Yönelik Eğitim Tesis Alanları 659
06.4.10.1. Millî Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Öğretime Yönelik Eğitim Tesis Alanlarının Hukuksal Niteliği 659
06.4.10.2. Millî Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Öğretime Yönelik Eğitim Tesis Alanlarının Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 660
06.4.10.3. Millî Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Öğretime Yönelik Eğitim Tesis Alanları Üzerinde Yapılaşma Hakkı 664
06.4.11. Semt Spor Alanı 666
06.4.11.1. Semt Spor Alanının Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 666
06.4.11.2. Semt Spor Alanı ile İlgili Mekânsal Planlama Kararları 667
06.4.12. Özel Tesis Yapılmasına Konu Olmayan Ağaçlandırılacak Alan 668
06.4.12.1. Özel Tesis Yapılmasına Konu Olmayan Ağaçlandırılacak Alanların Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 668
06.4.12.2. Özel Tesis Yapılmasına Konu Olmayan Ağaçlandırılacak Alanların Mekânsal Planlama Sistemindeki Tanımı ve Yeri 670
06.4.13. Otoyol Hariç Erişme Kontrolünün Uygulandığı Yol 671
06.4.13.1. Kesinleşen Karayolu Güzergâh Planları ve Düzenleme Ortaklık Payı 672
06.4.13.2. Otoyol Hariç Erişme Kontrolünün Uygulandığı Yolun Tanımlandığı Mevzuat 673
06.4.14. Su Yolu 674
06.4.15. Taşkın Kontrol Tesisi Alanları 678
06.4.16. Sağlık Bakanlığı’na Bağlı Sağlık Tesis Alanları 679
06.4.16.1. Sağlık Bakanlığı’na Bağlı Sağlık Tesis Alanlarının Hukuksal Niteliği 680
06.4.16.2. Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesis Alanlarının Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 680
06.4.16.3. Sağlık Bakanlığı’na Bağlı Sağlık Tesis Alanları ile İlgili Mekânsal Planlama Kararları ve Yapılaşma Hakları 682
06.4.16.4. Özel Hastaneler Düzenleme Ortaklık Payından (DOP) Karşılanan Genel (Umumi) Hizmet Alanları İçinde Değerlendirilebilir mi? 683
06.4.17. Toplu Taşıma İstasyonları ve Durakları 685
06.4.17.1. Tapuda Maliye Hazinesi Mülkiyetinde Olan ve İmar Planlarında “Toplu Taşıma İstasyonları ve Durakları” Olarak Özgülenen Yerler 686
06.4.17.2. Toplu Taşıma İstasyonları ve Durakları ile İlgili Yetkili İdare 687
06.4.18. Resmî Kurum Alanı 687
06.4.18.1. Resmî Kurum Alanının Hukuki Niteliği 687
06.4.18.2. Resmî Kurum Alanının Genel Hizmet Alanı Niteliği 688
06.4.19. Belediye Hizmet Alanı 689
06.4.19.1. Belediye Hizmet Alanının Hukuksal Niteliği 689
06.4.19.2. Belediye Hizmet Alanının Genel (Umumi) Hizmet Alanı Niteliği 690
06.4.20. Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı 692
06.4.21. Rekreasyon Alanı Olarak Ayrılan Parseller 694
06.4.21.1. Rekreasyon Alanlarının Niteliği 694
06.4.21.2. Rekreasyon Alanlarının Düzenleme Ortaklık Payından Karşılanamayacağına İlişkin Danıştay Kararları 695
06.4.21.3. Rekreasyon Alanlarının Kamu Tesisleri Arsaları (KOP) Olarak Değerlendirilemeyeceğine İlişkin Bir Danıştay Kararı 696
06.4.21.4. “Rekreasyon Alanı” ile “Rekreaktif Alan” Arasındaki Fark 696
06.4.21.5. Rekreasyon Alanlarında Yapı Ruhsatı Düzenlenemeyeceğine İlişkin Bir Danıştay Kararı 697
06.4.22. Mesire Alanları 699
06.4.22.1. Mesire Yerleri Yönetmeliği 700
06.4.22.2. Ormanlardaki Mesire Yerleri 700
06.4.22.3. Göl ve Deniz Kıyılarındaki Mesire Yerleri 702
06.4.23. Kamuya Ait Kreş ve Gündüz Bakım Evleri 703
06.4.24. Bölgenin Geneline Hizmet Veren Spor Alanı 705
06.4.25. Kamu Hizmeti İçin Planlanan Teknik Altyapı Alanları 706
06.4.26. Trafo Alanları 708
06.4.27. Otogar Alanı 709
06.4.28. Uygulama İmar Planı Kararı ile Getirilen Diğer Umumi ve Kamu Hizmet Alanları 710
06.5. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ (DOP) ve DÜZENLEME ORTAKLIK PAYI ORANININ (DOPO) HESAPLANMASI 714
06.5.1. 02.11.1985 tarihli Resmî Gazete’de Yayımlanan İmar Kanunu’nun 18’inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmelik’te DOP ve DOPO Hesabı 716
06.5.2. 22.02.2020 Tarihli Resmî Gazete’de Yayımlanan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik’te DOP ve DOPO Hesabı 716
06.5.3. Düzenlemeye Giren Parsellerin Tam ve Eksiksiz Olması ve Eşit Oranda DOP Düşülmesi 721
06.5.4. Bazı Parsellerden Düzenleme Ortaklık Payı Alınmaması İşlemin İptal Nedenidir 722
06.5.5. Kapanan Yollar ve Yol Fazlalarının Bulunması Durumunda DOP ve DOPO Hesabı 724
06.5.6. Ayırma ve Birleştirme ile Oluşan Parsellerin Bulunması Durumunda DOP ve DOPO Hesabı 729
06.5.7. Bağışlanan Arazi Parçalarının Bulunması Durumunda DOP ve DOPO Hesabı 732
06.5.8. Kamulaştırılan Alanların Bulunması Durumunda DOP ve DOPO Hesabı 737
06.6. GENEL (UMUMİ) HİZMET ALANLARININ DOP ORANINDAN FAZLA OLMASI 739
06.6.1. 02.11.1985 Tarihli Resmî Gazete’de Yayınlanan İmar Kanunu’nun 18’inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlenmesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yürürlükten Kalkan Yönetmelik 742
06.6.2. 22.02.2020 Tarihli Resmî Gazete’de Yayımlanan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik 744
06.6.3. Hesaplanan DOP Oranının Yasadaki DOP Oranına İndirilmesi İçin Tescil Harici Alanlardan Yararlanılması 749
06.7. İKİNCİ KERE DOP KESİLMESİ: DAHA ÖNCE ARSA DÜZENLEMESİ GÖRMÜŞ PARSELLERDE DOP VE DOPO HESABI 762
06.7.1. Konunun Kapsamı 762
06.7.2. Parselasyonda Herhangi Bir Parselden Bir Kereden Fazla Düzenleme Ortaklık Payı Alınmasına İlişkin Danıştay Kararı 767
06.7.3. 2981 Sayılı Yasa’ya Göre Yapılan Düzenlemelerde İkinci Kere DOP 770
06.8. DÜZENLEME ORTAKLIK PAYININ BEDELE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ 771
06.8.1. 2019 Düzenlemesi Öncesi Durum 771
06.8.1.1. İmar Yasası’nın 18. Maddesindeki Düzenleme 771
06.8.1.2. Düzenleme Ortaklık Payının Bedele Dönüştürülmesinde Yönetmeliğin Başarılı Olamamasının Nedenleri 772
06.8.1.3. 2019 Yılı Öncesi Düzenleme Ortaklık Payının Bedele Dönüştürülmesinin Değerlendirilmesi 774
06.8.2. 2019 Yılında Yapılan Yeni Düzenleme 776
06.8.3. Düzenleme Ortaklık Payının Bedele Dönüştürülmesinin Nedeni Olan Yapının Niteliği 778
06.8.3.1. İmar Planının İptaliyle Kendiliğinden Geçersiz Duruma Gelen Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni Verilen Yapıların Durumu 780
06.8.3.2. Hukuka Aykırı Verilen Yapı Ruhsatı Açısından Kazanılmış Hak 781
06.8.3.3. Ruhsat Alınmadan Başlanan veya Ruhsat ve Eklerine veya Ruhsat Alınmadan Yapılabilecek Yapılarda Projelerine ve İlgili Mevzuatına Aykırı Yapıların İmar Barışı ile Hukukileştirilmesi 784
06.8.4. Düzenleme Ortaklık Payının Alınamadığı Durumlarda Bedele Dönüştürülecek Payların Hesaplanması 786
06.8.5. Düzenleme Ortaklık Payının Alınamadığı Durumlarda Bedele Dönüştürülecek Payların Değer Tespiti 787
06.9. GENEL (UMUMİ) HİZMET ALANLARININ TAPUYA TESCİLİ 793
06.9.1. Yeni Düzenlemenin Anlamı 793
06.9.2. 3194 Sayılı İmar Yasası’nın 11. Maddesi Gereği Kamuya Ait Taşınmazların Tahsisi ve Tescili 798
06.10. YAPILARIN VE AĞAÇLARIN BAŞKASINA AİT PARSELLERDE VE GENEL HİZMET ALANLARINDA KALMASI 800
06.11. ALMANYA’DA DÜZENLEME ORTAKLIK PAYI VE EŞDEĞERLİK 802
Bölüm 07
ARSA DÜZENLEMELERİNDE DAĞITIM: DÜZENLEMEYE GİREN PARSELLERİN İMAR PARSELLERİNE DAĞITILMASI
07. ARSA DÜZENLEMELERİNDE DAĞITIM: DÜZENLEMEYE GİREN PARSELLERİN İMAR PARSELLERİNE DAĞITILMASI 807
07.1. ARSA DÜZENLEMELERİNDE DAĞITIMIN ROLÜ 807
07.2. DÜZENLEMEYE GİREN PARSELLERİN İMAR PARSELLERİNE DAĞITILMASI İLE İLGİLİ İMAR YASALARINDAKİ VE YÖNETMELİKLERİNDEKİ KURALLAR 809
07.2.1. Düzenlemeye Giren Parsellerin İmar Parsellerine Dağıtılması ile İlgili İmar Yasalarındaki Kurallar 809
07.2.2. Düzenlemeye Giren Parsellerin İmar Parsellerine Dağıtılması ile İlgili Yönetmeliklerdeki Kurallar 815
07.2.3. Yasa’ya ve Yönetmeliklere Göre Dağıtım Koşulları 818
07.3. DAĞITIMIN HUKUKSAL BOYUTU 819
07.3.1. Paylı Mülkiyet Olarak Dağıtım 819
07.3.2. Bağımsız Mülkiyet Olarak Dağıtım 826
07.3.3. Kat Mülkiyetli Olarak Dağıtım 828
07.4. DAĞITIMIN TEKNİK BOYUTU 833
07.4.1. Teknik Boyut Açısından Hukuk Kaynaklarındaki Düzenlemeler 835
07.4.1.1. İmar Yasası’nın 18. ve 19. Maddeleri 835
07.4.1.2. Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik 836
07.4.1.3. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği 839
07.4.1.4. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği 842
07.4.1.5. Çıkarımlar ve Değerlendirmeler 843
07.4.2. Düzenleme Sonucu Taşınmaz Maliklerine Verilecek Parsellerin Konuma Göre Dağıtımı 844
07.4.2.1. Kadastro Parselinin Bulunduğu Yerden Tahsis 845
07.4.2.1.1. Düzenlemeye Giren Parselin Bulunduğu Yerden Tahsisi 845
07.4.2.1.2. Düzenlemeye Giren Parselin Aynı Yerdeki İmar Parsellerine Tahsisi 846
07.4.2.1.3. Düzenlemeye Giren Parselin Malikine Yapısının Bulunduğu İmar Parselinin Verilmesi 853
07.4.2.1.4. Plan ve Mevzuata Göre Korunması Olanaklı Yapıların Başkasına Ait İmar Parselinde Kalması 856
07.4.2.1.5. İmar Planında Genel Hizmet Alanlarında Kalan ve Mevzuata Göre Korunması Olanaklı Olmayan Yapılar 857
07.4.2.2. Bir Parsele Bulunduğu Yerden İmar Parseli Verilememesinde Zorunluluk Durumu 858
07.4.2.3. Düzenlemeye Giren Parselin En Yakınındaki Eşdeğer Alandan Tahsisi 859
07.4.2.3.1. Dağıtımda En Yakınındaki Eşdeğer Alandan Tahsisi Konusunun Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine Göre İncelenmesi 861
07.4.2.3.2. Düzenlemeye Giren Taşınmazlara En Yakınındaki Alandan Yer Verilmesine Danıştay Bakışı 862
07.4.3. Dağıtımda Parsellerin Biçimi ile Büyüklüğünün Anlamı ve Önemi 865
07.4.3.1. Parsel Geometrisinin Öğeleri 865
07.4.3.1.1. Parsellerin Biçimi 865
07.4.3.1.2. Parsellerin Boyutu 866
07.4.3.1.3. Parsellerin Büyüklüğü (Yüzölçümü, Alanı) 868
07.4.3.1.4. İfraz Hattının Önemi 868
07.4.3.1.5. Kademe Hattının Önemi 869
07.4.3.1.6. Üçüncü Boyutun Önemi 869
07.4.3.2. Parsel Geometrilerine İlişkin Yargı Kararları 869
07.4.4. Dağıtımı ve Parselasyonu Şehircilik Açısından Değerlendirme 871
07.4.4.1. Cumhuriyet Döneminde Parselleme 871
07.4.4.2. Kentsel Mekânların Parselasyon Yoluyla Parçalanmasının Anlamı Nedir? 873
07.4.4.2.1. İmar Uygulamalarında Parselasyon Zorunlu mudur? 877
07.4.4.2.2. Uygulamanın Niteliği ve Parselasyon 879
07.5. DÜZENLEMEYE GİREN PARSELLERİN DAĞITILMASINDA ÖZEL YASA UYGULAMALARI 885
07.5.1. Konunun Çerçevesi 885
07.5.2. Dağıtımın Değer Ölçütüne Göre Yapılması 886
07.6. PARSELASYON PLANI ÖRNEKLERİ VE DEĞERLENDİRMELER 888
07.6.1. Parselasyon Planı Örnekleri 888
07.6.2. Parselasyon Planı Örneklerinin Değerlendirilmesi 894
07.6.3. Almanya–Avusturya ve İsviçre’de Parselasyon Planına Yaklaşım 895
07.6.3.1. Almanya’da 895
07.6.3.2. Avusturya’da 899
07.6.3.3. İsviçre’de 903
07.6.3.4. Değerlendirmeler 909
07.7. ALMANYA, AVUSTURYA VE İSVİÇRE MEVZUATLARINDA DAĞITIMLA İLGİLİ DÜZENLEMELER 909
07.7.1. Almanya’da ve İsviçre’de Düzenleme ve Dağıtım Kütlesi 909
07.7.1.1. Almanya’da Düzenleme Kütlesi ve Dağıtım Kütlesi 909
07.7.1.2. İsviçre’de Düzenleme Kütlesi ve Dağıtım Kütlesi 910
07.7.2. Almanya ve Avusturya’da Dağıtım Ölçütü 910
07.7.2.1. Almanya’da Dağıtım Ölçütü 910
07.7.2.1.1. Değerlere Göre Dağıtım 910
7.7.2.1.2. Alanlara Göre Dağıtım 911
07.7.2.2.3. Dağıtım Oranı 911
07.7.2.2. Avusturya’da Dağıtım Ölçüsü 912
07.7.3. Almanya’da ve Avusturya’da Arsa Düzenlemesi Kapsamında Taşınmaz Değerleme 913
07.7.3.1. Almanya’da Arsa Düzenlemesi Kapsamında Taşınmaz Değerleme 913
07.7.3.2. Avusturya’da Arsa Düzenlemesi Kapsamında Taşınmaz Değerleme 915
07.7.4. Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de Tahsis 916
07.7.4.1. Almanya’da Tahsis 916
07.7.4.1.1. Tahsis Hakkı 916
07.7.4.1.2. Görüşme Takvimi 917
07.7.4.1.3. Tahsis İlkeleri 918
07.7.4.1.4. Para Denkleştirmesi 919
07.7.4.2. İsviçre’de Tahsis 919
07.7.4.3. Avusturya’da Tahsis 920
07.7.5. Almanya ve İsviçre’de Ödenti 922
07.7.5.1. Almanya’da Ödenti 922
07.7.5.2. İsviçre’de Ödenti 923
07.7.5.2.1. Ödentilerin Belirlenmesi 923
07.7.5.2.2. Ödentiler 923
07.7.6. Almanya’da Ortak Mülkiyet ve Özel Tüzel Koşullar 924
Bölüm 08
ARSA DÜZENLEMELERİNDE PARSELASYON PLANLARININ İLANI (DUYURULMASI), TEBLİĞİ, KESİNLEŞMESİ, KADASTRO KONTROLÜ VE TAPU SİCİLİNE TESCİLİ
08. ARSA DÜZENLEMELERİNDE PARSELASYON PLANLARININ İLANI (DUYURULMASI), TEBLİĞİ, KESİNLEŞMESİ, KADASTRO KONTROLÜ VE TAPU SİCİLİNE TESCİLİ 925
08.1. PARSELASYON PLANI PAFTALARININ HAZIRLANMASI 927
08.2. PARSELASYON PLANI DOSYASINDA BULUNMASI GEREKEN BİLGİ VE BELGELER 934
08.3. PARSELASYON PLANI AÇIKLAMA RAPORU 935
08.4 PARSELASYON PLANLARININ İDARECE KONTROLÜ VE ONAYI 937
08.5. ARSA DÜZENLEMELERİNİN İLANI (DUYURULMASI) 938
08.6. ARSA DÜZENLEMELERİNİN MALİKLERE TEBLİĞİ 941
08.7. ARSA DÜZENLEMELERİNİN KESİNLEŞMESİ 950
08.8. ARSA DÜZENLEMELERİNİN KONTROLÜ VE TESCİLİ İÇİN İDARE TARAFINDAN KADASTRO MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLMESİ 952
08.8.1. Kadastro Kontrolleri (AADHY, m. 28) 952
08.8.2. Kadastro Kontrollerinde İstenen Bilgiler ve Belgeler (AADHY, m. 29) 952
08.8.3. Koordinat Birliğinin Sağlanması (AADHY, m. 30) 953
08.8.4. Düzenleme Alanına Giren Parsellerin Yüzölçümü Kontrolü (AADHY, m. 31) 953
08.8.5. Parselasyon Planlarının Onayı (AADHY, m. 25) 954
08.9. ARSA DÜZENLEMELERİNİN TAPU SİCİLİNE TESCİLİ 972
08.9.1. Hisse Hesabı (AADHY, m. 32) 972
08.9.2. Tapuya Beyan ve Tescil (AADHY, m. 33) 972
08.9.3. Düzenleme Sahasındaki Tescil Harici Alanlar (AADHY, m. 34) 973
08.9.4. Parselasyon Planlarının Hukuki Geçerliliği (AADHY, m. 35) 973
08.9.5. Hisseli Arazi ve Arsa Satışı (AADHY, m. 36) 973
08.9.6. Uygulama Masrafı (AADHY, m. 27) 974
Bölüm 09
ARSA DÜZENLEMELERİNİN YARGISAL DENETİMİ
09. ARSA DÜZENLEMELERİNİN YARGISAL DENETİMİ 975
09.1. ARSA DÜZENLEMESİNİN ONAYLANDIĞI SIRADA YÜRÜRLÜKTE OLAN MEVZUATA GÖRE DENETLENMESİ VE KURALLARIN GERİYE YÜRÜMEMESİ 975
09.1.1 Arsa Düzenlemesinin Onaylandığı Sırada Yürürlükte Olan Mevzuata Göre Denetlenmesi 975
09.1.2 Kuralların Geriye Yürümemesi 978
09.2. YARGI ORGANLARININ ARSA DÜZENLEMESİ İŞLEMİNİN DENETLENMESİNDE YERİNDELİK DENETİMİ YAPAMAMALARI 984
09.3. ARSA DÜZENLEMELERİNDE ANAYASA MAHKEMESİ DENETİMİ 991
09.3.1. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesinin “Norm Denetimi” 992
09.3.1.1. Arsa Düzenlemelerinde “Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) Kesintisi” ile İlgili Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 996
09.3.1.2. Arsa Düzenlemelerinde “Kapanan Yollar ve Yol Fazlaları” ile İlgili Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 999
09.3.1.3. Arsa Düzenlemelerinde “İmar Mevzuatındaki Kısıtlamalar ile Plan ve Parselasyon İşlemlerindeki Askı, İlan ve İtirazlara Dair Sürelere İlişkin Hükümlere Tabi Olmaksızın” Şeklindeki Yasa Hükmü ile İlgili Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 1001
09.3.1.4. Çeşitli Yasalarda Öngörülen, “İfraz, Tevhit, Tescil ve Tespit İşlemleri İmar Mevzuatındaki Kısıtlamalara Tabi Olmaksızın” Şeklindeki Kural ile İlgili Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 1002
09.3.1.4.1. Anayasa Mahkemesi’nin, Özel Yasalar ile İdarelere Verilen İfraz, Tevhit, Tescil ve Tespit İşlemlerinin “İmar Mevzuatındaki Kısıtlamalara Tabi Olmaksızın” Yapılabileceğine İlişkin Kurallarını İncelemediği Kararları 1002
09.3.1.4.2. Anayasa Mahkemesi’nin, Özel Yasalar ile İdarelere Verilen İfraz, Tevhit, Tescil ve Tespit İşlemlerinin “İmar Mevzuatındaki Kısıtlamalara Tâbi Olmaksızın” Yapılabileceğine İlişkin Kurallarını İncelediği ve İptal Ettiği Kararları 1005
09.3.1.5. İmar Yasası’nın 8. Maddesinde Yer Alan, “İlan ve Askıya Dair Hükümlerden Muaf Olarak” Şeklindeki Kural ile İlgili Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 1008
09.3.1.6. Arsa Düzenlemesine Karşı, “Kesinleşme Tarihinden İtibaren Her Halde Beş Yıl İçinde Dava Açılabilir” Şeklindeki Kural ile İlgili Anayasa Mahkemesinin “Norm” Denetimi 1008
09.3.2. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesi’nin “Bireysel Başvuru” Denetimi 1012
09.3.2.1. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesi’nin “Bireysel Başvuru” Denetiminde İzlediği Usul ve Esaslar 1012
09.3.2.2. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesi’nin “Bireysel Başvuru” Denetiminde İnceleme Ölçütleri 1013
09.3.2.2.1. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Denetiminde “Mülkün Varlığı” İncelemesi 1014
09.3.2.2.2. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Denetiminde “Müdahalenin Varlığı ve Türü” İncelemesi 1016
09.3.2.2.3. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Denetiminde “Müdahalenin İhlal Oluşturup Oluşturmadığı” İncelemesi 1018
09.3.2.3. Arsa Düzenlemelerinde Anayasa Mahkemesi’nin “Bireysel Başvuru” Denetimi ile İlgili Örnek Kararları 1025
09.3.2.3.1. İmar Yasası’nın 15. ve 16. Maddeleri Uyarınca “Terk Edilen Yerlerin Eski Maliklerine Geri Verilmesi” ile İlgili Anayasa Mahkemesi’nin “Bireysel Başvuru” Denetimi 1026
09.3.2.3.2. Anayasa Mahkemesi’nin İmar Yasası’nın 15. ve 16. Maddeleri Uyarınca Terk Edilen Yerlerin Eski Malikine Geri Verileceğine ve Dolayısıyla Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin Kararlarının Değerlendirilmesi 1031
09.3.2.3.3. Anayasa Mahkemesi’nin İmar Yasası’nın 15. ve 16. Maddeleri Uyarınca Terk Edilen Yerlerin Eski Malikine Geri Verilemeyeceğine ve Dolayısıyla Mülkiyet Hakkının İhlal Edilmediğine İlişkin Kararlarının Değerlendirilmesi 1034
09.3.2.3.4. Anayasa Mahkemesi’nin İmar Yasası’nın 15. ve 16. Maddeleri Uyarınca Terk Edilen Yerlerle İlgili Eski Malikine Geri Verilemeyeceğine İlişkin Kararlarının Değrlendirilmesi 1038
09.3.3. Anayasa Mahkemesi Kararlarının Uygulanması Zorunluluğu 1040
09.3.3.1. Anayasa Mahkemesi’nin Norm Kararlarının Uygulanması Zorunluluğu 1040
09.3.3.2. Başvurucu Lehine İhlal Kararı Verilmesi Durumunda İhlalin ve Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması İçin Yapılması Gerekenler 1042
09.4. ARSA DÜZENLEMELERİNDE ADLİ YARGI DENETİMİ 1045
09.4.1. Arsa Düzenlemesi İşlemi İdari Kararla Oluştuğundan İdari Bir İşlemdir ve Yargı Yetkisi İdari Yargıdadır 1045
09.4.2. Arsa Düzenlemesi İşlemi İdari Yargı Tarafından İptal Edilmeden Tapu Kayıtları ile İlgili Karar Verme Yetkisi Adli Yargıya Geçmez 1051
09.4.3. Arsa Düzenlemesi İşlemine Karşı İdari Yargı Yerine Adli Yargıda Dava Açılması 1055
09.4.4. Dayanağı İdari Bir İşlem Olmayan Tapu Kayıtları ile İlgili Uyuşmazlıklarda Yargı Yeri, İdari Yargı Olmayıp, Adli Yargıdır 1057
09.5. ARSA DÜZENLEMELERİNDE İDARİ YARGI DENETİMİ 1058
09.5.1. Önkoşullar Yönünden İnceleme 1062
09.5.1.1. İdari Yargının Arsa Düzenlemesini Önkoşullar Yönünden Denetlemesinde Görev ve Yetki 1062
09.5.1.2. Arsa Düzenlemesinin Ön Koşullar Yönünden Denetlenmesinde İdari Mercii Tecavüzü 1068
09.5.1.3. Arsa Düzenlemesinin Önkoşullar Yönünden Denetlenmesinde Ehliyet 1069
09.5.1.3.1. İdari Yargıda Taraf Ehliyeti, Dava Ehliyeti ve Dava Şartı 1070
09.5.1.3.2. İdari Yargıda Davacı Yönünden “Menfaat İhlali veya Hak İhlali” 1076
09.5.1.3.3. 2577 Sayılı İdariYUY’nda “Menfaati İhlal Edilenler” Deyimi Yerine “Kişisel Hakları İhlal Edilenler” Deyimi ile İlgili Değişikliğin İptali Kararı 1081
09.5.1.3.4. İmar Planlarına Karşı Açılan İptal Davalarında Dava Açma Ehliyeti 1084
09.5.1.3.5. Arsa Düzenlemesine Karşı Açılan İptal Davalarında Dava Açma Ehliyeti 1089
09.5.1.4. Arsa Düzenlemesinin Önkoşullar Yönünden Denetlenmesinde İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 1098
09.5.1.5. Arsa Düzenlemesinin Önkoşullar Yönünden Denetlenmesinde Süre 1105
09.5.1.5.1. Arsa Düzenlemesinin Bildirim Şekli ve Dava Açma Süresi 1109
09.5.1.5.2. Arsa Düzenlemesinde Bildirim (Tebligat) 1111
09.5.1.5.3. Arsa Düzenlemesinin Bildirimi (Tebliği) Ardından Dava Açılması 1115
09.5.1.5.4. Arsa Düzenlemesine Bir Aylık İlan Süresi İçinde İdari İtiraz ve Dava Açılması 1118
09.5.1.5.5. Bir Aylık İlan Süresi İçinde Arsa Düzenlemesine İtiraz Edilmesi ve Yapılan İtiraza İdarece Son İlan Tarihini İzleyen Günden İtibaren Otuz Gün İçinde Yanıt Verilmemesi 1122
09.5.1.5.6. Zımni Ret Durumunda Dava Açma Süresinin İşlemeye Başlaması İçin Gerekli Koşullar 1124
09.5.1.5.7. Bir Aylık İlan Süresi İçinde Arsa Düzenlemesine Yapılan İtiraza, İdarece Son İlan Tarihini İzleyen Günden Başlayarak Otuz Gün İçinde Yanıt Verilmekle Birlikte İsteğin Reddedilmesi 1126
09.5.1.5.8. Bir Aylık İlan Süresi İçinde Arsa Düzenlemesine Yapılan İtiraza, İdarece Son İlan Tarihini İzleyen Günden Başlayarak Otuz Gün İçinde İsteğin Kabul Edilmesi Yönünde Yanıt Verilmesi 1127
09.5.1.5.9. Bir Aylık İlan Süresi İçinde Yapılan İtiraza, İdarece Son İlan Tarihini İzleyen Günden İtibaren Otuz Gün Geçtikten Sonra Yanıt Verilmesi 1127
09.5.1.5.10. Bir Aylık İlan Tarihini İzleyen Günden Başlayarak Otuz Günlük Süre İçinde İdari İtiraz Başvurusu 1128
09.5.1.5.11. Dava Açmanın Son Gününün Tatil Gününe ya da Çalışmaya Ara Verme Günlerine Rastlaması 1130
09.5.1.5.12. Bir Ay Süreyle İlan Edilmeyen (Askıya Çıkarılmayan) ya da Askı Süresi Tamamlanmayan Arsa Düzenlemesine Karşı Dava Açılıp Açılamayacağı 1132
09.5.1.5.13. İmar Planlarının Uygulanması Niteliğindeki İşlemlere Karşı Açılacak Davalarda İmar Planlarının İptalinin de İstenebilmesi 1133
09.5.1.6. Arsa Düzenlemesinin Önkoşullar Yönünden Denetlenmesinde Husumet 1139
09.5.1.7. Arsa Düzenlemesinin Önkoşullar Yönünden Denetlenmesinde İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 3. ve 5. Maddelerine Uygunluk 1141
09.5.2. İdari Yargıda Arsa Düzenlemesinin Esas Yönünden İncelenmesi 1143
09.5.2.1. İdari Yargıda Arsa Düzenlemesinin Esas Yönünden İncelenmesinde Yetki 1144
09.5.2.2. İdari Yargıda Arsa Düzenlemesinin Esas Yönünden İncelenmesinde Şekil (Usul= Yol= Yöntem) 1146
09.5.2.2.1. Türkiye’de Arsa Düzenlemesinde Şekil (Usul= Biçim) 1146
09.5.2.2.2. Almanya Federal İmar Yasası’nda Eşdeğerlik İlkesine Dayalı Arsa Düzenlemesinde İşlem Sırası (Şekil= Usul= Yol= Yöntem) 1152
09.5.2.3. İdari Yargıda Arsa Düzenlemesinin Esas Yönünden İncelenmesinde Sebep 1155
09.5.2.4. İdari Yargıda Arsa Düzenlemesinin Esas Yönünden İncelenmesinde Konu 1162
09.5.2.5. İdari Yargıda Arsa Düzenlemesinin Esas Yönünden İncelenmesinde Amaç (Maksat) 1163
09.5.2.5.1. Kamu Yararının Tanımı ve Kapsamı 1163
09.5.2.5.2. Kamu Yararı ve Toplum Yararı Arasındaki Farklar 1164
09.5.2.5.3. Kamu Yararının Niteliği 1167
09.5.2.5.4. AİHM Penceresinden Kamu Yararı 1171
09.5.2.5.5. Arsa Düzenlemelerinde Kamu Yararı 1173
09.6. ARSA DÜZENLEMELERİNDE BİLİRKİŞİLİK KURUMU 1176
09.6.1. Arsa Düzenlemelerini Yapmaya Yetkili Meslek Üyeleri 1176
09.6.2. Bilirkişilik Kurumu ile İlgili Mevzuat 1176
09.6.2.1. Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası Düzenlemeleri 1177
09.6.2.2. 6754 Sayılı Bilirkişilik Yasası Düzenlemeleri 1178
09.6.2.3. Yargı İçtihatlarında Bilirkişilik Kurumu 1180
Bölüm 10
ARSA DÜZENLEMELERİNİN İDARİ YARGIDA YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI VE/VEYA İPTALİ İLE SONRASINDA YAPILACAK İŞLEMLER
10. ARSA DÜZENLEMELERİNİN İDARİ YARGIDA YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI VE/VEYA İPTALİ İLE SONRASINDA YAPILACAK İŞLEMLER 1189
10.1. İDARİ YARGIDA ARSA DÜZENLEMESİNİN YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASI 1189
10.1.1. Yürütmenin Durdurulması Kararının Niteliği ve Etkileri 1189
10.1.2. Yürütmenin Durdurulması Kararının Gerek İşlem Gerekse Bu İşlemle Tapu Siciline Kaydedilen Tapu Kayıtları Bakımından Etkileri Nelerdir? 1194
10.2. İDARİ YARGIDA ARSA DÜZENLEMESİNİN İPTAL EDİLMESİ 1195
10.2.1. Arsa Düzenlemesinin İdari Yargı Kararıyla İptal Edilmesi 1195
10.2.2. Arsa Düzenlemesinin Dayanağı Olan 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planının İdari Yargı Yerince İptali Durumunda Geçersiz Olması 1201
10.2.3. Arsa Düzenlemesi ile İlgili İdari Yargıda Açılan İptal Davalarında Verilen “İptal” ve “Yürütmenin Durdurulması” Kararları Arasındaki Farklar! 1206
10.3. ARSA DÜZENLEMESİNİN İPTALİ İLE BİRLİKTE TAPU KAYITLARININ YOLSUZ TESCİLE DÖNÜŞMESİ 1209
10.3.1. Yolsuz Tescil Nedir? Ve Ne Tür İşlemlerin Yapılmasını Gerektirir? 1209
10.3.2. “İyiniyet” Unsurunun Yolsuz Tescil Edilen Tapu Kayıtları Üzerinde Etkileri 1214
10.3.3. Yargıtay’ın Yolsuz Tescile Dönüşen Tapu Kayıtları ile İlgili Kararları 1219
10.3.4. Anayasa Mahkemesi’nin Yolsuz Tescile Dönüşen Tapu Kayıtları ile İlgili Kararları 1235
10.3.4.1. Anayasa Mahkemesi’nin Faik Tari ve Sultan Tari Başvurusu ile İlgili 20.07.2017 Karar Tarihli ve 2014/12321 Başvuru Numaralı Kararı 1237
10.3.4.2. Anayasa Mahkemesi’nin Sevda Ülger Başvurusu ile İlgili 23.11.2021 Karar Tarihli ve 2019/4821 Başvuru Numaralı Kararı 1239
10.4. İPTAL EDİLEN ARSA DÜZENLEMESİNDEN ÖNCEKİ DURUMA DÖNÜLMESİ 1241
10.4.1. Mahkeme Kararlarının Uygulanması Zorunluluğu 1242
10.4.2. Arsa Düzenlemesini Onaylayan İdarelerce Arsa Düzenlemesinden Önceki Duruma Dönülmesi 1248
10.4.2.1. Hangi İdareler Düzenlemeden Önceki Duruma Dönmede Yetkilidir? 1248
10.4.2.2. İdare, Hangi Süre İçinde, Düzenlemeden Önceki Duruma Dönmelidir? 1249
10.4.2.3. İdare, Düzenlemeden Önceki Duruma Dönerken “İstişari” Görüş İsteyebilir mi? 1254
10.4.2.4. Arsa Düzenlemesinin İptali Sonrasında Hangi Tapu Kayıtlarına Dönülür? 1258
10.4.2.5. İdareler, Düzenleme Öncesi Duruma Dönerlerken, Usulde ve Yetkide Paralellik İlkesine Tabi Midir? 1262
10.4.2.6. Düzenleme Öncesi Tapu Kayıtlarının Oluşturulmasından Sonra İdarece Yeniden Arsa Düzenlemesinin Yapılması 1265
10.4.2.6.1. Düzenleme Öncesine Dönülmesi ile Yeni Arsa Düzenlemesi Yapılması Farklı İşlemlerdir ve Mutlaka Birlikte Yapılmaları Gerekmemektedir 1265
10.4.2.6.2. İdari Yargının İptal Kararı Arsa Düzenlemesinin Tamamı İçin Verilmişse 1272
10.4.2.6.3. İdari Yargının İptal Kararı Bir veya Birkaç Parsel İçin Verilmişse 1273
10.4.2.6.4. İdarece Yeniden Arsa Düzenlemesi Yapılırken Düzenleme Öncesine Dönülerek Tapuda Oluşturulan Kayıtların Temel Alınması 1278
10.4.2.6.5. İdarece Yeniden Arsa Düzenlemesi Yapılırken Mahkemenin İptal Gerekçelerinin Temel Alınması 1281
10.4.2.6.6. Mahkeme Kararı Olmadan ve İdarelerce, Parselasyon Planlarının Hatalı Olduğunun Tespiti Durumunda, Geri Dönüşüm İşlemleri ile Birlikte Aynı Anda Yeni Bir Arsa Düzenlemesi Yapılması 1283
10.4.3. Adli Yargıda Açılacak Dava ile Arsa Düzenlemesinden Önceki Duruma Dönülmesi 1286
10.4.3.1. Adli Yargıda Düzenleme Öncesi Kadastro Durumuna Dönülmesi Koşulları 1287
10.4.3.2. Düzenleme Öncesi Kadastro Durumuna Dönülmesi ile İlgili Adli Yargı Kararlarının Değerlendirilmesi 1289
10.5. ARSA DÜZENLEMESİNİ İPTAL EDEN İDARİ YARGI KARARININ UYGULANMAMASI VE SONUÇLARI 1297
10.5.1. Mahkemelerin İptal Kararlarını Uygulamayan İdarenin ve İdaredeki Görevlilerin Sorumluluğu 1300
10.5.2. Memurların ve Diğer Kamu Görevlilerinin Görevleri Sebebiyle İşledikleri Suçlarla İlgili Soruşturma İzni Verilmesi 1303
10.5.3. Yetkili Makamca Soruşturma İzni Verilmemesi 1307
10.5.4. Ceza Hukukunun Temel İlkelerinden Biri Olan “Lehe Olan Yasa Hükmünün Uygulanması” İlkesi 1308
10.5.5. İdari Yargı Kararını Uygulamadığına Karar Verilen Kişinin, Kararı Uygulamamakta Direnmesinin İkinci Kez Suç Oluşturacağı 1309
10.5.6. Savunma Alınmadan Disiplin Cezası Verilemeyeceği 1309
10.5.7. Usul Kurallarına Aykırılığın Bozma Nedeni Olması İçin, Aykırılığın Verilecek Kararı Değiştirecek Nitelikte Olması Gerektiği 1310
10.5.8. Yargıtay Tarafından Verilen Kararların Erişime Açık Tutulması 1311
10.5.9. Mahkeme Kararını Yerine Getirmemek Eylemi, Görevi Kötüye Kullanma Suçunu Oluşturmaktadır 1312
10.5.10. Soruşturma İzni Verilmesi veya Verilmemesi ile İlgili Danıştay Kararları 1314
10.5.11. Mahkemelerin İptal Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası 1324
10.5.11.1. 2577 Sayılı İdariYUY Gereği Açılacak Tam Yargı Davalarının İdari Yargı Yerince Çözümlenmesi Gerekir 1331
10.5.11.2. Tazminat Ödeyerek Yargı Kararları Bertaraf Edilemez 1331
10.5.11.3. Tam Yargı Davalarında Hasım Düzeltilerek Dava Dilekçesinin Mahkemece Tespit Edilecek Gerçek Hasma Tebliğ Edilmesi Gerekir 1331
10.5.11.4. İdareler Hukuka Uygun Eylemleri Nedeniyle Oluşacak Zararlardan da Sorumlu Olurlar 1332
10.5.11.5. İdare Hukuku İlkelerine Göre Ancak Doğmuş Zararların Tazmini İstenebilir 1333
10.6. DEĞERLENDİRMELER 1334
Bölüm 11
İMAR PLANLARININ ARSA DÜZENLEMESİ YOLUYLA UYGULANAMAMASININ SONUÇLARI
11. İMAR PLANLARININ ARSA DÜZENLEMESİ YOLUYLA UYGULANAMAMASININ SONUÇLARI 1339
11.1. AYIRMA VE BİRLEŞTİRME (İFRAZ VE TEVHİT) 1346
11.1.1. Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşleminin Hukuksal Dayanağı 1346
11.1.2. Parselasyon Planı Olmadan Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) Yapılabilir mi? 1349
11.1.3. Parselasyon Planı Olmadan Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşleminin Yapılmasının Anayasa’nın 10. Maddesindeki Eşitlik İlkesine Aykırı Olması 1353
11.1.4. Arsa Düzenlemesi ile Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşlemi Arasındaki Farklar 1353
11.1.5. Ayırma ve Birleştirme (İfraz ve Tevhit) İşlemi Yapılan Parselin Daha Sonra Arsa Düzenlemesi Kapsamına Alınması 1356
11.1.6. İfraz, Tevhit, Tescil ve Tespit İşlemleri, İmar Mevzuatındaki Kısıtlamalara Tabi Olmaksızın Yapılabilir mi? 1359
11.1.7. Ayırma ve Birleştirme İşlemi ile Terk Edilen Yerler Plan Değişikliği ile İmara Açıldığında Eski Maliklerine Geri Döner Mi? 1360
11.1.8. İmar Yasası’nda 2019 Yılında Yapılan Değişiklikten Sonra Ayırma ve Birleştirme 1360
11.1.9. Ayırma ve Birleştirme ile İlgili İşlemlerin Değerlendirilmesi 1364
11.2. KAMULAŞTIRMASIZ EL KOYMA YOLUYLA TAZMİNAT DAVALARI 1366
11.2.1. Kamulaştırmasız El Koymanın Tanımı 1366
11.2.2. Kamulaştırma Yasası’na Göre Kamulaştırmanın İlkeleri 1367
11.2.3. Kamulaştırmasız El Koyma ile İlgili Uyuşmazlıklarda Yetkili Mahkeme 1370
11.2.4. Kamulaştırmasız El Koymanın Tarihsel Evrimi 1373
11.2.5. Kamulaştırma Yasası’nda Kamulaştırmasız El Koyma ile İlgili Düzenlemeler 1379
11.2.6. İmar Yasası’nda Mülkiyet Hakkına Getirilen Kısıtlamalar: Kamulaştırmasız El Koymalar 1382
11.2.7. Danıştay Kararlarında Kamulaştırmasız El Koyma 1385
11.2.8. Kamulaştırmasız El Koyma ile İlgili Genel Değerlendirme 1392
11.2.8.1. El Koyan İdare Kamulaştırma Yetkisine Sahip Olmalıdır 1392
11.2.8.2. İdarenin Kamulaştırma Yapmaksızın Taşınmaza Yaptığı El Koyma, Kalıcı Nitelikte Olmalı ve Sahiplenme Amacı Taşımalıdır 1395
11.8.2.3. İdarenin Kamu Yararı Amacıyla Özel Mülkiyetteki Taşınmaza El Koymasının Sürekli ve Kalıcı Olması Gerekmektedir 1397
11.3. ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ (İZALE–İ ŞÜYU) DAVALARI 1399
11.3.1. Paylı (Ortak–Hisseli) Taşınmazlarda, Arsa Düzenlemesi ile, Her Bir Paydaşa Bağımsız Bir İmar Parseli Verilememesinin Nedeni 1400
11.3.2. Türk Medeni Kanunu ve Yüksek Yargı Kararlarında Ortaklığın Giderilmesi 1401
11.3.3. Paydaşların Paylaşımın Nasıl Yapılacağında Anlaşamamaları Durumunda Paylaşımın Yargıç Tarafından Yapılması 1405
11.3.4. Paylı Taşınmazda Ortaklığın Giderilmesinde “Aynen Taksim” 1412
11.3.5. Paylı Taşınmazda Ortaklığın Giderilmesinde “Satış” 1419
11.3.6. Paylı Taşınmazda Ortaklığın Satış Yoluyla Giderilmesinde “Muhdesat” 1424
11.3.7. Ortaklığın Giderilmesinde Özel Yasa Uygulamaları 1427
11.3.7.1. İmar Yasası Hükümlerine Göre Ortaklaştırılan Taşınmazlarda İmar Yasası’nın 16. Maddesi Uygulamaları 1427
11.3.7.2. Üzerinde Kat Mülkiyetine Uygun Yapı Bulunan Ortak Taşınmazda Ortaklığın Giderilmesi 1429
11.3.7.3. Tapusuz Taşınmazlarda Ortaklığın Giderilmesi 1435
11.3.7.4. İcra İflas Yasası’na Göre Elbirliği Mülkiyetindeki Taşınmazlarda Ortaklığın Giderilmesi 1436
11.4. İMAR HAKKI AKTARIMI 1438
11.4.1. İmar Hakkı Aktarımının Değerlendirilmesi 1441
11.4.2. 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasası’nda İmar Hakkı Aktarımı 1448
11.4.3. 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Yasada İmar Hakkı Aktarımı 1448
11.4.4. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Görev ve Yetkilerini Yeniden Düzenleyen, 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde İmar Hakkı Aktarımı 1449
11.5. TRAMPA (MAL DEĞİŞİMİ) 1450
11.5.1. Trampa Uygulamalarının Hukuksal Dayanakları 1450
11.5.2. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasası’na Göre Trampa 1451
11.5.2.1. Kültür ve Tabiat Varlığı İlan ve Tescil Edilen Yerlerde Kalan Taşınmazların Kamulaştırılması 1452
11.5.2.2. Kültür ve Tabiat Varlığı İlan ve Tescil Edilen Yerlerde Kalan Taşınmazların Hazine Taşınmazları ile Trampası 1455
11.5.2.3. Kültür ve Tabiat Varlığı Olarak İlan ve Tescil Edilen Yerlerde Kalan Taşınmazların Mülkiyet veya Yapılanma Haklarının Aktarımı 1462
11.5.3. 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Trampa 1463
Bölüm 12
ÜLKEMİZDE ARSA DÜZENLEMELERİNİN
YENİDEN MODELLENMESİ
12.1. GİRİŞ 1465
12.2. VAR OLAN DURUM 1466
12.3. EŞİT ORANLI TOPRAK KESİNTİSİNİN SAKINCALARI 1468
12.4. ÜLKEMİZDEKİ BAZI GİRİŞİMLER VE EŞDEĞERLİĞİN KAVRANAMAYIŞI 1470
12.4.1. İmar Yasası Tartışmaları 1470
12.4.2. Torba Yasayla Yapılmak İstenen Değişiklikler 1471
12.4.3. Bakanlığın Yaptırdığı Pilot Çalışmalar 1472
12.5. BİR MODEL ARAYIŞININ ÖN SAVLARI 1473
12.5.1. Mülkiyet Açısından İnceleme 1473
12.5.2. Arsa Düzenlemelerinde Eşdeğerlik Sürecine Katılanların Eşitliği Açısından İnceleme 1474
12.5.3. Değerleme Açısından İnceleme 1477
12.5.4. Arsa Düzenlemesi ile Taşınmazlarda Oluşan Değer Artışları Kamuya Mal Edilmelidir 1480
12.5.5. Düzenleme, Tahsis Aşamasında Hak Sahiplerine Seçenekler Sunulabilmelidir 1481
12.5.6. Dağıtım Ölçütleri: Alan Ölçüsüne ve Değer Eşitliğine Göre Dağıtım 1481
12.6. EŞDEĞERLİK MODELİNİN İLKELERİ 1482
12.7. ALMANYA, İSVİÇRE VE AUSTURYA’DA ARSA DÜZENLEMESİ SÜRECİNİN TEMEL ÖĞELERİ 1483
12.7.1. Arsa Düzenlemesinin Amacı ve Dayanağı 1484
12.7.2. Arsa Düzenlemesinde Yetki ve Koşullar 1484
12.7.3. Maliklerle Görüşme ve Düzenleme Kararı 1485
12.7.4. Arsa Düzenlemesi Kararının İçeriği 1485
12.7.5. Arsa Düzenlemesi Kararının Duyurulması 1485
12.7.6. Arsa Düzenlemesi Kurulunun Oluşturulması 1486
12.7.7. Arsa Düzenlemesi Kurumunun Yetkilerinin Devredilmesi 1487
12.7.8. Arsa Düzenlemesinde Durum Haritası ve Durum Çizelgesi 1487
12.7.9. Arsa Düzenlemesinin Tapu Kütüğünde Belirtilmesi 1488
12.7.10. Arsa Düzenlemesinde Düzenleme Kütlesi ve Dağıtım Kütlesi 1488
12.7.11. Arsa Düzenlemesinde Dağıtım Ölçüsü 1490
12.7.12. Arsa Düzenlemesinde Tahsis ve Ödenti 1491
12.7.13. Arsa Düzenlemesinde Ortak Mülkiyet, Özel Tüzel Koşullar 1493
12.7.14. Arsa Düzenlemesi Planının (Parselasyon Haritasının) Hazırlanması ve İçeriği 1493
12.7.15. Arsa Düzenlemesi Planının Duyurulması ve Yürürlüğe Girmesi 1494
12.7.16. Eşdeğerlik İlkesinin Uygulanmasında Taşınmaz Değerlemesi 1495
12.7.17. Maliklerin Arsa Düzenlemesine Katılımı 1496
12.7.18. Düzenleme Sonuçlarının Kabulü ve Tapuya Tescili 1497
Kaynakça 1501
Kavram Dizini 1521
Yazarlar Hakkında 1525