1924 Anayasası Çok Partili Döneminde Parlementer Denetim
İçindekileri İncele
ÖNSÖZ 7 İÇİNDEKİLER 11 TABLOLAR LİSTESİ 23
KISALTMALAR 25
GİRİŞ 27
BİRİNCİ BÖLÜM TEK PARTİLİ DÖNEMDEN ÇIKIŞ GİRİŞİMLERİ
I. DOĞAL ÇIKIŞ GİRİŞİMİ: TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI 33
A. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA SÜRECİ 33
B. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA NEDENLERİ 39
1. Devrimler Konusundaki İdeolojik Farklılık 39
2. Otoriterleşme/Tek Adam Korkusu 40
3. Hükümete ve İsmet Paşa’ya Duyulan Tepki 41
4. Kişisel Kırgınlıklar/Hırslar 41 C. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ DESTEK KİTLESİ, PROGRAMI ve FAALİYETLERİ 42
1. Destek Kitlesi 42
2. Programı 44
3. Faaliyetleri 44 D. TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASININ KAPATILMASI 45
II. YAPAY ÇIKIŞ GİRİŞİMİ: SERBEST CUMHURİYET FIRKASI 51
A. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA SÜRECİ 51
B. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KURULMA NEDENLERİ 54
1. Demokrasi Hedefi 54
2. Hükümetin/CHF’nin Denetlenmesi İhtiyacı 57
3. İsmet (İNÖNÜ) Paşa’nın Dengelenmesi İhtiyacı 59
4. Toplumda Oluşan Huzursuzluğa/Muhalefete Ses Olma 60
C. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ DESTEK KİTLESİ, PROGRAMI ve FAALİYETLERİ 62
1. Destek Kitlesi 62
2. Programı 62
3. Faaliyetleri 63
D. SERBEST CUMHURİYET FIRKASININ KAPATILMASI 64
E. BU DÖNEMDE KURULAN/KURULMAYA ÇALIŞILAN SİYASİ PARTİLER 68
III. SÖZDE ÇIKIŞ GİRİŞİMİ: BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLLİĞİ ve MÜSTAKİL GRUP 68
A. BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLLİĞİ 68
B. MÜSTAKİL GRUP 71
İKİNCİ BÖLÜM ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞ
I. ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞ SÜRECİ 76 A. DEMOKRASİYE DOĞRU DEMO’LAR 76
1. İnönü’nün 6 Mart 1939 Tarihli Konuşması 77
2. 1943 Yılı Genel Seçimleri 78
3. 1945 Yılı Ara Seçimleri 80
B. MUHALEFETİN ORTAYA ÇIKIŞI VE GELİŞMESİ 81
1. Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu 81 2. 1945 Yılı Bütçe Kanunu Görüşmeleri 85
3. Dörtlü Takrir 87
4. İhraçlar ve Bayar’ın İstifaları 92
5. İnönü’nün Konuşmaları 94 a) 19 Mayıs 1945 Tarihli Konuşması 94 b) 1 Kasım 1945 Tarihli Konuşması 95
6. Bayar Faktörü 99 C. MUHALEFETİN KURUMSALLAŞMASI 102
1. Çok Partili Döneme Resmi Geçiş 102
2. Çok Partili Döneme Fiili Geçiş 105
D. MUHALEFETLE İKTİDARIN MUKAYESESİ 107
E. SON ADIMA DOĞRU 112
1. 1946 Yılındaki Ara Seçimler ve Belediye Seçimleri 112
2. Seçimlerin Tek Dereceli Olması 113 F. SON ADIM 115
II. ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞİN NEDENLERİ 122 A. İÇ NEDENLER 123
1. Toplumdaki Hoşnutsuzluk ve Değişim İsteği 123
2. Toplumda Rahatsızlık Oluşturan Kanunlar 126
a) Milli Korunma Kanunu 126
b) Varlık Vergisi Hakkında Kanun 127
c) Toprak Mahsulleri Vergisi Hakkında Kanun 131
ç) Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu 132
3. Cumhuriyet İdaresinin Özündeki Hedef 134
4. Rejimin Kendisine Olan Güveni 137
5. Burjuvazinin Yol Ayrımı 138
6. İnönü’nün Çok Partili Düzeni İstemesi 139 B. DIŞ NEDENLER 141
III. DEĞERLENDİRME 145 A. NEDENLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ 146 B. SÜRECİN DEĞERLENDİRİLMESİ 147
IV. ÇOK PARTİLİ DÖNEME GEÇİŞTE HUKUKSAL ZEMİN 152
A. ANAYASAL ZEMİN 153
1. 1924 Anayasası Hakkında Genel Bilgiler 153
2. 1924 Anayasası’nın Üstünlüğü ve Katılığı 156
3. 1924 Anayasası’nda Temel Hak ve Hürriyetler 158
4. Anayasadaki Demokrasi Anlayışı 160
5. Hükümet Sisteminin Niteliği 165 B. YASAL ZEMİN 170 C. İÇTÜZÜK 171 D. SEÇİM SİSTEMİ 173 E. PARTİ SİSTEMİ 181
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÇOK PARTİLİ DÖNEMDE PARLAMENTER DENETİM
I. PARLAMENTER DENETİM YOLLARI VE 1924 ANAYASASI 189 A. SORU 189
1. Genel Olarak 189 2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 191 B. MECLİS ARAŞTIRMASI 195
1. Genel Olarak 195 2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 197 C. MECLİS SORUŞTURMASI 201
1. Genel Olarak 201 2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 203 D. GENSORU 209
1. Genel Olarak 209 2. 1924 Anayasası’nda ve İçtüzükte Durum 212
II. TÜRKİYE’DE (1946–1960) PARLAMENTER DENETİM 216 A.
VIII. DÖNEM (1946–1950) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 218
1. Soru 219
a) İçel Milletvekili Saim Ergenekon ve Altı Arkadaşının “Pamuk Fiyatlarının Tespit ve İlânı”na Dair Yazılı Soru Önergesi 219
b) İstanbul Milletvekili Cihad Baban’ın “Sıkıyönetim Kararıyla Kapatılmış Olan Yeni Sabah ve Gerçek Gazetelerinin Hangi Sebeple Kapatıldığının Bildirilmesi”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 220
c) Eskişehir Milletvekili Ahmet Oğuz'un “Türk Parasının Dış Kıymeti Hakkında Hükümetçe Alınan Son Kararın Memleketin Ticari, İktisadi ve Mali Konuları Üzerindeki Etkileri”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 222
ç) Samsun Milletvekili Cemil Bilsel'in “Spitzberg Takımadalarına Ait Sovyet Teklifine Bazı Gazetelerin Montreux Sözleşmesini Karıştırdıklarından Bahisle Meselenin Aydınlatılması”na Dair Sözlü Soru Önergesi 224
d) İstanbul Milletvekili Senihi Yürüten'in “Nakil Vasıtaları Hakkındaki Kanuna Bağlı Cetvelde Gösterilen Makam Otomobillerinden Başka Makam Otomobilleri Alınıp Alınmadığının Bildirilmesi”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 226
e) Denizli Milletvekili Reşat Aydınlı’nın “Komünist Faaliyetleri Önleyici Hangi Tedbirlerin Alındığının Açıklanması”na Dair Sözlü Soru Önergesi 228
f) Eskişehir Milletvekili Kemal Zeytinoğlu’nun “Hayat Pahalılığı ve Geçim Zorluğu”na Dair Sözlü Soru Önergesi 230
g) İstanbul Milletvekili Osman Nuri Köni’nin “Cumhuriyet Bayramı Günü Kırıkkale–Ankara Arasında Meydana Gelen Tren Kazası”na Dair Sözlü Soru Önergesi 232
ğ) Kırklareli Milletvekili Dr. Fuat Umay'ın “Ülkedeki Çocuk Doğum ve Ölüm Durumu”na Dair Sözlü Soru Önergesi 233
h) Afyonkarahisar Milletvekili Kemal Özçoban’ın “Cumhuriyetin İlânından Bugüne Kadar Cumhurbaşkanlarına Dış Memleketlerden Özel ve Resmi Mahiyette Hediyeler Verilip Verilmediği”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 235
ı) Kastamonu Milletvekili Muzaffer Akalın’ın “Karaçomak, Karadere ve Bozkurt Derelerinin Taşmasına ve Tahriplerine Mâni Olmak Üzere Alınan Tedbirler”e Dair Yazılı Soru Önergesi 238
2. Meclis Araştırması 239
a) Zonguldak Milletvekili Ali Rıza İncealemdaroğlu’nun “Gemi Satın Almak İçin Amerika'ya Gönderilen Heyetler” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi ve Aynı Konuda Olup İncealemdaroğlu’nun Önergesine Atıf Yapan Afyonkarahisar Milletvekili Kemal Özçoban ve Üç Arkadaşının Önergesi 240
b) Kayseri Milletvekili Fikri Apaydın’ın “1943 Yılında Van’ın Özalp İlçesinde 32 Vatandaşın Öldürülmesi Olayı” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 243 Konunun yeniden bir meclis araştırması talebine konu edilmesi 246
c) İstanbul Milletvekili Senihi Yürüten’in “Çine İlçesinin Abak Köyünde 13 Vatandaşa Yapılan İşkence İddiası” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 251
3. Meclis Soruşturması 253
a) “Gümrük ve Tekel Eski Bakanı Suat Hayri Ürgüplü” Hakkındaki Meclis Soruşturması 253
b) Afyonkarahisar Milletvekili Ahmet Veziroğlu’nun “Ticaret Eski Bakanı Atıf İnan” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 259
c) İkinci Perde: “Ticaret Eski Bakanı Atıf İnan” Hakkındaki Meclis Soruşturması 263
ç) “Refik Saydam, Şükrü Saraçoğlu, Recep Peker ve
I. Hasan Saka Hükümetlerinde Yer Almış Milli Savunma Bakanları” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 268
d) “Şekere Yapılan Zam Nedeniyle Bakanlar Kurulu” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 270
4. Gensoru 272
a) İstanbul Milletvekili Fuat Köprülü ve Onbeş Arkadaşının “Şekere Yapılan Zam Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 272
b) Kütahya Milletvekili Ahmet Tahtakılıç ve İki Arkadaşının “Cumhurbaşkanının 1 Kasım 1949 Tarihinde Meclis’teki Nutku Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 276
5. VIII. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 279 B.
IX. DÖNEM (1950–1954) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 280
1. Soru 281
a) Ordu Milletvekili Feyzi Boztepe’nin “Ordu Halkının İhtiyacı İçin Toprak Mahsulleri Ofisine Ait Mısırın Uzun Vadeli Kredi İle Muhtaç Vatandaşlara Dağıtılmasına”na Dair Sözlü Soru Önergesi 281
b) Eskişehir Milletvekili Abidin Potuoğlu'nun “Marshall Planından Alınan Ziraat Aletleri”ne Dair Yazılı Soru Önergesi 284
c) Ordu Milletvekili Hüsnü Akyol’un “Ulaştırma Bakanı Seyfi Kurtbek’in Cumhuriyet Halk Partisi Hükümetlerinin Anayasanın 81’inci Maddesini İhlâl Ettikleri Hakkındaki Beyanatı”na Dair Sözlü Soru Önergesi 285
ç) Rize Milletvekili Osman Kavrakoğlu ve Amasya Milletvekili Cevdet Topçu’nun “Ticani Tarikatına Mensup Kişilerin Çıkardıkları Olaylar ve Bu Olaylar Hakkında Yapılan İşlemler”e Dair Sözlü Soru Önergeleri 287
d) Kars Milletvekili Sırrı Atalay'ın “Demokrat Parti Toplantısına Katılan Eskişehir Valisi Arif Özgen” Hakkındaki Sözlü Soru Önergesi 289
e) Zonguldak Milletvekili Abdurrahman Boyacıgiller'in “Bugüne Kadar Hangi Gazetelere Ne Kadar Resmi İlan Verildiğine, Muhalefet Organı Olan Gazetelere Verilen Resmi İlanlarda Takip Edilen Usule ve Kudret Gazetesine Resmi İlan Verilmeme Sebebi”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 290
f) Trabzon Milletvekili Cemal Reşit Eyüboğlu'nun “Antidemokratik Kanunlar”a Dair Sözlü Soru Önergesi 294
g) Mardin Milletvekili Mehmet Kamil Boran'ın “Cumhurbaşkanının Son Seyahati ve Bu Seyahatte Verdiği Nutuklar”a Dair Sözlü Soru Önergesi 295
ğ) Sinop Milletvekili Muhit Tümerkan'ın “Sinop’ta İnşaatı Yarım Kalmış Okullar”a Dair Yazılı Soru Önergesi 297
2. Meclis Araştırması 297
a) “Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Bağlanıkları ile Millî Saraylar, Kasırlar ve Köşklerdeki Eşya” Hakkındaki Meclis Araştırması 297
b) Van Milletvekili Ferit Melen'in “Türkiye Emlak Kredi Bankasının Son İki Yıl İçinde Açtığı Ticari Krediler” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 303
3. Meclis Soruşturması 305
a) “Başbakan Yardımcısı Samet AĞAOĞLU” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 305
b) “Oyalama/–muş gibi” Beşli Komisyonları 307
4. Gensoru 311
a) Seyhan Milletvekili Sinan Tekelioğlu'nun “Yapılmakta Olan Meclis Binası ile Atatürk Anıtının Bulunduğu Saha İçindeki Arazi Nedeniyle Bayındırlık Bakanı Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 311
b) Malatya Milletvekili İsmet İnönü'nün “Dış Politika ile Ülkenin Siyasi ve Askeri Emniyet Meseleleri Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 312
c) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı ve Mardin Milletvekili Kemal Türkoğlu'nun “Kore'ye Gönderilen Savaş Birliği Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 312
ç) Trabzon Milletvekili Cemal Reşit Eyüboğlu ve Üç Arkadaşının “Resmi İlanların Gazetelere Dağıtımı Hakkındaki 3/13294 Sayılı Kararname ve Bu Kararnamenin Uygulama Şekli Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 315
d) Mardin Milletvekili Aziz Uras'ın “Mardin'in Kordis Köyü Muhtarı Mehmet Elik Hakkındaki Danıştay İlâmının Yerine Getirilmemesi Nedeniyle İçişleri Bakanı Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 315
e) Erzurum Milletvekili Rıfkı Salim Burçak'ın “CHP Genel Başkanı İsmet İnönü'nün 5 Ekim 1952 Tarihinde İzmir'deki Nutku ile Onu Takip Eden Manisa ve Balıkesir Olayları ve Bu Olaylar Karşısında Alınan Tedbirler Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 316
f) Trabzon Milletvekili Faik Ahmet Barutçu'nun “Seçim Kanununun ve Adli Sistemin Noksanlarının Tamamlanmasının Düşünülüp Düşünülmediği, Vatandaşların Söz, Yayın ve Toplantı Hürriyetlerini Teminat Altında Bulunduracak Yeni Müeyyidelere İhtiyaç Olup Olmadığı Hususlarında Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 317
g) Mardin Milletvekili Kemal Türkoğlu’nun “İkinci Menderes Kabinesinin Bakanlarının Yarısından Fazlası Değişmesine Rağmen Anayasaya Uygun Bir Kabinenin Oluşmasına Olanak Sağlamak Amacıyla Başbakanın İstifa Etmemesi veya Şeklen İstifa Ederek Aynı Kişilerle ve Yeni Bir Programla Meclis’ten Güvenoyu İstememesi Nedenleriyle Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 318
ğ) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı ve İki Arkadaşının “<Türkiye'de Pürüzsüz Demokratik Bir İdarenin Kurulduğu, Vatandaş Hak ve Hürriyetlerinin Tam Olarak Teminat Altına Alındığı> Yolundaki İddialarının Neye Dayandığı Hususunda Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 320
h) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı’nın “Millet Partisinin Dini Siyasete Alet Ettiği İddialarının Neye Dayandığı Hususunda Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 321
ı) Trabzon Milletvekili Cahit Zamangil ve Dört Arkadaşının “Dış Ticaretimizdeki Ödeme Zorluklarının ve Çeşitli Olumsuz Neticelerinin Ne Kadar Sürede ve Nasıl Bir Programla Giderilmesinin Düşünüldüğü Hususunda Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 322
i) “Türkiye’nin Kahire Büyükelçisinin Sınır Dışı Edilmesi Nedeniyle Dışişleri Bakanı Hakkında” Verilen Gensoru Önergeleri 322
j) Kırşehir Milletvekili Osman Bölükbaşı’nın “Yargının Bağımsızlığı ve Hakimlerin Teminatı Sorunu Halledilmeden Seçim Güvenliğinin Sağlanıp Sağlanmayacağı Hususunda Başbakan Hakkında” Verdiği Gensoru Önergesi 323
5. IX. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 323 C.
X. DÖNEM (1954–1957) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 326
1. Soru 327
a) Seyhan Milletvekili Sinan Tekelioğlu'nun “Namıkkemal (Saraçoğlu) Mahallesinde Oturan Yüksek Maaşlı Memurların İşgal Ettikleri Apartmanların Tahliye Ettirilerek Devlet Dairelerine Tahsis Edilmesi Hakkında Ne Düşünüldüğü”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 327
b) Burdur Milletvekili Mehmet Özbey'in "Üniversite Öğrencilerinin Siyasetle Uğraşmamaları Hakkında Ne Düşünüldüğü ile Amerika ve Avrupa Üniversitelerinde Öğrencilerin Siyasetle Meşgul Olup Olmadıkları”na Dair Yazılı Soru Önergesi 328
c) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve Kars Milletvekili Sırrı Atalay’ın, “Kasım Gülek'in Tevkifi ve Tevkifin İnfaz Şekli”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 330
ç) Kars Milletvekili Sırrı Atalay’ın “Devlet Radyosu”na Dair Sözlü Soru Önergesi 333
d) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş'ın “Balıkesir’in Savaştepe İlçesindeki Hürriyet Partisi Merkezinin Levhasının İndirildiği Yönünde Gazetelerde Çıkan Haber”e Dair Yazılı Soru Önergesi 336
e) Trabzon Milletvekili Emrullah Nutku'nun “Vatandaşların Muhalif Parti Milletvekilleriyle Temasının Önlenmesi İçin Zabıtaya Emir Verilip Verilmediğine” Dair Sözlü Soru Önergesi 337
f) Kastamonu Milletvekili Ziya Termen'in “Geçim Sıkıntısının Önlenmesi Hususunda Ne Düşünüldüğü”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 340
g) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş'ın “Adıyaman İl Merkezinde Yayınlanan Demokrat Adıyaman ve Fırat Gazetelerine Verilen Resmi İlan Parasının Miktarı”na Dair Yazılı Soru Önergesi 341
2. Meclis Araştırması 342
a) Trabzon Milletvekili Mahmut Goloğlu’nun “Dilekçe Komisyonunun 26.01.1954 Tarihli Kararının Kabulü ve Dolayısıyla İçtüzüğün 177’nci Maddesinin Uygulanması” Hakkındaki Önergesi 342
b) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve İki Arkadaşının “Üç Temyiz Hakimi ile Onüç Yüksek Dereceli Hakimin Emekliye Sevki” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 344
3. Meclis Soruşturması 346
a) “İktisat ve Ticaret Eski Bakanı Sıtkı Yırcalı, Maliye Eski Bakanı Hasan Polatkan ile Devlet Eski Bakanı ve Eski Başbakan Yardımcısı Fatin Rüştü Zorlu” Hakkındaki Meclis Soruşturması 346
b) “6–7 Eylül Olayları Nedeniyle Başbakan Adnan Menderes ve İçişleri Eski Bakanı Namık Gedik” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 350
c) “Dışişleri Eski Bakanı Fatin Rüştü Zorlu” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 355
ç) “Devlet Eski Bakanı Mükerrem Sarol” Hakkındaki Meclis Soruşturması 357
d) “İktisat ve Ticaret Eski Bakanı Sıtkı Yırcalı ile Dışişleri Eski Bakanı Fatin Rüştü Zorlu” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 360
e) “Adalet Eski Bakanı Osman Şevki ÇİÇEKDAĞ” Hakkındaki Meclis Soruşturması Girişimi 362
4. Gensoru 363
a) Kars Milletvekili Turgut Göle ve İki Arkadaşının “Emekliye Sevk Edilen Hâkimler Hakkındaki Tasarruflar Nedeniyle Adalet Bakanı Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 363
b) Manisa Milletvekili Muammer Alakant ve Sekiz Arkadaşının “Dördüncü Adnan Menderes Hükümetinin Programını Neden Uygulayamadığı Hususunda Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 364
c) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş ve Onbir Arkadaşının “Dördüncü Adnan Menderes Hükümetinin Dahili Siyaseti Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 365
ç) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve Dört Arkadaşının “Şeker Fiyatlarına Yapılan Zam Nedeniyle Başbakan Hakkında” Verdikleri Gensoru Önergesi 366
d) İşlem Görmeyen Gensoru Önergeleri 367
5. X. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 367 D.
XI. DÖNEM (1957–1960) TBMM’DE PARLAMENTER DENETİM 370
1. Soru 371
a) Ankara Milletvekili Recep Dengin'in “Otomobil Garajlarıyla Tamirhanelerinin Miktarı”na Dair Sözlü Soru Önergesi 371
b) Sivas Milletvekili Halim Ateşalp'in “Sivas'ta Çiftçi İhtiyaçlarının Karşılanması ve Çiftçinin Motorlu Vasıtaya Teşviki Hususlarında Neler Düşünüldüğü”ne Dair Yazılı Soru Önergesi 372
c) Mardin Milletvekili Vahap Dizdaroğlu'nun “Antibiyotik ve Tıbbi Malzeme Darlığının Önlenmesi Hususunda Ne Gibi Tedbirler Düşünüldüğü”ne Dair Sözlü Soru Önergesi 373
ç) Ankara Milletvekili Bülent Ecevit'in “Dünya Gazetesinde Tefrika Edileceği Bildirilen «Tekelonya Cumhuriyeti» Adlı Romanın Yayınlanmasına İstanbul Savcılığı’nca Ne Sebeple Engel Olunduğu”na Dair Sözlü/Yazılı Soru Önergesi 375
d) Zonguldak Milletvekili Necati Diken'in “Bartın'ın Vilâyet Haline Getirilmesinin Düşünülüp Düşünülmediği”ne Dair Yazılı Soru Önergesi 378
e) Niğde Milletvekili İsmail Güven'in “Kayseri Ağır Ceza Mahkemesi Başkanının Niğde DP İl Kongresine Katıldığının Doğru Olup Olmadığı”na Dair Sözlü/Yazılı Soru Önergesi 379
f) Tokat Milletvekili Faruk Ayanoğlu'nun “Tokat ve İlçelerinin Köy İçme Suları”na Dair Yazılı Soru Önergesi 380
2. Meclis Araştırması 380
a) Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş ve Kırşehir Milletvekili Fazıl Yalçın'ın “Zile Olayları” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergeleri 380
b) Ankara Milletvekili Avni Doğan ve Elli Dört Arkadaşının “Basın Konusunda Meclis Tahkikatı Açılması” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 383
c) “Kromit Limitet Şirketi ile Bu Şirketin Kurucusuna Ziraat Bankası Tarafından Açılan Kredi” Hakkındaki Meclis Araştırması 386
ç) Adana Milletvekili Suphi Baykam ve Altı Arkadaşının “Demokrat Parti Gençlik Bürosu Tarafından Talebe ve Gençlik Teşekküllerine Yapılan Müdahale” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 390
d) Malatya Milletvekili Nüvit Yetkin ve Altı Arkadaşının “İstimlâk Yolsuzlukları” Hakkındaki Meclis Araştırması Önergesi 393
e) “Cumhuriyet Halk Partisinin Yıkıcı, Gayrimeşru ve Kanun Dışı Faaliyetleri ile Basın Meselesi” Hakkındaki Meclis Araştırması 396
3. Meclis Soruşturması 408
a) Uzun Süre Gündeme Alınmayan Meclis Soruşturması Önergeleri 408
b) “Ticaret Bakanı Hayrettin ERKMEN” Hakkındaki Meclis Soruşturması Talebi 411
c) Son Meclis Soruşturması Önergesi 413
4. Gensoru 413 Seri Bir Şekilde Reddedilen Gensoru Önergeleri 413
5. XI. Dönemin Parlamenter Denetim Açısından Değerlendirilmesi 415 SONUÇ 419
KAYNAKÇA 429