Adli – Önleme Arama ve Elkoyma
İçindekileri İncele
7. BASIYA
ÖNSÖZ 7
6. BASIYA
ÖNSÖZ 9
5. BASIYA
ÖNSÖZ 11
4. BASIYA
ÖNSÖZ 13
3. BASIYA
ÖNSÖZ 15
2. BASIYA
ÖNSÖZ 17
ÖNSÖZ 19 İÇİNDEKİLER 21
§
1. ADLİ VE ÖNLEME ARAMA (m. 117–122) – A – GENEL BİLGİ 30 – B – ADLİ ARAMA 41
a. Hukuki Dayanak, Tanım ve Amacı 41
b. Adli Aramaya Maruz Kalacak Kişiler 42
c. Adli Aramanın Şartları 45 d– Adli Aramalarda Karar ve Emir Verme Yetkisi 54
e. Adli Arama Talebi ve Arama Kararı 106
f. Karar veya Emir Alınmadan Yapılacak Adli Aramalar 120
1. Yakalanan Kişinin Kaba Üst Araması 124
2. Gözaltına Alınan Kişinin Nezarethaneye Konmadan Önce Üst Araması 131
3. Kaçakçılık Suçlarında Arama 132
4. Hukuka Uygunluk Hallerinde Arama 134
I. Kanununun Hükmünü Yerine Getirme 135
II. Yetkili Merciin Emrini Yerine Getirme 136
III. Meşru Savunma ve Zorunluluk Hali 137 (a) Meşru Savunma: 137 (b) Zorunluluk Hali 140
IV. Hakkın Kullanılması 142
V. Mağdurun Rızası 143
VI. Suçüstü Hallerinde Arama 145
VII. Kapalı Yerlerden Gelen Yardım Çağrılarına Cevap Verme 167
5. Olay Yeri İncelemesi 168 g. Adli Aramanın Zamanı 172
1. Arama Kararının Süresi 172
2. Gündüz Vakti Arama 173
3. Gece Vakti Arama 176 h. Adli Aramada Hazır Bulunabilecekler 180
1. Hakim veya Cumhuriyet Savcısı 182
2. Yerin Sahibi veya Eşyasının Zilyedi ile Avukatı 185
3. Arama Tanıkları 187
I. Genel Olarak 187
II. Arama Tanığı Olabilecek Kişiler 191 (a) Yer Sahibinin veya Eşyanın Zilyedinin Temsilcisi 191 (b) Yer Sahibinin veya Eşyanın Zilyedinin Hısımları 192 (c) Yer Sahibi veya Eşyanın Zilyedi İle Birlikte Oturmakta Olan Kişi 192 (d) Yer Sahibinin veya Eşyanın Zilyedinin Komşusu 193 (e) Arama Yerindeki İhtiyar Heyeti Üyeleri 193
4. Arama Tanıklarının Hazır Edilmemesinin Hukuki Sonuçları 194 i. Adli Aramanın Yerine Getirilmesi 210
1. Arama Öncesi Hazırlık İşlemleri 210 2– Arama Talebinin İlgili Mercie Sunulması ve Karar Alınması 212
3. Aramaya Maruz Kalanların Bilgilendirilmesi ve İlgililerle İletişime Geçilmesi 214
4. Adli Aramaların İcrası 215
I. Üst ve Eşya Aranmasının İcrası 216
II. Araç Aramalarının İcrası 220
III. Konut, İşyeri ve Eklentilerinde Aramanın Yapılması 226
IV. Bilgisayarlarda ve Bilgisayar Kütüklerinde Adli Arama 228
V. Özellik Arz Eden Hallerde Adli Arama 245 (a) Cumhurbaşkanı 245 (b) Milletvekilleri 245 (c) Hakim ve Cumhuriyet savcıları 246 (d) Vali veya Kaymakamlar ile Kamu Görevlileri 247 (e) Avukatlar ve Avukat Büroları 248 (f) Noter ve Noter Daireleri 253 (g) Diplomasi Dokunulmazlığı Bulunanlar 254 (h) Siyasi Partiler, Sendikalar ve Derneklerde Arama 255 (i) Askeri Kişiler ve Askeri Mahallerde Adli Arama 256 (j) Vergi Suçlarında Arama 257
5. Aramanın Sona Ermesi 263
I. Aramanın Belgelendirilmesi 263
II. Arama Sonrasında Yapılacak Usul İşlemleri 266 (a) Arama Sonunda Talep Halinde Belge Verilmesi 266 (b) Ele Geçirilen Belge ve Kağıtları İnceleme Yetkisi 267 (c) Emir veya Karar Kapsamı Dışında Elde Edilen Bulgular (Aramada Tesadüfen Elde Edilen Deliler) veya Kişiler Hakkında Yapılacak İşlemler (CMK. m. 138, Yön. m. 10) 270 – C – ÖNLEME ARAMASI 273
a. Hukuki Dayanak ve Tanım 273 b– Önleme Aramasının Yapılacağı Yerler 276
c. Önleme Araması Talebi ve Kararı 280
1. Önleme Araması Talebi 280
2. Hakimden Önleme Araması Talep Edilmesi 282
3. Mülki Amir Tarafından Önleme Aramasına Yazılı Verebilmesi 287
d. Önleme Aramasına Dair Karar veya Emrin Yerine Getirilmesi 290
e. Önleme Aramalarında Elde Edilen Bilgi ve Bulgular ile Yakalanan Şüpheliler Hakkında Yapılacak İşlemler 299
f. Yetkili Merciden Önleme Araması Kararı Alınması Gerekmeyen Haller 301
g. Denetim, Durdurma ve Kontrol İşlemleri 304
1. Denetim Yapılacak Haller 304
2. Durdurma ve Kontrol İşlemleri 310
h. Dernekler, Siyasi Partiler veya Sendikalarda Önleme Araması 322
i. Havaalanlarında Önleme Araması 323
j. Spor Müsabakalarının Yapıldığı Alanlarında Önleme Araması 335
k. Ceza İnfaz Kurumlarında Önleme Araması 336
l. Nezarethanede Önleme Araması 343 – D – HUKUKA AYKIRI ARAMANIN SONUÇLARI 344 a– Hukuka Aykırı Olarak İcra Edilen Aramanın Suç Oluşturması 360
b. Hukuka aykırı olarak Gerçekleştirilen Arama Sonucunda Elde Edilen Delillerin Ceza Muhakemesinde Kullanılamaması 368
c. Hukuka Aykırı Olarak Gerçekleştirilen Aramanın Tazminat Sorumluluğunu Gerektirmesi 391
§
2. ELKOYMA (m. 123–134) – A – GENEL BİLGİ 398 – B – MUHAFAZA ALTINA ALMA 403 – C – ELKOYMA 405
a. Hukuki Dayanak, Tanım ve Amacı 405
b. Elkoyma İşlemine Maruz Kalan Kişiler 406
c. Elkoyma Tedbirine Başvurma Şartları 407
d. Elkoyma Kararına Konu Eşya ve Elkoyma Yasağı 409
1. Genel Olarak 409
2. Elkoyma Yasağı 411
3. Elkoyma Yasağı Kapsamındaki Eşyalar 412
I. Elkonulamayacak Mektuplar, Belgeler 412
II. Devlet Sırrı Niteliğine Sahip Belgeler 418
III. Basımevi ve Eklentileri, Basın Araçları İle Basılmış Eserler 418 e. Elkoyma Kararı veya Emri Verme Yetkisi 418
1. Hakim Kararı 419
2. Cumhuriyet Savcısı veya Kolluk Amirinin Emri 422
f. Elkoyma Talebi ve Elkoyma Kararı 436
g. Elkoyma Kararının Yerine Getirilmesinde Dikkat Edilecek Hususlar 437
h. Elkoyma Kararına İtiraz 438
i. Elkoymanın Çeşitleri ile İcrası 439
1. Basit Elkoyma ve İcrası 439
2. Özel Elkoyma Halleri ve İcrası 442
I. İçeriği Devlet Sırrı Niteliğindeki Belgelerin Mahkemece İncelenmesi 442
II. Askeri Mahalde Elkoyma ve İcrası 443
III. Taşınmazlara, Hak ve Alacaklara Elkoyma ve İcrası 444 (a) Genel Olarak 444 (b) Uygulama Şartları 445 (1) Soruşturmaya veya Kovuşturmaya Konu Suçun Katalog Suçlardan Olması 445 (2) Kuvvetli Şüphe Sebeplerinin Bulunması 447 (3) Elkonulacak Malvarlığının Şüpheli veya Sanığa Ait Olması 448 (4) Suçtan Elde Edilen Değere İlişkin Rapor Alınması 448 (5) Hakim Kararı Bulunması 449 (c) Taşınmaz, Hak ve Alacaklara Elkoyma Kararının İcrası 451 (1) Taşınmazlara İlişkin Elkoyma Kararının İcrası 451 (2) Kara, Deniz ve Hava Ulaşım Araçlarına Elkoyma Kararının İcrası 452 (3) Banka veya Diğer Mali Kurumlardaki Her Türlü Hesaba Elkoyma Kararının İcrası 453 (4) Şirketteki Ortaklık Paylarına Elkoyma Kararının İcrası 454 (5) Hak ve Alacaklara Elkoyma Kararının İcrası 455 (d) Elkoyma Kararına Aykırı Hareket Etmek ve Hukuki Sonuçları 456
IV. Bilişim Suçlarının İşlenmesi Suretiyle Elde Edilen Menfaatin Bulunduğu Hesabın Askıya Alınması ve Elkoyma (m. 128/A) 460
V. Postada Elkoyma ve İcrası 462 (a) Genel Olarak 462 (b) Postada Elkoymanın Şartları 465 (1) Yeterli Şüphe Sebeplerinin Bulunması 465 (2) Adliyenin Eli Altında Bulunmasının Zorunlu Olması 465 (3) Usulüne Uygun Verilmiş Elkoyma Kararı veya Emrinin Olması 466 (c) Postada Elkoymanın İcrası 468 VI– Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini ve İcrası 472 (a) Genel Olarak 472 (b) Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayinin Şartları 474 (1) Suçun Bir Şirketin Faaliyeti Çerçevesinde İşlendiğine Dair Kuvvetli Şüphe Sebeplerinin Varlığı 475 (2) Maddi Gerçeğin Ortaya Çıkarılması İçin Gerekli Olması 475 (3) Soruşturmaya veya Kovuşturmaya Konu Suçun Katalog Suçlardan Olması 476 (4) Hakim Kararı veya Mahkeme Kararının Bulunması 477 (c) Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini Kararının İcrası 477 (d) OHAL Süreci ve Kayyımlık 479 VII– Bilgisayar Kütüklerindeki Bilgilere Elkoyma ve İcrası 483 VIII– Zorlama Amaçlı Elkoyma ve İcrası 483 IX– Basılmış Eserlere ve Basın Araçlarına Elkoyma 487 (a) Genel Olarak 487 (b) Basılmış Eserin Tüm Nüshasına Elkonulması (Toplatılması) Şartları ve İcrası 488 (1) Soruşturma veya Kovuşturmanın Başlamış Olması 488 (2) Soruşturma veya Kovuşturmaya Konu Suçun Katalog Suçlarda Olması 489 (3) Hakim Kararı Bulunması 489 X– Kaçakçılık Suçlarında Elkoyma ve İcrası 492 (a) Genel Olarak 492 (b) Kaçak Eşya Naklinde Kullanılan Taşıt Dışında Kalan Kaçak Eşya ile Her Türlü Kap, Ambalaj ve Taşımaya Yarayan Diğer Araçlara Elkoyma 492 (c) Kaçak Eşya Naklinde Kullanılan Taşıta Elkoyma 493 XI– Bankacılık Suçlarında Elkoyma ve İcrası 496 XII– Orman Suçlarında Elkoyma ve İcrası 499 (a) Suç Konusu Orman Emvali Hakkında Yapılacak İşlemler 501 (b) Suç Aletleri Hakkında Yapılacak İşlemler 503 (c) Suç Nakil Vasıtaları Hakkında Yapılacak İşlemler 504 (d) Müsadere 506
XIII. Göçmen Kaçakcılığı Suçunda Kullanılan Araca Elkoyma ve İcrası 507
XIV. Uluslararası Adli İşbirliği Çerçevesinde Elkoyma ve İcrası 508 (a) Genel Olarak 508 (b) Elkoymanın Amacı 509 (c) Elkoymanın Konusu 509 (d) Elkoymanın Şartları 510 (e) Elkoyma Kararının İcrası 511 – D – ELKONULAN EŞYANIN MUHAFAZASI VEYA ELDEN ÇIKARILMASI (M. 132) 513 – E – ELKOYMANIN SONA ERMESİ 515 a– Elkonulan Eşyanın İadesi 515 b– Elkonulan Eşyanın Müsadere Edilmesi 518 1– Genel Olarak: 518 2– Müsadere Türleri 520 I– Eşya Müsaderesi 520 (a) Suçla İlgili Eşyanın Müsaderesi 520 (b) Suç Teşkil Eden Eşyanın Müsaderesi 525 II– Kazanç Müsaderesi 525 3– Müsadere Kararı Verilmesi Usulü 528 a– Asıl Ceza Davası ile Birlikte Müsadere Davasının Açılması 528 b– Ayrı Müsadere Davasının Açılması 529 c– Duruşma Yapılması Gerektiğine Dair Kural 530 d– Duruşma Yapılması Gerektiğine Dair Kural Duruşma Yapılmaksızın Müsadere Kararı Verilebilecek İstisnai hal (CMK m. 259) 534 e– Özellik Arz Eden Durumlarda Müsadere 535 aa– Kaçakçılık Suçlarında Müsadere 535 bb– Kültür ve Tabiyatı Koruma Kanuna Aykırılık Suçlarında Müsadere 538 cc– Orman suçlarında müsadere 539 dd– 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçunda müsadere 540 ee– 5729 sayılı Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Kanun kapsamındaki silahların müsaderesi 547 – F – HUKUKA AYKIRI ELKOYMANIN SONUÇLARI 550 a– Genel Olarak 550 b– Hukuka Aykırı Elkoyma Sayılan Haller 550 c– Hukuka Aykırı Elkoymanın Hukuki Sonuçları 552 1– Hukuka Aykırı Elkoyma İşleminin Ceza Usulü Bakımından Hukuki Sonuçları 552 2– Hukuka Aykırı Elkoyma İşleminin Maddi Ceza Hukuku Bakımından Hukuki Sonuçları 555 3– Hukuka Aykırı Elkoyma İşleminin Tazminat Hukuku Bakımından Hukuki Sonuçları 557 I– Genel Olarak 557 II– Tazminat İsteminin Koşulları 557 (a) Maddi Şartlar 558 (1) Koşulları Oluşmadığı Halde Eşyaya veya Diğer Malvarlığına Elkonulması 558 (2) Elkonulan Eşyanın veya Diğer Malvarlığı Değerlerinin Korunması İçin Gerekli Tedbirlerin Alınmaması 559 (3) Elkonulan Eşya veya Diğer Malvarlığı Değerlerinin Amaç Dışı Kullanılması 561 (4) Elkonulan Eşya veya Diğer Malvarlığı Değerlerinin Zamanında Geri Verilmemesi 562 (b) Usuli Şartlar 564 III– Tazminatın Geri Alınması 566
KAVRAMLARA GÖRE ARAMA LİSTESİ 567