5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Zorunluluk Hali (9786253772062)

ÖNSÖZ 5 İÇİNDEKİLER 7
KISALTMALAR 11
GİRİŞ 13
BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL ÇERÇEVE, TARİHSEL SÜREÇ VE KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ZORUNLULUK HALİ
I. KAVRAM 19 A. Hukuki Değer Kavramı 19 B. Zorunluluk Hali Kavramı 22
II. ZORUNLULUK HALİNİN VARLIĞINI AÇIKLAYAN TEORİLER 27
A. Koruma Teorisi 27
B. Manevi Cebir Teorisi 28
C. Beklenemezlik Teorisi 29
D. Hakların Çatışması Teorisi 30
E. Amaç Teorisi 31
F. Hümanist Teori 32
G. Diğer Teoriler 33
H. Teorilerin Değerlendirilmesi 34
III. ZORUNLULUK HALİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 36
A. Hukuka Uygunluk Sebepleri – Kusurluluğu Etkileyen Sebepler Ayrımı 36
B. Kusurluluğu Kaldıran Sebepler – Mazeret Sebepleri Ayrımı 38
1. Hukuka Uygunluk Sebeplerini Açıklayan Teoriler 39
a. Kamu Yararı Teorisi (Public Benefits Theory) 40
b. Ahlaki Kayıp Teorisi (Moral Forfeiture Theory) 40
c. Ahlaki Değerler Teorisi (Moral Rights Theory) 41
d. Üstün Çıkar/Daha Az Zarar Teorisi (Superior Interest/Lesser Harm Theory) 41
2. Kusurluluğu Etkileyen Sebepleri Açıklayan Teoriler 42
a. Faydacı Teori (Utilitarian Theory) 42
b. Seçim Teorisi (Choice Theory) 43
c. Karakter Teorisi (Character Theory) 43
3. Değerlendirme ve Tespitler 43 C. Türk Hukukunda Zorunluluk Halinin Hukuki Niteliğini Açıklayan Görüşler 47
1. Kusurluluğu Etkileyen Bir Mazeret Sebebi Olarak Değerlendiren Görüş 48
2. Kusurluluğu Kaldıran Bir Sebep Olarak Değerlendiren Görüş 49
3. Hukuka Uygunluk Sebebi Olarak Değerlendiren Görüş 50
4. Çifte Fonksiyonlu Olarak Değerlendiren Görüş 50
5. Görüşümüz 51
IV. TÜRK HUKUKUNDA TARİHSEL SÜREÇ 56 A. Osmanlı Devleti Dönemi 56 B. Türkiye Cumhuriyeti Dönemi 62
1. Mülga 765 Sayılı TCK Dönemi 62 2. 5237 Sayılı TCK Dönemi 63
3. Özel Hukukta Zorunluluk Hali 63 a. İlgili Düzenlemeler 64 b. Ceza Hukuku Açısından Değerlendirilmesi 66
V. KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA ZORUNLULUK HALİ 68 A. Anglo–Sakson Hukuk Sistemi 68
1. ABD 68
2. İngiltere 72
3. Kanada 75 B. Kara Avrupası Hukuk Sistemi 78
1. Almanya 78
a. Hukuka Uygunluk Sebebi Olarak Zorunluluk Hali (Rechtfertigender Notstand) 81
b. Mazeret Sebebi Olarak Zorunluluk Hali (Entschuldigender Notstand) 85
2. İtalya 87
3. Fransa 90
4. İspanya 91
5. Avusturya 92
6. İsviçre 93
7. Belçika 94
8. Hollanda 95
9. Danimarka 96
10. Portekiz 96
11. Çekya 98 C. İslam Hukuku Sistemi 99
1. Kuran Ayetlerinde Zorunluluk Hali 100
2. Hadislerde Zorunluluk Hali 102
3. Değerlendirme 105
İKİNCİ BÖLÜM TÜRK CEZA HUKUKUNDA ZORUNLULUK HALİNİN ŞARTLARI VE DİĞER KURUMLARLA İLİŞKİSİ
I. KANUNİ DÜZENLEME 107
II. ZORUNLULUK HALİNİN ŞARTLARI 108 A. Zorunluluk Halinin Maddi (Objektif) Şartları 108
1. Tehlikeye İlişkin Şartlar 109
a. Ağır ve Muhakkak Bir Tehlikenin Bulunması 109 aa. Bir Tehlikenin Mevcut Olması 109 ab. Tehlikenin Ağır Olması 118 ac. Tehlikenin Muhakkak Olması 120
b. Tehlikenin Bir Hakka Yönelik Olması 121
c. Tehlikenin Meydana Gelmesine Bilerek Sebebiyet Vermemiş Olmak 124
d. Tehlikeye Karşı Koymak Yükümlülüğünün Bulunmaması 127
2. Korunmaya İlişkin Şartlar 129
a. Başka Türlü Korunma İmkânının Bulunmaması 129
b. Tehlikenin Ağırlığı İle Konu ve Kullanılan Vasıta Arasında Orantı Bulunması 134
B. Zorunluluk Halinin Manevi (Sübjektif) Şartı 135
C. Üçüncü Kişi Lehine Zorunluluk Hali 136
III. TÜRK CEZA KANUNUNDA ÖZEL ZORUNLULUK HALLERİ 139
A. TCK m.92 Düzenlemesi 139
B. TCK m.99 Düzenlemesi 145
C. TCK m.147 Düzenlemesi 148
D. TCK m.303 Düzenlemesi 153
IV. ZORUNLULUK HALİNİN MADDİ ŞARTLARINDA HATA 154
V. ZORUNLULUK HALİNDE SINIRIN AŞILMASI 156
VI. ZORUNLULUK HALİ İLE MEŞRU SAVUNMANIN KARŞILAŞTIRILMASI 158 SONUÇ VE ÖNERİLER 163
KAYNAKÇA 171