Anayasa Hukuku Pratik Çalışma Kitabı
İçindekileri İncele
Önsöz 5
Bölüm 1
OLAY (PRATİK) SORULARI VE ÇÖZÜMLERİ
OLAY 1 (Anayasa Yargısı; Şekil Yönünden İptal Davası) 13
OLAY 2 (Fezleke –Dokunulmazlık Kaldırılması ve Karar Yetersayısı) 14
OLAY 3 (Anayasa Yargısı; Kanunların Anayasaya Uygunluğunun Denetimi) 16
OLAY 4 (Yasama Dokunulmazlığı ve Yasama Sorumsuzluğu) 17
OLAY 5 (Yasama Dokunulmazlığı ve Yasama Sorumsuzluğu) 18
OLAY 6 (Anayasa Yargısı: Seçimler Hakkında Bireysel Başvuru) 18
OLAY 7 (D’HONDT Sistemine Göre Sandalye Dağılımı Hesaplama) 20
OLAY 8 (TBMM Toplantı ve Karar Yetersayısı) 20
OLAY 9 (Olağanüstü Hal KHK) 21
OLAY 10 (Ara Seçim ve Seçimlerin Ertelenmesi) 22
OLAY 11 (Meclis Soruşturması) 23
OLAY 12 (Milletvekilliğinin Düşürülmesi ve Ara Seçim Kararı) 23
OLAY 13 (Fezleke ve Dokunulmazlığın Kaldırılması Kararı) 24
OLAY 14 (Anayasa Yargısı, Kişisel Verilerin Korunması) 25
OLAY 15 (Siyasi Parti Kuruluşu ve Kapatma Davası) 26
OLAY 16 (Anayasa Değişikliği) 26
OLAY 17 (Anayasa Değişikliği Teklifi Şekil Denetimi) 27
OLAY 18 (Anayasa Değişikliği) 28
OLAY 19 (CK’nin Anayasa’ya Aykırılık Denetimi) 29
OLAY 20 (Yasama Dokunulmazlığı) 30
OLAY 21 (Anayasa Mahkemesi’ne İptal Başvurusu) 30
OLAY 22 (Meclis Soruşturması) 31
OLAY 23 (Meclis İçtüzüğünün Konu Bakımından Sınırı) 32
OLAY 24 (Ara Seçim) 32
OLAY 25 (Milletvekilliğinin Düşürülmesi) 33
OLAY 26 (Anayasaya Uygunluk Denetimi Türleri (Yolları)) 34
OLAY 27 (Erken Seçim Kararı ve “İkiz Seçim”) 35
OLAY 28 (Anayasa Değişikliği Oylamaları) 36
OLAY 29 Milletvekilinin Andiçmesi ve Göreve Başlaması 37
OLAY 30 İptal Davası (Soyut Norm Denetimi) 37
OLAY 31 İtiraz Davası (Somut Norm Denetimi) 39
OLAY 32 Siyasi Partinin Kapatılması Davası 41
OLAY 33 (Siyasi Parti İttifakları ve Grubu) 43
OLAY 34: (Anayasa Yargısı, KHK iptal davası) 44
OLAY 35 (Yasama Dokunulmazlığı, Meclis soruşturması) 45
OLAY 36 Toplantı ve Karar Yeter Sayısı 46
OLAY 37 Yasama Bağışıklığı 46
OLAY 38– Bakan Sorumluluğu 47
OLAY 39 (Yasama Bağışıklığı) 48
OLAY 40 (Seçim sistemleri) 49
OLAY 41 (Karar Yeter Sayısı– Güçleştirici Veto) 50
Bölüm 2
METİN (KLASİK) SORULARI VE ÇÖZÜMLERİ
1. “Anayasa Hukuku” Kavramını Açıklayınız 53
2. “Anayasal Teamül” Kavramını ve Anayasal Teamüllerin Oluşması İçin Gerekli Şartları Açıklayınız 53
3. Kazuistik Anayasa Ne Demektir? 53
4. Maddi Anlamda Anayasa Ne Demektir? 53
5. Şekli Anlamda Anayasa Ne Demektir? 54
6. “Çerçeve Anayasa” ve “Kazuistik Anayasa” Kavramlarını Açıklayarak Karşılaştırınız 54
7. “Militan Demokrasi” Kavramını Açıklayınız 54
8. “X. Kanun Önünde Eşitlik 54
9. Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılmasında Anayasasının 13. Maddesinde Adı Geçen Ölçülülük İlkesini Açıklayınız 55
10. Anayasaya Uygunluk Denetimi Yollarını Açıklayınız 55
11. “Yasama Bağışıklığı” Kavramını Açıklayınız 56
12. “Tabii Hakim Güvencesi” Nedir? 56
13. Temel Haklarda “Çekirdek Alan” Nedir? Açıklayınız 57
14. “Üniter Devlet” Kavramını Açıklayınız 57
15. “İçtüzük” Kavramını Açıklayınız 57
16. “Aday Yoklaması” Ne Demektir? Kısaca Açıklayınız 57
17. Basit Çoğunluk (Tek Adlı Tek Turlu) Seçim Tekniğini Kısaca Tanımlayınız 58
18. “Hülle Partisi” Ne Demektir? Kısaca Açıklayınız 58
19. “Bireysel Oy İlkesi” Ne Anlama Gelmektedir? Kısaca Açıklayınız 58
20. Hare Kotası (Çevre Seçim Sayısı) Ne Demektir? Kısaca Açıklayınız 58
21. Teşrii Tefsir (Yasama Yorumu) Nedir? Normlar Hiyerarşisi Bağlamında Kısaca Açıklayınız 58
22. Hukuk Devleti Bağlamında “Geçmişe Etki Yasağı” ve Müktesep Haklara Saygı İlkesinin Rolü Nedir? 58
23. Laik Devlet Düzeninde, İnanç ve İbadet Özgürlüğünü Anayasanın
24. Maddesiyle Öngörülen Ek–Güvence ve Sınırlama Yönünden Tartışınız 58
24. Sosyal Devletin Gerçekleştirilmesine Yönelik Hukuki Mekanizmalardan Olan “Sosyal Güvenlik Hakkı” Ne Demektir? Kısaca Açıklayınız 59
25. Anayasanın
50. Maddesi Uyarınca “Çalışma Şartları” Bakımından Özel Olarak Korunması Gereken Toplum Kesimleri Hangileridir? Sayınız 59
26. “Temel Kanun” Olarak TBMM Genel Kurulunda görüşülen Bir Kanun Teklifinde Bir Bölümde En Fazla Kaç Madde Olabilir? Her Madde Hakkında Milletvekillerince En Fazla Kaç Değişiklik Önergesi Verilebilir? 59
27. “Sözlü Soru” “Yazılı Soru”, “Gensoru”, “Genel Görüşme” “Meclis Araştırması” “Meclis Soruşturması (Yüce Divan)” Şeklindeki Parlamenter Denetim Yollarından “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” Öngören 2017 Anayasa Değişikliği Sonrası Kaldırılan Var mıdır? Varsa Hangisi ya da Hangileridir? 59
28. “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” Öngören 2017 Anayasa Değişikliği Sonrası “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” ile Kanunların Çatışması Halinde Hangisi (Üstün) Esas Alınacaktır? Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Düzenlenen Bir Konuda TBMM Sonradan Kanun Çıkarırsa Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Durumu Ne Olur? 59
29. Osmanlı Dönemi Anayasacılık Hareketleri Bağlamında 1839 “Gülhane Hattı Hümayunu (Tanzimat Fermanı)‘nın Hukuki Rolü ve Müeyyidesi Nedir? 59
30. 1876 Anayasasında Bazı Değişikliklerden İbaret Olan “7 Zilhicce 1293 Tarihli Kanunu Esasi’nin Bazı Mevaddı Muaddelesine Dair Kanun”un, “1909 Anayasası” Şeklinde Nitelendirilmesinin Anlamı Nedir? Temel Hak ve Hürriyetlerle İlgili Yenilikleri Belirtiniz 60
31. Parlamento’nun Yürütmeyi Gözetim ve Denetim Yetkisi Bağlamında, Doğrudan Parlamento’ya Bireysel Başvuru Mümkün müdür? Açıklayınız 60
32. ‘İsimsiz (Bildirici) Yasama İşlemleri’ Nedir? Açıklayınız 61
34. Seçmen Sıfatını Kazanabilmenin Şartları Nelerdir? 61
35. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Nedir? Başvuru Şartları Nelerdir? 62
36. Anayasa Mahkemesine İtiraz Yoluyla (Somut Norm Denetimi) Başvuru Nedir? Başvuru Şartları Nelerdir? 62
37. Parlamenter Sistemin Temel Özellikleri Nedir? 63
38. Devlet Denetleme Kurulunun Görevleri Nelerdir, İşleyişi Nasıldır, Kime ya da Nereye Bağlıdır? 63
39. 2017 Anayasa Değişikliği Sonrası Cumhurbaşkanının Dönüşüme Uğrayan Görev ve Yetkileri Nelerdir? 64
40. Sert Çekirdek Haklar Kavramını Açıklayınız? Hangi Haklar Bu Kapsama Girer? 66
41. Anayasa’da Yer Alan Temel Hak ve Özgürlükler Sınırlandırılabilir mi? Sınırlandırılabilir İse Hangi Şartlarda ve Ne Kapsamda Yapılabilir? 66
42. Negatif, Pozitif ve Aktif Statü Hakları Nelerdir? Açıklayınız 66
43. Hukuk Devleti Kavramını Tanımlayınız. Hukuk Devleti’nin Olmazsa Olmaz Kriterleri Nelerdir? 67
44. Anayasa Değişikliklerinin AYM Tarafından Denetiminin Sınırı Nedir? 68
45. 2017 Anayasa Değişikli de Göz Önüne Alınarak, Milletvekili Seçilme Yeterliliğinin Şartları Nelerdir? 68
46. Seçimlerin Geriye Bırakılması Mümkün Müdür? 68
47. Milletvekilliği Dokunulmazlığının Kaldırılma Kararına Karşı Kaç Gün İçinde Nereye Başvurulabilir? 68
48. Güçleştirici Veto Nedir? 68
49. ‘Mutlak Veto’ ve ‘Cep Vetosu’ Nedir? 69
50. Yöntemsel Bağımsızlık Nedir? Açıklayınız 69
51. 2017 Anayasa Değişikliği Sonrası Yasama–Yürütmenin Anayasal Silahlarını Açıklayınız 69
52. Katı (Sert) Anayasa Nedir? Anayasaların Katılaştırılmasında İzlenen Yollardan Dördünü Sayınız. Bunlardan “Sonsuzluk Hükümleri” Koyma Yöntemini Kısaca Açıklayınız 70
53. Demokratik Asli Kurucu İktidarın Kaynağına İlişkin Farklı Yaklaşımlar Nedir? Anayasa Yapım Yolları Nelerdir? 70
54. “Militan Demokrasi” ve “Sürdürülebilir Demokrasi” Nedir? 70
55. Eşit Oy İlkesini Kısaca Açıklayınız 70
56. “Kuvvetler Ayrılığı İlkesi”nin Günümüzde Siyasi Partiler Yüzünden Kağıt Üzerinde Kaldığı Görüşüne Katılır mısınız? Neden? 71
57. D’Hondt Sisteminde %7 Genel (Ülke) Barajının Kaldırılmasının “Temsilde Adalet” ve “Yönetimde İstikrar” İlkeleri Yönünden Ne Gibi Sonuçları Olabilir? Tartışınız 71
58. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Öngören 2017 Anayasa Değişikliği Paketi Tamamen Yürürlüğe Girdiğinde “Cumhurbaşkanı Yardımcısı” ve “Bakan” Sayıları Kaç Olacaktır? Bütçe Kanunu Teklifini Meclise Kim Sunacaktır? 71
59. “Yeni İnsan Hakları”da Denilen “Dayanışma Hakları”nı Kısaca Açıklayıp En Az Üç Örnek Belirtiniz 71
60. Çeşitli Nedenlerle Boşalan Parlamento Üyeliklerinin Doldurulmasında Yedek Milletvekilliği” Uygulamasının Amacı Nedir? Avrupa’da ve Türkiye’de Uygulaması Var mıdır? 71
61. 694 Sayılı OHAL KHK’sinin
145. Maddesi ile Ceza Muhakemesi Kanunu’nun
158. Maddesine Eklenen
6. Fıkra Hükmü Uyarınca; Cumhuriyet Savcıları; “İhbar ve Şikayet Konusu Fiilin Suç Oluşturmadığının Araştırmayı Gerektirmeksizin Açıkça Anlaşılması ya da Şikayetin Soyut ve Genel Nitelikte Olması Durumunda Soruşturma Yapılmasına Yer Olmadığına Karar Verebilme” Yetkisi Verilmiştir. Asılsız İhbar Üzerine Kişilere, Otomatik “Şüpheli” Kaydı Düşülememesi Yolunu Açacak Olan ve Anayasa Değişikliğiyle Değil, OHAL KHK’si ile Gelen Bu Yeni Temel Hakkın İnsan Hakları Kataloğundaki İsmi veya Karşılığı Nedir? 72
62. Anayasamıza Göre, “İbadet Özgürlüğü” Ne Demektir? Pozitif ve Negatif İbadet Özgürlüğünü Açıklayınız 72
63. 1909 Anayasa Değişiklikleri PADİŞAHIN Yetkilerini Ne Şekilde Etkilemiştir? Kısaca Açıklayınız 72
64. Siyasi parti grubu kurabilmek için gerekli şartlar nelerdir? 72
65. Siyasi parti ittifakları ve TBMM Grubu Oluşturma İttifakları Hangi Sebeplerle Kurulmaktadır? 73
66. Yüzde Yedi oranında genel barajlı D’Hondt Sisteminin geçerli olduğu Milletvekili genel seçimlerinde, 4 Milletvekili çıkaracak olan (X) Seçim Çevresinde Sandık sonuçlarına göre 250.000 oy kullanılmıştır. A=190 000, B=17500, C=22500, D= 20.000 oy almışlardır. Ülke barajını (%7) hiçbir bir parti tek başına geçememiştir. Ancak, (C) Partisinin içinde yer aldığı Gökkuşağı İttifakı barajı geçebilmiştir. Bu durumda siyasi partilerin çıkaracağı milletvekili sayılarını hesaplayınız 73
67. İngiltere’de
17. Yüzyılda Yargıç Sir Edward Coke, 1610 tarihli “Dr. Bonham’s Case” Kararında, “kimse kendi davasında hakim olamaz” şeklinde verdiği hükümle hangi anlamda Anayasa yargısına öncülük etmiştir? 73
68. İnsan haklarının korunması bağlamında ülkemizde “bireysel başvuru” hakkının öznesi (başvurucusu) kimler olabilir? Yabancıların durumu nedir? Kısaca açıklayınız 74
69. Bir siyasi parti tarafından başka bir siyasi parti hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısından “kapatma davası” açmasını isteme hakkının kullanılabilmesi için gereken şartlar nelerdir? “Siyasi Parti Yasaklarını İnceleme Kurulu” hangi aşamada devreye girebilir? 74
70. Yüce Divan kararlarına karşı “yeniden inceleme başvurusu” nu açıklayınız ve evrensel demokrasi standartları yönünden kısaca tartışınız 74
Bölüm 3 ÇÖZÜMLÜ TEST SORULARI 75
Bölüm 4 DOĞRU/YANLIŞ (ÖNERMELER) 157
Bölüm 5 KARIŞIK KISA TARAMA SORULARI VE CEVAPLARI 161
Bölüm 6 BOŞLUK DOLDURMA VE CEVAPLARI 171
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 175